همایش "صدرالدین شیرازی و الحکمه المتعالیه" با همکاری دانشکده فلسفه و علوم انسانی دانشگاه روح القدس و رایزنی فرهنگی کشورمان در لبنان برگزار شد.

این سمینارطی مراسم ویژه ای در سالن اجتماعات دانشگاه روح القدس در کسلیک بیروت با حضور مسئولان دانشگاه، سخنرانان و جمعی از علاقمندان به مباحث فلسفه افتتاح شد.

در مراسم افتتاحیه ابتدا خانم دکتر هدی نعمه رئیس دانشکده فلسفه و علوم انسانی دانشگاه روح القدس گفت: مایه افتخار دانشکده فلسفه و علوم انسانی دانشگاه روح القدس است که با همکاری رایزنی فرهنگی ایران در لبنان سمینار گرامیداشت ملا صدرا را برگزار نماید.

وی افزود:سمیناری که آن را برگزار می کنیم در مورد فیلسوفی ایرانی است که حکمت متعالیه را پایه ریزی کرد. فلسفه ای که در مکتب فلسفه عرفانی و اشراقی است و خصوصیات اندیشه ایرانی، عربی، اسلامی و غربی را در خود جمع کرده است.

خانم نعمه گفت:حکمت متعالیه تلاش کرد فضایی از نور عقل بالنده و بهره مند از وحی الهی را به عنوان منبع اساسی برای هدایت به حقیقت و رفع نگرانی انسان فراهم آورد و نزدیکی و ارتباط میان انسان ها را پایه گذاری نمود و جریانات فکری و روحی را به عنوان راه هایی به سوی حقیقت یکجا جمع نمود. جریاناتی که تحول می یابند و عقل را خطاب قرار می دهند و گفتمان خود را به طور دائم تجدید می نمایند تا پخته شوند و می توانند داشته های خود را با برهان منطقی و استدلال فلسفی اثبات نمایند و بدین ترتیب حکمت متعالیه که بهره مند از این عناصر است به هدف خود نایل می آید.

وی افزود:با اعتقاد به این که فلسفه ثمره عقل در حال تجدد دائم انسان است و از فجر تاریخ تاکنون تلاش دارد قدرت انسان بر رهایی از جهل و ظلم و بردگی و استبداد را نشان دهد و مفاهیم جدید و افکاری پویا را برای ایجاد تغییر و دگرگونی ذهنیت ها پی ریزی نماید، دانشکده فلسفه و علوم انسانی دانشگاه روح القدس و رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در لبنان با همکاری یکدیگر میراث فلسفی و معنوی ملاصدرا را که برای آیندگان به یادگار گذاشت، به عنوان منبعی برای پختگی عقل و ایمان در پاسخ به سؤالهای برانگیزنده نگرانی انسان که امروزه مادیگرایی آن را در عمق ضربه زده است و در غیاب عقل و ایمان ممکن است انسان را به شیء تبدیل کند و با ارزش ترین هدیه الهی، نعمت دانش را از او بگیرد به عنوان موضوع سمینار انتخاب کرده اند.

خانم نعمه در بخش دیگری از سخنان خود گفت: از آنجا که «حکمت» اصطلاحی قرآنی است، تکرار آن در قرآن، توجه افراد دقیق و صاحب نظر مانند صدرالدین شیرازی را جلب کرده و طبیعی است که ملاصدرا از حکمت راهواری برای رسیدن به حقیقت هستی بسازد.

وی گفت:قراردادن قرآن و حدیث بعنوان مرجع فکری توسط ملاصدرا و بهره گیری از آنها برای حلّ برخی مسائل فلسفی و کلامی، به خودی خود جهت گیری عقلانی قرآن را اثبات می نماید.

خانم نعمه گفت: جهان امروز به امثال صدرالدین شیرازی نیاز دارد. ملاصدرا و امثال او که اهل فکر، علم و دین هستند و پیام الهی انسان که حامل با ارزش ترین معانی ارتقاء هستند را حمل می نمایند و عمر خود را برای شکل دهی فلسفه زندگی صرف می کنند و به انسان عزّت می دهند و او را به حکمت منوَّر و از آن به حکمت متعالی به ملاء أعلی بالا می برند. جهان امروز به شدت نیازمند چنین افرادی می باشد.

ابوالفضل صالحی نیا وابسته فرهنگی در لبنان گفت:در تاریخ هر ملتی، شخصیت هایی یافت می شوند که در شکل گیری تمدن آن ملت نقش بارزی ایفا کرده و نامی جاویدان شدند.

تاریخ گواهی می دهد که ایرانیان از ملت هایی هستند که از گذشته دور در بنای تمدن انسانی مشارکت داشته اند و بویژه پس از اسلام آوردن آزادانه، در شکل گیری تمدن اسلامی که بخشی اساسی از تمدن انسانی محسوب می شود نقش ایفا نمودند و نام های درخشانی همچون خوارزمی، فارابی، رازی، ابن سینا و امثال آنها را به جهان عرضه کردند که با ابداعات و اندیشه خود در شکل گیری تمدن اسلامی سهیم شدند و بعدها خود به موضوعی برای صدها سمینار، پژوهش و کتاب تبدیل گردیدند. محمد بن ابراهیم الشیرازی ملقب به صدرالدین و صدرالمتألهین یکی از این نام های درخشان است.

وی در ادامه به معرفی مختصر و مرور زندگی ملاصدرا و تألیفات او پرداخت و افزود: فلسفه اسلامی توسط ملاصدرا تحولی اساسی یافت. پیش از ملاصدرا دو مکتب فلسفی اشراق و مشاء وجود داشت.

همچنین عرفان به عنوان گرایشی مستقل از این دو مکتب و نیز علم کلام بدون ارتباط با فلسفه بودند. ملاصدرا فلسفه خود معروف به حکمت متعالیه را متشکل از عناصر اساسی این چهار مدرسه فکری بنا نهاد.

ملاصدرا مسائل جدیدی را ابداع و در فلسفه خود ارائه نمود مانند اصالت وجود، وحدت وجود، حرکت جوهری، اثبات معاد جسمانی و اتحاد عاقل و معقول.

وابسته فرهنگی کشورمان در ادامه گفت:علیرغم ویژگی های ملاصدرا و نقش او در تحول فلسفه اسلامی، متأسفانه جهان عرب و دانشگاه های آن جز اندکی از ملاصدرا نمی دانند و این بدون شک نقصی است که باید برطرف شود.

با توجه به این موضوع اهمیت اقدام دانشگاه روح القدس در برپایی این سمینار مشخص می شود و می توان آن را گامی آغازین در اهتمام دانشگاه های کشورهای عربی به این شخصیت علمی بزرگ و مطالعه فلسفه او، حکمت متعالیه بر شمرد.