مهدی حجت عضو شورای شهر تهران که سابقه سال‌ها معماری نیز دارد از اینکه در شهر تهران برخی خانه‌هایی را که از نظر معنوی و تاریخی هویت شهر هستند، خراب می‌‌کنند انتقاد کرد و این بناهای قدیمی را همانند مادربزرگ و پدربزرگ‌ها و جایگاه رفیع آنها در خانواده دانست.

مهدی حجت از پیشکسوتان معماری کشور و عضو هیات‌علمی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران در گفتگو با خبرنگار مهر و در پاسخ به این که آیا شما اولین معمار راه‌یافته به شورای شهر تهران هستید یا خیر؟ گفت: آقایان مهدی چمران و حمزه شکیب معمار هستند و خسرو دانشجو نیز عضو جامعه مهندسان مشاور است. همیشه شورای شهر و دپارتمان شهرداری تهران از وجود معماران بهره برده است.

عضو جدید شورای شهر تهران در مورد معماری شهر تهران و اشکالاتی که دارد، بیان کرد: در طی این سال‌هایی که در حوزه معماری کار کرده و یا در دانشگاه تدریس کرده‌ام به معماری از دو وجه نگاه کرده‌ام. معماری هم جنبه فنی (کالبدی) و هم انسانی دارد. از دید من معماری تنها یک ساختمان نیست. در معماری از انسانی صحبت می‌کنیم که در زیست با محیط اطراف خود قرار دارد. معماری تناسبی بین خواسته‌های انسان و محیط زندگیش برقرار می‌کند.

بی‌توجهی به وجه انسانی معماری و شهرسازی

داور چند دوره از نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های هنری خواستار توجه بیشتر به کالبد معماری شهر شد و گفت: متاسفانه در این روزها بیشتر معماران چه در ساختمان‌سازی و چه در شهرسازی به خود ساختمان توجه می‌کنند نه به وجه انسانی آن و به همین دلیل شاهد معماری‌های شلوغ و درهمی هستیم که تناسبی با تعریف درست معماری ندارد.

این استاد دانشگاه تهران در مورد معماری شهر تهران توضیح داد: وقتی در فیلمی یک کوچه زیبا از شهر تهران را می‌بینیم با این مساله مواجه می‌شویم که ما حقیقتاً از تمام ظرفیت‌هایی که در شهر تهران وجود دارد، استفاده نمی‌کنیم. معماری و شهرسازی خود به تنهایی می‌تواند ظرفی را بوجود آورد که بتواند برای انسان‌هایی که در آن زندگی می‌کنند یک مربی و معلم باشد زیرا می‌‌تواند تمام فعالیت‌های انسان‌ها و انتخاب‌هایشان را تحت تأثیر قرار دهد بنابراین اگر ما از تأثیر فضا بر انسان غفلت کنیم در حقیقت یکی از مربیان خاموشی را که همیشه با ما در ارتباط است، نادیده گرفته‌ و به اهمیت آن توجه نکرده‌ایم.

رابطه رفت و برگشتی بین انسان و فضای زندگیش

وی بر تاثیر معماری بر روی روح و البته جان انسان نیز اشاره کرد و گفت: مسلم است که یک رابطه رفت و برگشتی بین فضایی که انسان در آن زندگی می‌کند با کیفیت زندگی انسان وجود دارد. بنابراین فضای شهری در کیفیت زندگی مردم فوق‌العاده موثر است. فضای شهری‌ای که از انضباط کافی برخوردار است مردم را دعوت می‌کند به اینکه منضبط باشند. همۀ ما این موضوع را تجربه کرده‌ایم.

این مهندس معمار غفلت مدیران در توجه به معماری شهر تهران را از مهم‌ترین عوامل سردرگمی معماری تهران دانست و افزود: مدیران ما زندگی با آسایش و آرامش مردم را از یاد برده‌اند و عموم توجه شورای شهر و شهرداری تهران به کالبد شهر است.

باید به فکر ارتقای کیفیت زندگی مردم باشیم

وی در مورد برنامه‌هایش برای دوران حضور در شورای اسلامی شهر تهران توضیح داد: کلی‌ترین عنوانی که در ذهن من است ارتقای کیفیت زندگی مردم با فراهم کردن تجهیزات کالبدی و نیز فراهم کردن امکاناتی برای بهتر شدن زندگی اهالی شهر تهران است.

این پیشکسوت معماری ایران ادامه داد: فقط این‌گونه نیست که با ساخت میدان و راه و خیابان کیفیت زندگی مردم را بالا ببریم گرچه اینها مهم است ولی کافی نیست. توجه به این موارد و توجه به وجه زندگی نرم‌افزاری مردم در تهران از وظایف مهم شورای شهر تهران است.

نباید بناهای قدیمی که هنوز حرفی برای گفتن دارند، تخریب کرد

وی درباره اینکه روند تخریب خانه‌های قدیمی در شهر تهران سرعت گرفته و به دلایلی چون نوسازی بافت‌های فرسوده شهری میراث معنوی و سنتی معماری در این کلان‌شهر از بین می‌رود، گفت: من از بنیان‌گذاران سازمان میراث فرهنگی هستم و مسلما به این موضوع هم توجه زیادی خواهم داشت. به عقیده من باید بناهای قدیمی که حرفی برای گفتن دارند و البته نه همه ساختمان‌های قدیمی، حفظ شوند.

مدیر عامل اسبق تئاتر شهر، خانه‌های قدیمی شهر را به پدربزرگان و مادربزرگان شهر تشبیه کرد و گفت: مگر می‌شود پدربزرگان و مادربزرگان را به جرم اینکه نفس می‌کشند کشت؟ خانه‌های قدیمی در شهر به منزله حضور روحانی پدربزرگان و مادربزرگان در خانواده‌ها هستند هرچند شاید عوام‌الناس اهمیت این حضور را ندانند.

وی به هرج و مرجی که در شهر تهران وجود دارد اشاره کرد و توضیح داد: دومین نکته این است که ما هرگز دارای فضاهای مدرن در شهرمان نبوده‌ایم. ما یک هرج و مرج در شهر داریم که نه مدرن است و نه سنتی تنها یک چیز به هم ریخته داریم که همگی ما از آن ناخوشنودیم و بر این باوریم که این شهر شایسته پایتختی جمهوری اسلامی نیست.

حجت در پایان با اشاره به اینکه ممکن است عوام‌الناس به ارزش خانه‌های قدیمی واقف نباشند و این مسئولان هستند که باید مردم را نسبت به اهمیت این مساله آگاه کنند، گفت: تنها کسانی که در این مساله مسئولند، مدیران هستند نه مردم. متاسفانه کاری در مورد آگاه‌سازی مردم نسبت به اهمیت این اماکن در شهر تهران نشده است.