تنها سه ماه دیگر تا یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری زمان باقی‌است.

نگاهی به جغرافیای سیاسی كشور، گویای حضور حداقل سه گروه در عرصه رقابت‌های انتخاباتی پیش رو است. «اصلاح طلبان»، «اصولگرایان تشكیل دهنده شورای هماهنگی نیروهای انقلاب و جبهه متحد اصولگرایان» و «جدایی طلبان از وحدت اصولگرایان» كه از سال ۸۴ راه خود را از حلقه اول اصولگرایان جدا كرده و دولت نهم را با محوریت محمود احمدی‌نژاد كه حاضر به تمكین از نظر اجماعی شورای هماهنگی نیروهای انقلاب نشده بود، تشكیل دادند. این طیف بعدها و پس از انتخابات سال ۸۸، به دو دسته «باقی ماندگان در دولت» و «اخراجی‌های دولت» تقسیم شدند كه دسته اول را به دلیل محوریت مشایی و بقایی، جریان موسوم به انحرافی می‌خوانند و دسته دوم، نام «جبهه پایداری» را برای خود برگزیده است.

تیرماه امسال خبرآنلاین در قالب یك فلش اسامی و سوابق نامزدهای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری یازدهم را گردآوری كرده بود. از آن زمان تا كنون اگرچه برخی هنوز موضع روشنی درباره ورودشان به عرصه انتخابات نداشته‌اند ولی برخی دیگر صراحتا از حضورشان در انتخابات سخن گفته و حتی سفرهای انتخاباتی و یا ستادهایشان را نیز فعال كرده‌اند. رد این نامزدها را در تقسیم بندی گروه‌های سیاسی به ترتیبی كه گفته شد، می‌توان جستجو كرد.

اصولگرایان تشكیل دهنده شورای هماهنگی نیروهای انقلاب و جبهه متحد اصولگرایان

شورای هماهنگی نیروهای انقلاب در آستانه انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۴ به منظور ایجاد وحدت میان اصولگرایان تشكیل شد. برخی از اعضای آن شورا و نامزدهای مورد بررسی‌اشان؛ همچنان در معرض كاندیداتوری احتمالی هستند. از علی‌اكبر ناطق نوری كه رئیس آن شورا بود گرفته تا قالیباف و ولایتی و رضایی كه از نامزدهای آن انتخابات بودند.

اگرچه نامزدی احتمالی ناطق نوری در هاله‌ای از ابهام است اما برخی از او به عنوان نامزد مد نظر هاشمی برای تشكیل دولت وحدت ملی یاد می‌كنند. حسن روحانی از چهره‌های نزدیك به ناطق نوری و هاشمی در جامعه روحانیت مبارز است كه اگر چه گفته بود «ضرورتی برای نامزدی نمی‌بینم» اما شیب رو به رشد سخنرانی‌های اخیرش گویای كمرنگ شدن بی میلی او است.

علاوه بر روحانی، باهنر و پورمحمدی هم اگرچه از اعضای شورای هماهنگی نیروهای انقلاب نبودند اما از اعضای احزاب و تشكل‌های تشكیل دهنده آن شورا یعنی جامعه اسلامی مهندسین و جامعه روحانیت مبارز هستند كه این روزها اسامی‌اشان در صف نامزدهای احتمالی دیده می‌شود. البته پورمحمدی كه این روزها تعداد سخنرانی‌ها و اعلام مواضعش رشد چشمگیری داشته، حضورش را قطعی اعلام نكرده و هربار به این نكته اكتفا كرده است كه «اگر شرایط مناسب باشد در انتخابات شرکت می‌کنم». است كه در دو هفته اخیر به جد سفرهای انتخاباتی‌اش را كلید زده است. محسن رضایی از نامزدهای مورد بررسی شورای هماهنگی كه یك شب ماده به انتخابات ۸۴ انصراف داد هم این روزها نامزد قطعی جبهه ایستادگی در انتخابات

در میان موسسین، اعضا و نامزدهای شورای هماهنگی نیروهای انقلاب؛ برخی نیز پیش از تلاش برای وحدت، ساز دیگری كوك كرده‌اند. چه آنكه ولایتی، حدادعادل و قالیباف بی اینكه از دیگر چهره‌ها و گروه‌های اصولگرا نظرخواهی كنند، تصمیم به تشكیل ائتلاف سه نفره‌ای گرفتند و بعد به دنبال جلب حمایت رفتند. در ائتلاف مذكور نیز تنها حدادعادل و ولایتی درباره برنامه‌های انتخاباتی این هیات سه نفره اظهار نظر كرده و قالیباف موضع سكوت اتخاذ كرده است.

جدایی طلبان از وحدت اصولگرایان؛ حامیان امروزه احمدی‌نژاد و اخراجی‌های دولت

علاوه بر سعیدی‌كیا و پورمحمدی كه روزگاری وزیر احمدی‌نژاد بوده و امروزه از نامزدهای محتمل انتخابات ریاست جمهوری هستند، از احتمال نامزدی منوچهر متكی، پرویز فتاح، مسعود میركاظمی و كامران باقری لنكرانی نیز در حلقه وزرای اخراجی دولت، نام برده می‌شود. البته لنكرانی گفته است كه «کاندیدای ریاست جمهوری نخواهم شد».

آخرین نمونه از نامزدهای احتمالی اخراجی دولت، مرضیه وحید دستجردی است كه روز گذشته احزاب زنان اصولگرا از او اعلام حمایت كردند. حال آنكه خانم وزیر هنوز پاسخی به دعوت آنها نداده است. به جز او و متكی كه دارای سوابقی در جبهه پیروان خط امام و رهبری بوده و از حمایت گروه‌های سنتی اصولگرا همچون جامعه زینب و موتلفه اسلامی برخوردارند، مابقی وزرای اخراجی دولت كه در معرض كاندیداتوری برای انتخابات ریاست جمهوری قرار دارند، از نامزدهای جبهه پایداری به شمار می‌روند. برخی نیز از سعید جلیلی به عنوان نامزد مورد حمایت شاخه قم جبهه پایداری برای انتخابات آتی نام برده‌اند.

البته بخشی از «جدایی طلبان از وحدت اصولگرایان» در سال ۸۴؛ همچنان ساكن پاستور هستند. اگرچه احمدی‌نژاد معرفی نامزدی از سوی خودش را تكذیب كرده اما روزی نیست كه در فضای سیاسی و رسانه‌ای كشور از حمایت پنهان و آشكار رئیس جمهور از نامزدی اسفندیار رحیم مشایی ذكری نشود. با وجود تكذیب‌های سوری مشایی، انتخاب شعار «زنده باد بهار» از سوی وی و تكرارش از جانب رئیس جمهور در سخنرانی ۲۲ بهمن، این گمانه را بیش از پیش تقویت كرده است.

برخی كه رد صلاحیت مشایی از سوی شورای نگهبان را قابل پیش‌بینی می‌دانند؛ از چهره‌های دیگری در دولت به عنوان نامزد مورد حمایت احمدی‌نژاد نام می‌برند. علی نیكزاد یكی از این گزینه‌ها بود كه از صحنه رقابت انتخاباتی ریاست جمهوری کنار کشید و علی اكبر صالحی هم اعلام كرد كه « نامزد ریاست جمهوری نمی​شوم ». غلامحسین الهام و حمید بقایی از دیگر گزینه‌های احتمالی دولت برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری بودند.

اصلاح طلبان؛ نامزدهای در سایه و امیدوار به آرای خاكستری

اصلاح طلبان هم اگرچه برخی حضورشان در انتخابات را مشروط خوانده‌اند؛ اما برخی همچون كواكبیان رسما اعلام حضور كرده و یا همچون محمد شریعتمداری مشغول چیدن اعضای ستادهای انتخاباتی‌اش است و برخی همچون عارف نیز دیدارهای انتخاباتی خود را كلید زده‌اند اما می‌گوید «برای کاندیداتوری هنوز به‌ نتیجه نرسیده‌ام». وجه مشترك همه این چهره‌‌ها این است كه نیم نگاهی به نامزدی احتمالی سید محمد خاتمی دارند و در صورت كاندیداتوری وی كناره‌گیری خواهد كرد و از سوی دیگر به جلب آرای خاموش یا آرای خاكستری در انتخابات آتی امید بسته‌اند.

در میان دیگر نامزدهای احتمالی اصلاح طلبان می‌توان به محمدعلی نجفی وزیر اسبق و عضو شورای شهر اشاره كرد كه پس از سكته ناگهانیش كمتر در مظان نامزدی است و اسحاق جهانگیری هم ماه‌هاست در رسانه‌ها حضور پررنگی ندارد.

اعلام عدم حضور سیدحسن خمینی در نقش كاندیدای انتخابات ریاست جمهوری و تكذیب نامزدی كمال خرازی را هم كه به مجموعه اسامی نامزدهای احتمالی اصلاح طلبان بیافزاییم، مطایبه محمد شریعتمداری كه گفته بود اصلاح طلبان آنقدر نامزد دارند كه می‌توانند صادر كنند؛ جدی به نظر می‌رسد. بویژه آنكه برخی محمد سعیدی کیا وزیر پیشین مسکن، راه و جهاد در دولت‌های گذشته را نیز در زمره اصلاح طلبان برشمرده و او را نامزد این طیف می‌دانند.

نسرین وزیری