رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران که در جریان نشست خبری به مناسبت دهه فجر در وزارت امور اقتصادی و دارایی برگزار شده بود به تشریح عملکرد بازار سرمایه از ابتدای سال تاکنون پرداخت و برنامه های آینده را اعلام کرد.

علی صالح آبادی در ابتدای این نشست به ارائه آمار عملکرد بازار سرمایه پرداخت و گفت: ارزش بازار سرمایه از ابتدای سال تاکنون از ۱۱۱ هزار میلیارد تومان به ۱۶۹ هزار میلیارد تومان رسیده است و این میزان در بازار فرابورس از ۱۲ میلیارد تومان به ۴۵ میلیارد تومان رسیده است. یعنی ارزش بورس و فرابورس از ۱۲۳ هزار میلیارد تومان به ۲۱۴ هزار میلیارد تومان رسیده است که نشان دهنده رشد ۷۴ درصدی ارزش بازار سرمایه از ابتدای سال تاکنون است.

وی افزود: ارزش معاملات بورس و فرابورس از ابتدای سال تاکنون به ۲۸ هزار میلیارد تومان رسیده و ارزش معاملات بورس کالا به ۵۳ هزار میلیارد تومان رسیده است که در مجموع ۸۱ هزار میلیارد تومان در بورس اوراق بهادار تهران فرابورس و بورس کالا معامله صورت گرفته است که نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد ۶۸ درصدی داشته است.

صالح آبادی ادامه داد: از نظر میزان دفعات معاملات جمعا در بورس تهران ۵ میلیون و ۵۲۶ هزار دفعه معاملاتی صورت گرفته است که این میزان در مدت مشابه سال گذشته ۴ میلیون و ۹۳۶ هزار دفعه بوده است که رشد ۱۲ درصدی را نشان می دهد.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران با بیان این که شاخص کل بورس تهران از ابتدای سال تاکنون ۴۴ درصد رشد داشته است اظهار کرد: این آمارها بیانگر این است که نقدشوندگی بازار سرمایه نسبت به سال گذشته ارتقا پیدا کرده و نقش بازار سرمایه در اقتصاد ملی افزایش یافت.

وی در ادامه گفت: در حال حاضر نسبت ارزش بازار سرمایه به تولید ناخالص داخلی به ۵۰ درصد نزدیک شده است در حالی که این میزان در سال ۸۶، ۱۶ درصد بود و این نشان می دهد نقش بورس در تولید ناخالص داخلی ارتقا پیدا کرده است.

صالح آبادی در ادامه به میزان تامین مالی شرکت ها از طریق بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: از ابتدای سال تاکنون مجموعا ۱۱ هزار میلیارد تومان تامین مالی از طریق بازار سرمایه صورت گرفته است که در این میان ۱۰ هزار میلیارد تومان افزایش سرمایه ، ۵۹۰ میلیارد تومان تاسیس و ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت و اجاره بوده است.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران در ادامه از حذف کاغذ در فرایند مجوز سرمایه خبر داد و افزود: در راستای الکترونیکی کردن فرایندها در بورس از ابتدای دی ماه در فرایند اخذ مجوز سرمایه شرکت ها از سازمان بورس کاغذ حذف شد و از این پس شرکت ها از طریق سامانه کدال مجوز افزایش سرمایه را دریافت می کنند که این کار در افزایش سرعت موثر بوده و فرایندها را کوتاه و شفاف تر می کند.

وی به عملکرد حوزه ناشران اشاره کرد وافزود: از ابتدای سال تاکنون ۱۰ هزار و ۴۰۰ اطلاعیه در سامانه کدال منتشر شده و ۴۷۲ مجمع برگزار شده است. در بازار فرابورس نیز دو هزار و ۶۰۰ اطلاعیه منتشر شده و ۲۴۶ مجمع برگزار شده است.

صالح آبادی در ادامه از راه اندازی بورس انرژی تا پایان سال خبر داد و افزود: در حوزه بورس انرژی باید برخی مقررات توسط سازمان بورس به تصویب می رسید که در نهایت با برگزاری جلسات متعدد با مسوولان وزارت نیرو شرکت سپرده گذاری مرکزی و شرکت مدیریت فن آوری سه دستورالعمل مهم شامل پذیرش کالا، دستورالعمل معاملات و دستورالعمل تسویه و پایاپای به تصویب رسید.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران ادامه داد: جلسات متعددی با مسوولان مختلف برای تصویب این دستورالعمل برگزار شد زیرا در حوزه برق موضوعات ناشناخته ای زیادی وجود داشت و پیچیدگی های خاصی در سر راه قرار داشت که این مشکلات با برگزاری جلسات کارشناسی و ارائه راهکارها برطرف شد و معاملات آزمایشی بورس انرژی با موفقیت به پایان رسید به این ترتیب آخرین مراحل راه اندازی این بورس در حال انجام است و طی روزهای آینده با برگزاری مراسم رسمی افتتاح می شود.

وی به عملکرد نظارت بر حسابرسان اشاره کرد و افزود: در حوزه حسابرسان نظارت های متعدد انجام شده به طوری که از ابتدای سال تاکنون و براساس نظارت های صورت گرفته چهار موسسه حسابرسی معتمد از لیست موسسات حسابرسی معتمد بورس حذف شده اند که دو موسسه براساس آرای جامعه حسابداران رسمی و دو موسسه دیگر با نظارت های سازمان بورس حذف شدند. همچنین شش موسسه اخطار و درج در پرونده دریافت کرده و یک موسسه دیگر با تذکر و درج در پرونده مواجه شده است.

صالح آبادی به روند صلاحیت حرفه ای از ابتدای سال تاکنون اشاره کرد و افزود: براساس جلسات کمیته تایید صلاحیت حرفه ای در حوزه کارگزاران ۱۹۱ نفر تایید صلاحیت شده و ۱۱ نفر رد صلاحیت حرفه ای شده اند.

وی با بیان این که ۶۳ رای کمیته تخلفات صادر شده است عنوان کرد: همچنین در هیات داوری ۲۸ رای صادر شده است و در این مدت تمرکز بر این بوده است که در حوزه سیستم های نظارتی سیستم های خود را ارتقا داده و خود تنظیمی را در بورس افزایش دهیم.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران به مهمترین مقررات تصویب شده از ابتدای سال تاکنون اشاره کرد وگفت: در سال ۹۱ صندوق تضمین تسویه معاملات راه اندازی شد زیرا در گذشته بخش عمده ای از وقت کمیته تخلفات بورس به عدم تسویه کارگزاران در موعد مقرر اختصاص داشت که با ابلاغ این صندوق تاخیر تسویه کارگزاران به صفر رسید و با راه اندازی این صندوق وجوه کارگزاران در صندوق ذخیره شد تا در مواقعی که تسویه آن ها با تاخیر مواجه می شود از محل صندوق پرداخت شود.

به گفته وی، این دستورالعمل باعث تخلف زدایی شد حجم پرونده هایی که ناشی از تاخیر در تسویه کارگزاران بود به شدت کاهش پیدا کرد و این امر باعث شد سرمایه گذاران راس ساعت مقرر به پول خود برسند.

صالح آبادی به تصویب دستورالعمل معاملات اعتباری اشاره کرد و افزود: همچنین اخیرا دستورالعمل معاملات اعتباری به شرکت های کارگزاری ابلاغ شد تا مدیریت ریسک در صنعت کارگزاری ایجاد شود وهمچنین اعطای اعتبار جهت خرید اوراق بهادار با نظم بهتری صورت گیرد و اگر کارگزار بدهکار شود اوراق بهاداری که خریداری می شود نزد کارگزار باقی بماند و در صورتی که فرد بدهی خود را تسویه نکرد کارگزار این اختیار را داشته باشد که اوراق بهادار مشتری را طبق دستورالعمل به فروش برساند.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران ادامه داد: همچنین در سال جاری ضوابط افشای اطلاعات معاملات با اشخاص وابسته ابلاغ شد. زیرا طبق ماده ۱۲۹ قانون تجارت یک شرکت با اشخاص وابسته خود در صورتی می تواند معامله کند که معامله منصفانه باشد و منافع طرفین مدنظر قرار گیرد. بنابراین ضوابط تعیین وباعث شد که جایگاه کشورمان در بانک جهانی ۱۶ پله ارتقا پیدا کند و وضع این دستورالعمل ۱۶ پله جایگاه ایران را ارتقا داد.

وی در ادامه گفت: طبق این ضوابط سهامدارانی که پنج درصد از سهام شرکتی را که در اختیار دارند اگر حقوق آن ها نادیده گرفته شود می توانند به سازمان بورس اعلام کنند و سازمان با هزینه خود فرد حسابرسی ویژه ای انجام داده ونتیجه را از طریق مراجع ذیربط پیگیری می کند که این امر باعث می شود حقوق سهامداران احیا شود.

صالح آبادی در ادامه به تصویب پیگیری معاملات غیر معمول در صندوق های سرمایه گذاری اشاره کرد و افزود: مدیران صندوق های سرمایه گذاری می توانند خرید و فروش صندوق را انجام دهند وبرای این که خرید و فروش با منافع صندوق همخوان باشد این دستورالعمل ابلاغ شد.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران در ادامه به اقدامات سازمان بورس در حوزه فرهنگ سازی اشاره کرد و گفت: برای اولین بار در کشور کاردانی رشته بورس در دانشگاه علمی و کاربردی ایجاد شد و از اول بهمن ماه اولین گروه دانشجویان در رشته بورس آموزش خود را آغاز می کنند.

وی اضافه کرد: همچنین مستند صد قسمتی تحت عنوان الفبای بورس از شبکه آموزش آغاز شده است و هر شب پخش می شود. از سوی دیگر با شبکه های دیگر سیما در حال مذاکره هستیم وبا شبکه پنج به جمع بندی نهایی رسیده ایم تا مفاهیم بورس و ریسک های بازار سرمایه به عموم مردم آموزش داده شود.

صالح آبادی در ادامه به برنامه های آینده سازمان بورس اشاره کرد وگفت: از مهمترین برنامه های آینده سازمان بورس طبقه بندی حسابرسان معتمد است. زیرا تقریبا ۸۰ موسسه حسابرسی در بازار سرمایه وجود دارد که این موسسات می توانند تمام نهادهای مالی بازار را حسابرسی کنندو با توجه به وضعیت بازار سرمایه و شرکت های بزرگی که در آن وجود دارند می توانند اقدامات حسابرسی را انجام دهند.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران در ادامه گفت: در راستای ارتقای کیفیت موسسات حسابرسی مجوز طبقه بندی حسابرسان معتمد از شورای بورس دریافت شده و به زودی طبقه بندی این موسسات براساس معیارهای تعریف شده صورت می گیرد تا موسسات حسابرسی که توان بالایی دارند شرکت های بزرگ بورس را حسابرسی کنند.

وی خاطرنشان کرد: در ابتدای سال ۹۱ دستورالعمل کنترل های داخلی در شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورس ابلاغ شد و یک سال اجازه داده شد تا شرکت ها کنترل داخلی را مستقر کنند.به همین دلیل انتظار داریم از سال آینده در مجامع شرکت های بورسی حسابرس درخصوص کنترل داخلی شرکت ها اظهار نظر کنند و کنترل های داخلی در شرکت ها استقرار پیدا کنند.

صالح آبادی از دیگر برنامه های سال آینده را ثبت سفارش تلفنی مشتریان دانست و توضیح داد: دو شرکت نرم افزاری با رعایت الزامات سازمان بورس مجوز خود را دریافت کرده اند تا ثبت سفارش تلفنی مشتریان انجام شود.

وی با بیان این که این اقدام باید در تمام شرکت های کارگزاری به مرور زمان پیدا شود، ادامه داد: ثبت سفارش تلفنی مشتریان کمک میکند تا حقوق طرفین حفظ شده و هیات داوری در صدور آراء به این مکالمات استناد کند.

دبیر شورای عالی بورس در ادامه از نهایی شدن دستورالعمل راه اندازی بازار فرعی بورس کالا خبر داد وگفت: دستورالعمل فرعی بازار بورس کالا هفته آینده نهایی می شود تا کالاهایی که شرایط پذیرش در تالار اصلی را ندارند در این تابلو معامله شوند که در این صورت اموال غیر منقول نیز در این بازار مورد معامله قرار می گیرند.

صالح آبادی از راه اندازی فاز دوم تالار مجازی تا پایان سال خبر داد و افزود: در حال حاضر صد هزار کاربر عضو تالار مجازی بورس هستند که قرار است فاز دوم آن تا پایان سال راه اندازی شود و با راه اندازی آن وضعت مناسبی در سرویس دهی و تعداد کاربران بوجود آید.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران همچنین به راه اندازی مرکز تماس بازار سرمایه تا پایان سال اشاره و خاطرنشان کرد: مرکز تماس بازار سرمایه برای پاسخگویی به ارباب رجوع تا پایان سال راه اندازی می شود.

وی تصریح کرد: همچنین سامانه معاملات کارگزاری تحت عنوان "پم" تغییر کرده و سامانه بهتری که طراحی شده است جایگزین پم می شود با راه اندازی این سامانه کارگزاران به معامله گران خود نظارت بیشتری می کنند.

صالح آبادی اضافه کرد: این نرم افزار به مرور اجرایی شده و ابتدا در شهرستان های با معاملات کم آغاز شده و در نهایت به تهران می رسد پیش بینی می شود طی شش ماه به طور کامل در بازار سرمایه عملیاتی شود.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران در ادامه این نشست به سوالات خبرنگاران پاسخ داد و در مورد تاثیر خبر برکناری رییس کل بانک مرکزی در شاخص بورس گفت: این موضوع را قطعا تکذیب می کنم وچنین چیزی مطرح نیست.

وی همچنین به تاثیر اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها در بورس تهران اشاره کرد وگفت: از بورس درخواست شده است تا برخی گزارشات پیراموان این موضوع ارائه شود که بورس تهران موظف است گزارش تاثیر فاز دوم هدفمندی یارانه ها در بورس را تهیه کرده و به وزارت اقتصاد اعلام کند.

صالح آبادی در مورد تاثیر فاز اول هدفمندی یارانه ها در بورس تهران گفت: با اجرای فاز اول هدفمندی یارانه ها هزینه های ناشی از ارزش در شرکت های بورسی افزایش پیدا کرد ولی برخی شرکت ها به سمت اصلاح ساختار ارزش رفتند. از سوی دیگر با توجه به قیمت های جهانی و افزایش نرخ ارز در شرکت های صادراتی اثر مثبتی ایجاد شد و باعث شد رشد سودآوری شرکت ها در مجموع افزایش پیدا کند که این موضوع باعث افزایش قیمت سهام شرکت ها در بورس شد.

بورس آمادگی انتشار اوراق سلف نفتی را دارد

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران در ادامه در مورد زمان انتشار اوراق سلف نفتی گفت: این که این اوراق چه زمانی منتشر می شود من هم مثل شما بی اطلاعم.

وی در مورد موانع انتشار این اوراق و اخذ مجوز از بانک مرکزی گفت: مجوز اوراق سلف نفتی در قانون بودجه سال ۹۱ وجود دارد و نیازی به اخذ مجوز از هیچ مرجعی حتی بانک مرکزی نیست. زیرا مجوز اوراق سلف را قانون بودجه ۹۱ صادر کرده است.

صالح آبادی ادامه داد: طبق قانون برنامه پنجم توسعه اگر اوراق سلف نفتی به صورت ارزی منتشر شود باید با بانک مرکزی هماهنگی لازم صورت گیرد.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران خاطرنشان کرد: از سوی دیگر از نظر ما اوراق سلف نفتی همانند فروش کالا در بورس است. بنابراین این اوراق همانند سایر کالاها باید در هیات پذیرش بورس انرژی پذیرفته شود تا امکان معامله پیدا کند.

وی ادامه داد: در همین راستا جلسات متعددی با مجموعه وزارت نفت و بانک مرکزی در حال برگزاری است که جدا از این جلسات ابتدا باید اوراق سلف در هیات پذیرش بورس انرژی پذیرفته شود که در جلسه چند هفته هیات پذیرش این موضوع مطرح شد ولی درمورد جزییات عرضه نفت ابهاماتی وجود داشت.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تهران یادآور شد: در اواخر هفته گذشته مدیر عامل بورس انرژی اعلام کرد که نواقص عرضه نفت در بورس انرژی برطرف شده و باید جلسه جدید برگزار شود. بنابراین بورس به عنوان هیات پذیرش موافق با پذیرش این کالا هستیم و مشکلی از نظر ما وجود ندارد و اوراق سلف نفتی قابلیت عرضه در بورس انرژی را دارد. ولی این که این اوراق عرضه شود یا نه از حیطه اختیارات ما خارج است.

صالح آبادی با بیان این که انتشار این اوراق هم در شعب کارگزاری و هم در شعب بانک امکان پذیر است، ادامه داد: افتتاح بورس انرژی می تواند همزمان با انتشار اوراق سلف نفتی باشد و هر کدام از این دو کالا زودتر آماده شود بورس انرژی با آن آغاز می شود لذا آمادگی افتتاح بورس انرژی با اوراق سلف نفتی وجود دارد و هیچ منعی برای انتشار آن وجود ندارد این درحالی است که ما عرضه کننده این اوراق نیستیم.