دقیقاً سه روز دیگر سر و صدا و شور و نشاط مدارس کشور فرو می نشیند و دانش آموزان به تعطیلاتی دو هفته ای می روند. در حالی که هنوز بخشی از سال تحصیلی دانش آموزان باقی مانده است، دو هفته تمامی فعالیتهای آموزشی در کشور به محاق تعطیلی می رود و پس از پایان تعطیلات، دانش آموزان در حالی که بسیاری از دروس را فراموش کرده اند، دوباره به کلاس می روند.

درباره مشکلات و معضلات فراوان تعطیلات و تأثیر آن در افت تحصیلی، خبرگزاری فارس مجموعه ای از مصاحبه ها را با کارشناسان و صاحب نظران انجام داده است که در قالب این گزارش می خوانیم:

● کاهش علاقه به تحصیل و تعطیلات فراوان

یک عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با «انحصاری» توصیف کردن تعطیلات نظام آموزشی در ایران می گوید: اگر بنا بر کاهش تعطیلات مدارس در تابستان باشد، باید برای روزهای باقی مانده از تعطیلات برنامه هدفمندی تعریف و عملیاتی شود تا دانش آموزان بهترین و مفیدترین بهره وری را از تعطیلات داشته باشند.

سیدجواد زمانی می افزاید: کاهش تعطیلات مدارس باید با یک برنامه ریزی دقیق صورت گیرد و این اقدامی است که نظام آموزشی کشورهای دنیا سالها آن را عملیاتی کرده اند.

وی با تأکید بر این مسأله که هیچ نظام آموزشی در دنیا تعطیلاتی به فراوانی تعطیلات نظام آموزشی ایران ندارد و این یک معضل بسیار جدی برای آینده دانش آموزان و کشور است، ادامه می دهد: در تعطیلات برای دانش آموزان باید فوق برنامه ها و فعالیتهای تفریحی به طور شایسته در نظر گرفته شود؛ با انجام این امر موفق خواهیم شد اوقات فراغت دانش آموزان را کنترل کنیم.

به گفته زمانی در حال حاضر دانش آموز پس از قبولی در پایان سال، چهار ماه از محیط مدرسه و تحصیل دور می شود و پس از تعطیلات برای آشنا شدن مجدد با محیط درس و مدرسه زمان زیادی را نیاز دارد و این امر موجب کاهش علاقه دانش آموزان به تحصیل خواهد شد.

عضو کمیسیون اجتماعی می گوید: تاکنون اگر موفق به کاهش تعطیلات به طور شایسته نشده ایم، از این به بعد باید با یک همکاری و همدلی میان مسؤولان و برنامه ریزی دقیق و مناسب این امر را عملیاتی کنیم، در غیر این صورت از نظر پیشرفت در عرصه های مختلف دنیا عقب خواهیم ماند.

● تعطیلات دانش آموزان نظام نامه مشخصی ندارد

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس نیز از نبود نظام نامه تعطیلات در کشور انتقاد می کند و می گوید: تعطیلات دانش آموزان در ایران نظام نامه مشخصی ندارد و براساس مطالعات کارشناسی نیست.

علیرضا سلیمی با «معضل» دانستن فراوانی تعطیلات در کشور برای نظام آموزشی ادامه می دهد: باید تعطیلات را با یک کار کارشناسی و دقیق تقسیم بندی کرد؛ زیرا در بسیاری از نقاط کشور در فصل تابستان می توان ادامه تحصیل داد و درس خواند.

وی به عدم اجرای تدبیر مناسب دولت و مجلس برای رفع این معضل نیز اشاره می کند و می افزاید: سالهاست مقامات درباره اهمیت کاهش تعطیلات حرف می زنند اما اقدامی نمی کنند.

وی می گوید: ۳۰ سال است که بحث کاهش تعطیلات مدارس و دانشگاه ها بین مجلس و ارگانهای مربوطه مطرح شده است که متأسفانه پس از ایام نوروز این بحث به فراموشی سپرده می شود، ولی امسال با توجه به همکاری شایسته مجلس و آموزش و پرورش انتظار می رود این مسأله تا نتیجه مطلوب مورد بررسی شایسته و دقیقی قرار گیرد.

به گفته این عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، اگر تعطیلات مدارس و دانشگاه ها کاهش نیابد، به خاطر پایین بودن بهره وری در نظام آموزشی در تمام عرصه ها از دنیا عقب خواهیم ماند و این یک زنگ خطر جدی برای نظام آموزشی و مسؤولان نظام محسوب می شود.

● ۴ ماه تعطیلی مدارس

یک عضو دیگر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس از بررسی پیگیر موضوع تعطیلات در مجلس و دولت خبر می دهد، اما به نتایج این بررسی ها اشاره ای نمی کند.

فاطمه آجرلو می گوید: بحث کاهش تعطیلات مدارس یکی از مواردی است که همواره در مجلس و کمیته آموزش و پرورش مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است.

وی تأکید می کند: تعطیلات تابستانی، ۳ ماهه است، ولی در عمل ۴ ماه طول می کشد که این معضل در هیچ یک از نظامهای آموزشی دنیا پسندیده و تعریف شده نیست. ضرورت پرداختن به موضوع کاهش تعطیلات مدارس در مجلس بیش از گذشته احساس می شود و معتقدم هر چه سریع تر باید آن را عملیاتی کرد.

وی با اشاره به اینکه بحث کاهش تعطیلات مدارس تاکنون فقط در حد حرف بوده است، می گوید: یکی از دلایلی که تاکنون بحث کاهش تعطیلات مدارس عملیاتی نشده است، تغییرات دوره ای وزیر آموزش و پرورش و هماهنگ نبودن دستگاه های مربوطه با دستگاه های اجرایی است. علاوه بر یک بازنگری مناسب در مورد تعطیلات تابستانی باید در رابطه به تعطیلات طول سال هم یک بازنگری جدی شود تا با انجام شایسته این امر کارشناسان بتوانند یک راهکار مناسبی برای استفاده بهینه از فرصتهای تحصیلی در ایام تعطیلات مدارس ارایه کنند.

● بیشترین تأثیر منفی در مقطع ابتدایی

به اعتقاد یک عضو کمیسیون اجتماعی تعطیلات فراوان در نظام آموزشی کشور بیشترین تأثیر منفی را در مقطع ابتدایی در مقایسه با مقاطع دیگر دارد، اما وی درباره کاهش این تعطیلات با احتیاط صحبت می کند.

سیدعلی محمد موسوی مبارکه درباره تعطیلات به نیازها و بسترهای فرهنگ توجه دارد و می گوید: تعطیلات نوروز چندین هزار سال است که در آیین و رسم مردم ایران وجود دارد و نمی شود آن را کاهش داد.

وی می گوید: دانش آموزان در طول سال از درس خواندن زیاد خسته می شوند؛ زیرا هر فرد آن هم دانش آموز، ظرفیتی برای تلاش و فعالیت در راستای هدفی که دنبال می کند، دارد و معتقدم دانش آموزان برای تجدید قوای ذهن به تعطیلات نوروزی و تابستان نیاز مبرمی دارند.

موسوی مبارکه می افزاید: در تابستان افرادی در کلاسهای فوق برنامه شرکت می کنند و بعضی از فرهنگیان کلاسهای خصوصی دارند و از اوقات فراغت خود به نحو احسن استفاده می کنند، ولی افرادی هم که این گونه فعالیتها را ندارند، نمی توان گفت، وقت آنها به بطالت سپری می شود. اگر بنا به کاهش تعطیلات تابستانی باشد باید بخش زیادی از آن را به برنامه های آموزشی، تفریحی که تنوع شایسته ای داشته باشد، اختصاص داد تا دانش آموز احساس نکند در محیط مدرسه و کلاس است؛ درغیر این صورت دانش آموز از درس بیزار خواهد شد.

● کاهش تعطیلات مدارس و برنامه ریزی دقیق و استدلالی

یک نماینده دیگر مجلس اجرای طرح کاهش تعطیلات مدارس را منوط به برنامه ریزی دقیق و استدلالی می داند و می گوید: شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی آموزش و پرورش درباره تعطیلات مدارس تصمیم گیری کنند؛ زیرا کاهش تعطیلات مدارس نیاز به یک برنامه ریزی دقیق، گسترده، کارشناسی و استدلالهای شایسته دارد.هادی مقدسی می گوید: برای کاهش تعطیلات مدارس باید تحقیقات میدانی توسط کارشناسان انجام شود و نیازهای دانش آموزان مشخص گردد تا دانش آموزان بتوانند از تعطیلات به نحو احسن استفاده کنند.به باور عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، اگر دانش آموزان در تعطیلات تابستانی با یکسری فعالیتهای گروهی آشنا شوند و از محیط درس فاصله نگیرند، دیگر احتیاجی به کاهش تعطیلات نیست. یکی از اقدامهای شایسته ای که می توان در تعطیلات تابستان انجام داد، آشنا کردن فارغ التحصیلان با نوع رشته ای است که انتخاب کرده اند.وی می افزاید: در طول تعطیلات تابستانی باید راهکارهایی را اتخاذ کنیم که دانش آموزان استفاده های لازم و شایسته ای را از آن ببرند و با یک روحیه شاد برای سال تحصیلی آینده آماده شوند که با انجام این امر دیگر نیازی به کاهش تعطیلات نیست.تأکید پایانی این نماینده مجلس نیز شایسته توجه برنامه ریزان است که می گوید: اگر تعطیلات تابستانی بدون برنامه مناسب کاهش یابد، مطمئناً با برخورد تند جامعه مواجه خواهیم شد و برای مواجه نشدن با این واکنش برای کاهش تعطیلات مدارس باید با برنامه پیش رویم.