تعطیلات، فرصتی مغتنم برای فراغت از كار و استراحت، گشت و گذار و لذت بردن از همراهی اعضای خانواده است. همه پس از مدت مدیدی كار و فعالیت، به زمانی هرچند اندك برای تعطیلات و استراحت احتیاج دارند. حال كه در آستانه سال نو هستیم و یكی از شادترین و طولانی ترین تعطیلات را پیش رو داریم، بهتر است تا دیر نشده با برنامه ریزی دقیق، نهایت استفاده از این ایام را ببریم و چه خوب كه بخشی از این فرصت را به بازدید از مناطق دیدنی اختصاص دهیم. البته معمولا سفر و رفتن به مناطقی خاص و جالب، در این روزها جزو برنامه های خانواده هاست.

ولی نكته مهمی كه ما باید به آن توجه كنیم، این است كه تعطیلات و سفرها چه تاثیری بر روحیه و حالات افراد خانواده می گذارند؟ آیا همه این موارد باعث ایجاد شادی بیشتر در وجود ما و خانواده مان می شوند؟ آیا رفتن به سفر و استراحت در مدت تعطیلات، باعث آرامش و خوشحالی بیشتر ما می شود؟ و اگر سفر، شادی و رضایت برای ما به ارمغان می آورد، خوب است بدانیم این حس چه مدتی دوام دارد.

محققان هلندی، تحقیقی در این زمینه برای پی بردن به تاثیر سفر بر میزان شادی افراد و مدت زمان ماندگاری این حس انجام داده اند. آنها سطح و میزان شادی را برای مدت ۳۲ هفته در میان ۱۵۳۰ فرد بزرگسال هلندی مطالعه كردند؛ ۹۷۴ نفر از این تعداد در طول دوره مورد مطالعه حداقل یك سفر داشته اند.

نتایج این تحقیق كه در مجله «تحقیقات كاربردی كیفیت زندگی» به چاپ رسیده، حاكی است بیشترین میزان شادی و خوشحالی نه به دلیل سفر و گشت و گذار كه به خاطر برنامه ریزی و آماده شدن برای انجام سفری در طول تعطیلات به وجود می آید. طبق نتایج این مطالعه، برنامه ریزی كردن برای تعطیلاتی كه در پیش داریم و انتظار كشیدن برای سفر، سطح شادی افراد را افزایش می دهد.

این تحقیق همچنین نشان می دهد پس از پایان تعطیلات و برگشتن از سفر، احساس شادی و رضایت در بیشتر افراد بسرعت به میزان اولیه (پیش از مسافرت) برمی گردد.

با این حال، برای مسافرانی كه بتازگی سفری پرتنش، همراه با دلهره یا نگران كننده داشته اند یا نسبت به برنامه یا موضوع سفر خود بی تفاوت و خنثی بوده اند، معمولا هیچ حس شادی و خوشحالی پس از سفر وجود نخواهد داشت. پس این مهم است كه در طول هر سفر چه حسی داشته ایم؛ آرامش یا استرس. چراكه این احساسات نه تنها در همان سفر موثرند كه پس از سفر نیز تا حدی حس ما را تعیین می كنند.

با كمال تعجب باید بگوییم، حتی مسافرانی كه پیش از آغاز سفر، آن را به عنوان فرصتی برای آرامش تعبیر كرده اند، پس از طی زمان سفر، شادی و خوشحالی خاصی از خود بروز نداده اند؛ آن گونه كه جرون ناوین، استاد دانشگاه بردای هلند بیان می كند: «این افراد حتی از كسانی كه به سفر نرفته اند نیز شادتر نیستند.»

تنها مسافرانی كه پس از سفر نیز حس شادی و خوشحالی داشته اند و این احساس تا مدتی با آنها مانده، كسانی بوده اند كه در طول سفر، حسی بسیار خوشایند داشته و از سفر خود لذت برده اند. این محققان معتقدند شادی حاصل از سفر تا ۲ ?هفته پس از سفر نیز با چنین افرادی همراه است.

پرسش اساسی این تحقیق این بود: «آیا تعطیلات و مرخصی و به سفر رفتن، افراد را شاد و خوشحال می كند؟»

ناوین دراین باره چنین می گوید: «ما این گونه دریافته ایم كه در میان افرادی كه برای سفرهای همزمان با تعطیلات، در حال پیش بینی و برنامه ریزی هستند، می توان علائم ناشی از افزایش شادی را مشاهده كرد؛ ولی بعد از سفر، این تاثیرات بندرت مشاهده می شوند.»

یكی از دلایلی كه پس از پایان سفر، شادی و خوشحالی حاصل از آنها پایدار نمی ماند، می تواند این باشد كه فرد در طول سفر احساس می كند كه باید دوباره به محل كارش برگردد. همچنین برای برخی مسافران، تعطیلات و سفر به خودی خود تنش زا و نگران كننده است. همه افراد مانند یكدیگر نیستند و از تعطیلات و مرخصی و به سفر رفتن شاد نمی شوند و از این كار لذت نمی برند. برخی به دلیل عدم توافق با همراه و همسفرشان یا مواردی مانند بیماری طی سفر، به هیچ وجه حس خوبی نسبت به سفر ندارند.

در این تحقیق، محققان می خواستند بدانند كه زمان سفر، نوع سفر و دیگر عوامل، آیا تاثیری بر میزان شادی سفرهای آینده دارد یا نه؟ همچنین یكی دیگر از اهداف این تحقیق، بررسی تفاوت های میان مسافران و افرادی كه به دلایل گوناگون از جمله شرایط مالی، نگرانی و شرایط تحصیلی اصلا سفر نمی كنند، بود. در بخشی از نتایج این پژوهش چنین آمده است: «هیچ رابطه ای میان طول مدت سفر و شادی كلی افراد یافت نشده است.» از آنجا كه بیشترین افزایش میزان شادی به دلیل برنامه ریزی و انتظار برای تعطیلات و سفر است، محققان معتقدند افراد از چند سفر كوتاه مدت در طول سال، بهره بیشتری نسبت به سفر طولانی مدت می برند.

پس بهتر است همه ما بكوشیم تعداد فرصت های ممكن برای سفر را افزایش دهیم و در حقیقت در طول سال، سفرهای بیشتری داشته باشیم. به عنوان مثال اگر شما ۲ هفته در سال تعطیلات دارید، در صورت امكان بهتر است این زمان را به دو تعطیلات یك هفته ای تبدیل كنید.

یكی از نكته های جالب در نتایج این تحقیق آن است كه حتی شما می توانید حس انتظار و پیش بینی سفر را با صحبت كردن درباره آن افزایش دهید.

ناوین و همكارانش با اشاره به این نكته كه «چون اكثر مردم پس از بازگشت از سفر باید دوباره شروع به كار و فعالیت كنند و معمولا پس از برگشتن از تعطیلات، حجم زیادی از كارها انباشته و جمع شده است» معتقدند كه شرایط پس از هر سفر باعث می شود، حتی سفرهای خوب و آرام هم حسی خوب پس از مدت زمان سفر باقی نگذارند.

در كنار تمام این موارد، سفر فرصتی برای ایجاد حس آرامش و دوری جستن از درگیری های معمول روزمره است. همچنین می توانیم با افراد و مكان های دیدنی مختلف نیز آشنا شویم و بر تجربیات خود بیفزاییم. پس از سفر نیز خاطره ای خوش تا آخر عمر با ما خواهد بود. پس خوب است تا دیر نشده برای یك سفر در ایام تعطیلات برنامه ریزی كنیم.

نیلوفر اسعدی بیگی / گروه جامعه

منابع: www.well.blogs.nytimes

www.ezinearticles.com