خیابان ملك الشعرای بهار، كوچه ی گوهر؛ اینجا خانه ی ملك الشعرای بهار است كه حدود ۷۰ سال پیش، یعنی در اواخر دوره ی پهلوی اول ساخته شد؛ ولی حالا با وجود معاصر بودنش در مقایسه با خانه های تاریخی استان تهران، شرایط خوبی ندارد.

نامگذاری یك خیابان اصلی به نام ملك الشعرای بهار كه نشان دهنده ی ارزش و اعتبار این بنا و نام پرافتخار این شاعر است. بنای موجود در این خیابان نیز كه به سبك بناهای دوران تجدد و نوگرایی در تهران و پس از ساخته شدن خیابان هایی مطابق با اصول شهرسازی و با شكل جدید (خیابان طالقانی) ساخته شده است، تا كنون توجه چندانی را در راستای حفاظت و مراقبت بیشتر جلب نكرده است.

هرچند این خانه ی تاریخی، دوم بهمن ماه ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و حدود هشت سال از شناسایی و ثبت آن می گذرد، اما به نظر می رسد هنوز پرونده ی مرمت خانه ی ملك الشعرای بهار باز نشده است.

یكی از ساكنان خانه ی ملك الشعرای بهار درباره ی وضعیت این بنا به خبرنگار ایسنا گفت: حدود ۲۰ سال است در این خانه ساكن هستیم. تا پنج سال پیش، سه چهارم خانه به عنوان انبار در اختیار سازمان اسناد و كتابخانه ی ملی ایران بود و در آن، لوازم اداری فرسوده را نگهداری می كردند تا این كه سازمان اسناد در سال ۱۳۸۵ این خانه را تخلیه كرد.

او با اشاره به نابسامان بودن شرایط خانه ی بهار در زمان بارندگی ها و فصل زمستان، اظهار كرد: تا چندی پیش، آب باران به هیچ وجه از سطح حیاط خانه پایین نمی رفت و همه جا پر از آب می شد، تا این كه خود ما اقدام به حفر چاه و درست كردن یك ناودان كردیم و برای انجام این كار چند میلیون تومان هزینه شد. همچنین ما زیرزمین و بخش های مسكونی خانه را برای سكونت سامان دهی كردیم.

وی با اشاره به این كه این خانه در اوایل انقلاب مصادره شد، بیان كرد: در مدت ۲۰ سالی كه ما در این خانه سكونت داشته ایم، وضعیت آن بسیار نامناسب بوده است. تا امروز ساكنان این خانه برای جلوگیری از تخریب بیشتر هزینه كرده اند، اما هیچ نهاد یا دستگاهی برای سامان دهی این بنا اقدامی نكرده است.

او افزود: متأسفانه برخی افراد قصد تخریب این خانه ی تاریخی را دارند و به همه ی ساكنان خانه دستور تخلیه داده اند.

به گزارش ایسنا، محمدتقی بهار ملقب به ملك الشعرای بهار در ۱۲۶۲ هجری شمسی در شهر خراسان متولد شد و تا وقتی در ۲۰ سالگی به مشروطه متصل نشده بود، خانه ای در تهران نداشت. بنابراین خانه ی منسوب به او در تهران، خانه ی پدری بهار نیست.

به اعتقاد كارشناسان و اهل فن، خانه ی بهار به دلیل شخصیت فرهنگی و ساده ی مالك آن، تزیینات ندارد و به نوعی نشان دهنده ی نوع فكر خاص ملك الشعراست. در ساخت این بنا از مصالح مرسوم همان دوران مانند آجر قزاقی ، چوب، موزاییك، شیشه ، گچ، تیر چوبی و تیر آهنی استفاده شده است. از معمار این بنا نیز اطلاع دقیقی در دست نیست. خانه ی از نظر ساخت، شكلی بسیار ساده دارد و خلاقیت و نوآوری ویژه ای در آن دیده نمی شود.

پس از تخریب شدن دروازه های قاجاری تهران توسط رضاشاه، دوره ای از شهرسازی مدرن در تهران آغاز شد و به سرعت پیشرفت كرد، به شكلی كه خیابان انقلاب درست پس از محل قدیمی بارو و خندق اطراف آن ساخته شد و متعاقب آن، خیابان های فرعی متصل به آن سامان یافتند. از آن جمله می توان از خیابان های بهار ، خاقانی ، جاده ی قدیم شمیران ، فردوسی و ... نام برد كه به مرور زمان و تا پایان دوران پهلوی اول شكل كامل تری به خود گرفت و بناهای ارزشمندی در اطراف آن ساخته شد.

در همین دوران، یعنی فاصله ی زمانی اواخر پهلوی اول و اوایل پهلوی دوم خیابان های مهم تری مانند خیابان تخت جشمید (طالقانی) و فرعی های متصل به آن مانند ملك الشعرای بهار ساخته شدند. كه با توجه به مسائل عنوان شده، خانه ی قدیمی ملك الشعرا از مصادیق بارز هویت ساخت خیابان ملك الشعرا و طالقانی بوده و نشان دهنده ی دوران تاریخی ساخت این بنا و احداث خیابان های مربوط به آن است.

شاید میراث فرهنگی دلیل بی توجهی كردن به این خانه را تا پنج سال پیش، انبار شدن آن توسط یكی از مستاجران آن بداند، اما حالا پنج سال از تخلیه ی آن بخش ها توسط سازمان اسناد و كتابخانه ی ملی ایران می گذرد و حالا زندگی روزمره ای كه براساس ضوابط و قوانین میراث فرهنگی است، در خانه جریان دارد. البته بی توجهی نسبت به این خانه، مشكلی است كه در قبرستان محل دفن ملك الشعرای بهار (ظهیرالدوله) نیز دیده شده است.

قبرستان ظهیرالدوله در خیابان طباطبایی پور بالاتر از میدان تجریش در تهران قرار دارد و افراد سرشناسی در آنجا به خاك سپرده شده اند.