اگر شما یك نوازنده، آهنگساز یا خواننده حرفه ای بودید و در جشن سالانه موسیقی كشور شركت می‌كردید و از قضا توسط یك تیم داوری ورزیده انتخاب هم می‌شدید؛ آنگاه یك پكیج نوار خام كاست به ارزش ۵۰۰ هزار تومان به شما جایزه داده می‌شد؛ چه حسی پیدا می‌كردید. حالا فرض كنید برای ماه‌ها تلاش و تمرین؛ یك یا دو سكه بهار آزادی به شما داده شود...باور كنید این تمام داشته‌ی موسیقی ایران برای حمایت و تقدیر از بزرگان موسیقی خود در سال‌های نه‌چندان دور بوده است. امروز دیگر به گروه‌های برگزیده تعداد بیشتری سكه یا مبلغی پول داده می‌شود. امروز گه دفتر جشنواره موسیقی را از دور اول به این سو ورق می‌زنیم با رویدادها، نام‌ها و فراز و فرودهای بسیاری مواجه می‌شویم. اگر در هیچ دروه‌ای از محمدرضا شجریان؛ حسین علیزاده یا كیهان كلهر نامی برده نمی‌شود اما بوده‌اند اسامی بسیاری كه امروز یا در ایران نیسند یا در كره‌ی خاكی و در شهر زندگان.

امسال جشنواره موسیقی فجر وارد بیست و پنجمین سالگی خود شد. جشنواره‌ای كه به عنوان مهمترین رویداد موسیقایی كشور انتظار می‌رود، پس از ربع قرن تجربه با حضور هنرمندان شاخص و گروه‌های معتبر داخلی و خارجی كه در آن شركت می‌كنند، بر اعتبار آن افزوده شود. به بهانه حضور كمرنگ هنرمندان برجسته در این جشنواره؛ به مرور بیست و چهار دوره قبل این جشنواره و بررسی وضعیت جشنواره و هنرمندان حاضر در آن پرداخته‌ایم.

طی این ۲۵ دوره، جشنواره با فراز و فرودهای بسیار همراه بوده است. هرچند دور اول جشنواره با بضاعتی بسیار اندك كار خود را آغاز كرد، اما دست‌كم حضور هنرمندان برجسته و شكل برگزاری آن نشان داد كه جشنواره موسیقی فجر درحال پیشرفت است. به طوری‌كه جشنواره پنجم را می‌توان از موفق‌ترین‌ها جشنواره‌ها از منظر برنامه‌ریزی و هماهنگی اجراها و جشنواره هفتم، هشتم و نهم را از منظر حضور بزرگان موسیقی كشورهای همسایه بی‌نظیر دانست. به‌طوری‌كه در این سه دوره؛ هابیل علی اف، بسم الله خان، عالم قاسم اف، دولتمند خلف از تاجیكستان، نصرت فاتح علی‌خان از پاكستان، صالح المهدی موسیقی‌شناس عرب، نریمان كریم اف از كشور تاجیكستان در جشنواره به اجرای برنامه پرداختند.

طی این ۲۴ دور برگزاری، تقریبا تمام بزرگان موسیقی ایران در جشنواره‌ها شركت كرده‌اند كه از آن میان می‌توان به هنرمندانی همچون داریوش صفوت، حشمت سنجری، محمدتقی مسعودیه، كامكارها، محمدرضا لطفی، خلیل عالی نژاد، شهرام ناظری، كیخسرو پورناظری، حسین سرشار، حاج قربان سلیمانی، سیامك علیقلی، مجید تكه، علی اكبر مرادی، حسین بهروزی نیا، علیرضا قربانی، سالار عقیلی، خاچیك بابائیان، مازیار ظهیرالدینی، محمد موسوی، عبدالحسین مختاباد، استاد علی سلیمی، خاطره پروانه و اقلیا پرتو، ملیحه سعیدی، ‌فرهنگ شریف، جهانشاه صارمی، كیوان ساكت و... اشاره كرد. تقریبا از میانه برگزاری جشنواره حتی ازنظر حضور؛ حضور هنرمندان به تكرار افتاد و چند هنرمند هرساله به اجرای كارهای تكراری پرداختند. تقریبا از دوره ۱۵ جشنواره به بعد رسم قدردانی از بزرگان موسیقی آغاز شد و كم‌كم به مهمترین بخش جشنواره تبدیل شد و به این وسیله بخشی از كاستی‌های جشنواره در سایه نام این بزرگان پنهان ماند.

▪ جشنواره اول: گروه های سرود در جشنواره موسیقی

نخستین دوره جشنواره موسیقی فجر در سال ۱۳۶۴ و باعنوان جشنواره سراسری سرود و آهنگ‌های انقلابی برگزار شد. در این دوره از جشنواره كه با شركت ۲۰ گروه در تهران همراه بود، نكته قابل توجه؛ حضور گروه‌های سرود شهرستان‌های مختلف، دسته‌های موزیك دانشكده افسری، ژاندارمری ارتش (نیروی انتظامی فعلی)، نیروی زمینی و نیروی هوایی ارتش بود. به همین دلیل درمیان این گروه‌ها، اركستر سمفونیك تهران و اركسترهنرستان‌های دختران و پسران به‌عنوان حرفه‌ای‌ترین گروه‌ها حضور داشتند.

مرحوم خلیل عالی نژاد (نوازنده برجسته تنبور كرمانشاه) توانست جایزه سكه بهار آزادی را در این دوره از جشنواره نصیب خود كند. ضمن اینكه مرحوم بیژن داداشی (نوازنده و آهنگساز برجسته موسیقی آذربایجان) و آراز محمد شیرمحمدلی هم از گنبد برنده لوح یادبود جشنواره شدند.

▪ جشنواره دوم: كاست خام دنون؛ جایزه برگزیدگان

دومین جشنواره سرود وآهنگ‌های انقلابی در فاصله ۱۲ تا ۲۲ بهمن سال ۶۵ و در سه سالن تالار وحدت، مجموعه فرهنگی آزادی و فرهنگسرای نیاوران و با حضور ۱۳ گروه برگزار شد. در این دوره؛ جشنواره شكل جدیدتری به خود گرفت، چراكه دیگر از گروه‌های موزیك نظامی و گروه‌های سرود خبری نبود. یكی از نكات قابل‌توجه در این جشنواره حضور گروه موسیقی باعنوان: گروه‌های ندامتگاه‌های رجایی شهر، خراسان‏ فارس و اوین بود كه موفق به دریافت جایزه نیز شدند. اما مهمترین نكته قابل توجه در این دوره؛ اهدای كاست خام با مارك دنون به برگزیدگان بود كه در مجموع حدود ۳ هزار كاست خام در میان برندگان توزیع شد. در این جشنواره مرحوم حشمت سنجری(رهبر اركستر سمفونیك تهران)، ابراهیم نظری(دستیار وی)، شاهین فرهت، حسن ریاحی و علی رحیمیان نیز مورد تقدیر قرار گرفتند.

▪ جشنواره سوم: عباس معروفی و بهمن جلالی در بولتن جشنواره

جشنواره سوم موسیقی باعنوان سومین جشنواره سراسری سرود و آهنگ‌های انقلابی در فاصله ۱۲ تا ۲۲ بهمن سال ۶۶ و در همان سه سالنی كه سال قبل نیز میزبان جشنواره بود؛ برگزار شد. در دوره سوم؛ جشنواره شكل جدی‌تری به خود گرفت و در پوستر جشنواره نت‌های موسیقی به صورت واضح به تصویر درآمد، برگزاركنندگان جشنواره اقدام به انتشار آخرین فتوای امام خمینی (ره) مبنی بر مجاز بودن موسیقی و همین‌طور برای نخستین بار اقدام به انتشار بولتن برای این دوره از جشنواره كردند. نكته جالب در انتشار این بولتن؛ حضور عباس معروفی و عبدالحی شماسی به همراه عكاسی مرحوم بهمن جلالی برای بولتن بود.

در این دوره از جشنواره كه با حضور ۱۴ گروه همراه بود،‏ خلیل عالی نژاد، نادر مرتضی پور(رهبر اركستر سمفونیك تهران)، مهدی شمس نیكنام(رهبر گروه كر) و عاشیق رسول قربانی(از شناخته‌شدگان موسیقی آذربایجان)، محمدحسین درپور و مجید تكه، به عنوان هنرمندان برگزیده؛ معرفی شدند.

نكته قابل توجه در بخش جوایز این دوره این بود كه سفر حج، تلویزیون و دوربین عكاسی جای كاست‌های خام را در دوره قبل گرفت.

▪ جشنواره چهارم: اهدای مدال‌های طلا و نقره و برنز

جشنواره چهارم موسیقی همزمان با دهه فجر در بهمن سال ۶۷ در سالن‌های وحدت، رودكی، موزه هنرهای معاصر، مجموعه فرهنگی آزادی، باشگاه فرهنگیان و برای نخستین بار در سالن‌های شهرستان‌های كرمان، اصفهان، گرگان و دلیجان برگزار شد. در این دوره ۴۴ گروه در جشنواره شركت كردند و در دو بخش موسیقی سنتی و محلی به اجرای برنامه پرداختند. درمیان اسامی برگزیدگان و تقدیرشدگان این دوره از جشنواره؛ مجید تكه، محمد جواد ضرابیان، بهداد بابایی و شیرمحمدلی؛ از گنبد نیز به چشم می‌خوردند. نكته قابل توجه در بخش جوایز این دوره، اهدای مدال‌های طلا، نقره و برنز به برگزیدگان همچون برگزیدگان مسابقات ورزشی بود.

▪ جشنواره پنجم: داریوش صفوت، كامكارها و حسین سرشار

پنجمین جشنواره موسیقی فجر كه در دهه فجر سال ۶۸ برگزار شد؛ نخستین دوره‌ای بود كه در آن جشنواره نه با نام: جشنواره سرود و آهنگ‌های انقلابی بلكه نام جشنواره موسیقی فجر را به خود گرفت. ضمن اینكه در این دوره برای نخستین بار نخستین دوره؛ انتخاب نوار سال نیز در تالار وحدت انجام شد و آلبوم‌های شورانگیز به كارگردانی: حسین علیزاده، شهیدان خدایی به آهنگسازی هوشنگ كامكار، گلنار كاری از خانه ادبیات كودك و نوجوان مورد تقدیر قرار گرفتند. از نكات بسیار مهم در این جشنواره اجرای هنرمندانی همچون: كامكارها، حسین سرشار، سركیس نوكامیان‏، مجید كیانی و جلال ذوالفنون بود. ضمن آنكه بزرگانی همچون: داریوش صفوت، فرهاد فخرالدینی، محمدرضا درویشی‏ و مجید كیانی در میان هیات داوران این دوره حضور داشتند.

در این دوره؛ ۳۶ گروه در بخش سنتی و محلی حضور داشتند و برنامه‌های اجرا در تالار معلم نیز به صورت رایگان روی صحنه رفت. نظم و هماهنگی جشنواره پنجم باعث شد كه نام محمدعلی شكوهی به عنوان دبیر این جشنواره برای همیشه ماندگار شود.

▪ جشنواره ششم: نوازندگی حاج قربان سلیمانی

ششمین جشنواره موسیقی فجر در فاصله ۱۳ تا ۱۹ بهمن سال ۸۹ در تالار وحدت، موزه هنرهای معاصر، فرهنگسرای نیاوران و مجموعه فرهنگی آزادی برگزار شد.

مرحوم حاج قربان سلیمانی، علیرضا سلیمانی، فرج‌الله علی‌پور و اكبرمهدی‌پور ازجمله برگزیدگان این دوره جشنواره و مجید كیانی، داود گنجه‌ای، شریف‌ لطفی و علی بیانی ازجمله اعضای هیات داوران این دوره از جشنواره بودند. یكی از نكات قابل توجه در این دوره از جشنواره، گزارش‌ها، نقدهای درون سازمانی و انتقاد از خود توسط برگزاركنندگان این جشنواره بود كه پس از اتمام جشنواره منتشر شد. همچنین به دلیل درخواست فراوان علاقه‌مندان، گزیده‌ای از برنامه‌های این دوره از جشنواره در فاصله روزهای ۹ تا ۱۲ اسفند در تهران دوباره اجرا شد.

▪ جشنواره هفتم: نخستین حضور گروه‌های خارجی در جشنواره

هفتمین جشنواره موسیقی فجر كه در فاصله ۱۲ تا ۱۷ سال ۷۰ در تهران برگزار شد، جشنواره‌ای بود كه چندین اتفاق تازه در آن رخ داد. حضور گروه‌های موسیقی ملل مسلمانان برای اولین بار در این دوره از جشنواره صورت گرفت. علاوه بر این برای نخستین بار بخش مسابقه به جشنواره افزوده شد. ضمن آنكه برای نخستین بار طی هفت دوره برگزاری جشنواره، شورای انتخاب در دبیرخانه جشنواره تشكیل و به بررسی آثار پرداخت. مهم‌ترین نكته این دوره از جشنواره حضور هنرمندانی همچون، هابیل علی اف(نوازنده برجسته آذری) همراه با نصرالله ناصح‌پور، دولتمند خلف از كشور تاجیكستان و بسم‌الله خان از كشور هند در جشنواره بود. مرحوم محمدتقی مسعودیه، مرحوم حاج قربان سلیمانی، مجید تكه، مجید كیانی و داود گنجه‌ای؛ داوران این جشنواره را تشكیل می‌دهند. نوازندگان برگزیده این جشنواره شامل هنرمندان چون: محمد یگانه، علی‌اكبر مرادی، علیرضا سلیمانی، حسین اسكندری، حسین بهروزی بنا، محمد شیرمحمدی، تهمورس پورناظری، مازیار ظهیرالدینی، میثم مروستی، سامان احتشامی و فرناز رحیمی می‌شوند.

▪ جشنواره هشتم: اركستر بوسنی هرزگوین در جشنواره

جشنواره هشتم موسیقی در فاصله ۱۲ تا ۱۸ بهمن سال ۷۱ و در سه بخش مسابقه،‌ جوانان و جنبی، در سالن‌های تالار وحدت، رودكی، تئاتر شهر، ‌فرهنگسرای بهمن، مجموعه فرهنگی آزادی، فرهنگسرای نیاوران و كانون توحید برگزار شد. در بخش ویژه این دوره از جشنواره كه می‌توان آن را بخش بین‌الملل جشنواره دانست، گروه‌هایی از موسیقی آذربایجان (عالم قاسم‌اف) موسیقی مقامی چین (گروهی از ایالت مسلمان نشین این كشور) قوالان پاكستان، اركستری از كشور بوسنی هرزگوین شركت كردند كه گروه كشور بوسنی هرزه‌گوین به اجرای قطعاتی به زبان فارسی پرداخت. محمد موسوی(نوازنده نی)، عبدالحسین مختاباد، محمدعلی قدمی، رضا مهدوی و اركسترهای نظامی دانشكده علوم انتظامی و دانشكده علوم نظامی نیروی زمینی ازجمله هنرمندان و گروه‌هایی بودند كه در این جشنواره به اجرا پرداختند.

▪ جشنواره نهم موسیقی: برگزیدگان میهمان هیات دولت

در جشنواره نهم موسیقی فجر كه در هفت سالن و با ۶۳ برنامه در دهه فجر سال ۷۲ برگزار شد، روند حضور هنرمندانی از كشورهای مسلمان ادامه یافت. چهره‌های سرشناسی همچون استاد نصرت فاتح علی‌خان(قوال برجسته پاكستانی)، دكتر صالح المهدی(موسیقی‌شناس عرب از كشور تونس) و گروه‌ها قوالان بنگلادش به سرپرستی منیرالزمان منبر، گروهی از كشور آذربایجان به سرپرستی آقاخان عبدالله اف، گروهی از تاجیكستان به سرپرستی نریمان كریم اف و گروهی از كشور بوسنی به سرپرستی عزیز علیلی در جشنواره حضور پیدا كردند. استاد مهدی‌پور، میرزا محمد مرادی، حسن اسكندری، شیرمحمد سپندار و سینا سرلك ازجمله هنرمندان بودند كه به اجرا پرداختند. از مهمترین اتفاقات این جشنواره را می توان حضور برگزیدگان جشنواره در مهمانی هیات دولت ( دولت هاشمی رفسنجانی) عنوان كرد.

▪ جشنواره دهم: یادی از بزرگان از دست رفته

جشنواره دهم موسیقی از فاصله اول تا دهم بهمن ۷۳ و به یاد بزرگان ازدست رفته موسیقی برگزار شد. در این دوره مراسم یادبود برای مرحوم جواد معروفی(نوازنده و آهنگساز برجسته پیانو) و حشمت سنجری(رهبر فقید اركستر سمفونیك) برگزار شد. در این سال نیز اساتید برجسته موسیقی ملل مسلمان ازجمله بسم‌الله‌خان از هند، دولتمند خلف از تاجیكستان و صالح المهدی از كشور تونس و همین‌طور گروه‌هایی از تركیه، هند و لبنان و بوسنی هم به اجرای جشنواره پرداختند. از میان داوران این دوره می‌توان به محمدتقی مسعودیه، ناصر فرهنگ‌فر، كامبیز روشن روان، داوود گنجه‌ای و حاج قربان سلیمانی اشاره كرد.

▪ جشنواره یازدهم: : ۵ سكه برای برگزیدگان

جشنواره یازدهم فجر به دلیل ایام ماه رمضان به جای دهه فجر از دوم تا یازدهم اسفند و با شروع عیدفطر آغاز شد. در این دوره از جشنواره علی سلیمی(نوازنده تار آذربایجان) و وحید اسدالهی و شیرمحمد اسپندار از برگزیدگان جشنواره بودند. ضمن اینكه در این دوره؛ جشنواره مقدمات جدا شدن بخش جوان از جشنواره موسیقی فجر نیز فراهم شد.

▪ جشنواره دوازدهم: بازهم هنرمندان همسایه

دوازدهمین جشنواره موسیقی فجر از ۲۱ بهمن ۷۵ به مدت شش روز و با حضور ۱۳۷ گروه برگزار شد. این جشنواره نیز مثل دوره قبل در بخش ملل مسلمان، مسابقه، ‌جنبی و جوان برگزار شد. در این دوره از جشنواره نیز گروه‌های مسلمان از بقیه پررنگ‌تر بود، هرچند به نسبت سال‌های قبل این گروه‌ها از آوازه كمتری برخوردار بودند. گروه‌هایی از كشورهای تاجیكستان، آذربایجان، تركمنستان، تركیه و یمن حضور داشتند. هنرمندانی همچون مرحوم علی‌قلی و مهرداد كاظمی نیز همراه با اركستر سمفونیك در این جشنواره به اجرای برنامه پرداختند.

▪ جشنواره سیزدهم: حضور مستقل گروه‌های بانوان

سیزدهمین جشنواره موسیقی فجر از دهم تا ۱۷ بهمن ۷۶ در تهران برگزار شد. در این دوره از جشنواره یك هزار و ۳۰۰ هنرمند در این دوره از جشنواره شركت كردند و حدود ۱۳ هزار تماشاگر به تماشای برنامه‌ها نشستند. در این دوره از جشنواره به دلیل تعداد زیاد تماشاگران به طور موقت سالنی به ظرفیت یك هزار نفر در پارك لاله تعبیه شد. مهمترین نكته در این دوره از جشنواره،‌آغاز بخشی باعنوان موسیقی بانوان بود كه برای نخستین بار در تاریخ جشنواره صورت می‌گرفت. ضمن آنكه در این دوره از جشنواره برای راه‌اندای موزه موسیقی نیز تصمیم گرفته شد. حضور هنرمندانی همچون مرحوم ‌خاطره پروانه و اقلیا پرتو، ملیحه سعیدی، ‌فرهنگ شریف، محمد اسماعیل، غلامعلی پورعطایی و شیرمحمد اسپندار ازجمله نكات قابل توجه جشنواره بود.

▪ جشنواره چهاردهم: جشنواره‌ای برای گفت‌وگوی تمدن‌ها

این جشنواره در فاصله ۱۵ تا ۳۰ بهمن ۷۷ با دعوت به گفت‌وگوی تمدن‌ها و صلح برگزار شد. از داوران این جشنواره می‌توان عبدالنقی افشارنیا، داریوش پیرنیاكان، ملیحه سعیدی، مجیدی كیانی، داود گنجه‌ای، حمیدرضا اردلان، لیلی سركیسان، مهرك صفائیه، سیاوش ظهرالدینی، اكبر محمدی، فریدون ناصری و آذین موحد اشاره كرد.

▪ جشنواره پانزدهم: به یاد تجویدی و شهناز

جشنواره پانزدهم موسیقی در دو بخش داخلی و خارجی و خارج از روال رقابتی برگزار شد. در این دوره از جشنواره از دو هنرمند در قید حیات یعنی جلیل شهناز و علی تجویدی تقدیر شد. پری زنگنه، پری ملكی، اقلیا پرتو، فریدون حافظی، جلال ذوالفنون، علیرضا قربانی، جهانشاه صارمی و اركسترهای سمفونیك، ملی اركستر موسیقی نو، گروه جوانان پارس از حاضران در این دوره از جشنواره بودند. لوریس چكناواریان به رهبری اركستر فیلارمونیك ارمنستان پرداخت و همراه با این گروه به اجرای رستم و سهراب را اجرا كرد. علاوه بر هنرمندان كشور ارمنستان، هنرمندانی از ایتالیا، اتریش، گرجستان و تاجیكستان و فرانسه، آذربایجان به اجرای برنامه پرداختند.

▪ جشنواره شانزدهم:‌ تقدیر از رهبران اركسترها

دوره شانزدهم جشنواره موسیقی فجر بهمن ماه ۱۳۷۹ و در ادامه دومین دوره موسیقی مقامی كه ۷ تا ۱۲ دی در كرمان برگزار شده بود، ادامه پیدا كرد.

در این دوره از جشنواره از استاد پایور به عنوان یكی از پیشكسوتان فعال در تشكیل گروه‌های موسیقی تقدیر شد. ضمن آنكه در این دوره از حسین علیزاده و پرویز مشكاتیان برای تشكیل گروه عارف، هوشنگ كامكار به خاطر مدیریت گروه كامكارها و داریوش پیرنیاكان برای سرپرستی گروه آوا تقدیرشدند. همچنین حسین دهلوی برای تشكیل اركستر سازهای مضرابی، فریدون ناصری برای رهبری و مدیریت اركستر سمفونیك، فرهاد فخرالدینی برای مدیریت و رهبری اركستر موسیقی ملی، علیرضا مشایخی برای رهبری اركستر موسیقی نو، ناصر نظر برای اركستر جوانان پارس، بهروز وحیدی آذر برای تشكیل اركستر موسیقی جوانان، بهزاد ابراهیم‌زاده برای تشكیل گروه اقبال آذر تبریزی و علی جعفریان برای تشكیل اركستر بزرگ فارس شیراز تقدیر شدند.

▪ جشنواره هفدهم: ۲۰ سكه بهار آزادی برای بزرگان

جشنواره هفدهم موسیقی بدون حضور بخش نواحی و جوان در پنج بخش جنبی، مسابقه، پژوهش، تكریم هنرمندان و بخش معرفی هنرمندان فعال برگزار شد. مجید كیانی، ‌شهرام ناظری، كیخسرو پورناظری، مورد تقدیر قرار گرفته و به ۲۰ سكه بهار آزادی به آنها اهدا شد. ضمن آنكه هنرمندانی همچون شهرام ناظری، جلال ذوالفنون، فرهنگ شریف و ۱۰ گروه خارجی در این جشنواره شركت كردند.

▪ جشنواره هجدهم: اجرای كیخسرو پوناظری، پری ملكی و فرهنگ شریف

جشنواره هجدهم موسیقی از ۲۳ تا ۳ بهمن سال ۸۱ با شعار صلح دوستی و مودت انسان‌ها با حضور ۷۰ گروه در بخش، جوان، سنتی و كلاسیك و با حضور نوازندگانی از كشورهای اروپایی برگزار شد.

فرهنگ شریف،‌كیوان ساكت، حسام الدین سراج، پری ملكی، محمدعلی كیانی‌نژاد، جهانشاه صارمی، ناصر نظر، بهروز وحیدی آذر، علیرضا قربانی، كیخسرو پورناظری، مهدی آذر سینا، شاهرخ خواجه‌نوری و منوچهر همایون‌پور در این جشنواره شركت كردند.

▪ جشنواره نوزدهم:‌ چنگ زرین برای محمد نوری

جشنواره نوزدهم موسیقی فجر پس از یك ماه از زلزله بم برگزار شد و بخشی به همین نام در جشنواره برگزار شد. كامكارها و گروه تنبور شمس در این جشنواره به اجرا پرداختند. گروه‌هایی از كشورهای آلمان، ایتالیا، روسیه، هلند، رومانی، اكراین، تاجیكستان و روسیه در این جشنواره به اجرا پرداختند.

در این جشنواره چنگ زرین برای یك عمر تلاش بی‌وقفه به محمد نوری اهدا شد ضمن آنكه هوشنگ ظریف، آذر هاشمی، هومان اسعدی، هوشنگ كامكار، محمد موسوی، شاهین فرهت، داریوش طلایی، پرویز مشكاتیان، ‌محمود شاهرخی و محمد عسگری‌پور، برگزیدگان جشنواره نام گرفتند و از آنها قدردانی شد.

▪ جشنواره بیستم: جشنواره‌ای برای تقدیر

جشنواره بیستم موسیقی از ۱۱ تا ۱۶ بهمن ۸۳ در سالن‌های تهران برگزار شد. ۲۱ برنامه پژوهشی درباره موسیقی مقامی تا پاپ ایرانی برگزار شد. در این جشنواره ۱۰ گروه خارجی ، ۶ گروه بانوان، ۱۸ گروه شهرستانی و ۲۹ گروه تهرانی به روی صحنه رفتند. از نكات مهم در این جشنواره حضور دو اركستر مهم سازهای ملی اوكراین و آكادمی ملی موسیقی اوكراین بود. در این دوره نام‌های معروف موسیقی بیشتر به سخنرانی پرداختند تا اجرا كه از آن میان می توان به ایمران حیدری، محمدعلی كیانی‌نژاد، ژان دورینگ، مجید تكه و حمیدرضا اردلان اشاره كرد. از خانه موسیقی، اداره پژوهش مركز موسیقی صدا و سیما، فرهنگستان هنر و گروه موسیقی دانشكده هنر نیز تقدیر شد و سه استان نمونه گلستان، آذربایجان‌شرقی و كردستان تقدیر شدند و از اركسترها، نوازندگان اركستر ملی، گروه كر مركز موسیقی و اركسترهای تجربی و نوی تهران هم قدردانی شدند.

▪ جشنواره بیست و یكم: جشنواره‌ای برای موسیقی فاخر

جشنواره بیست و یكم موسیقی از تاریخ ۲۱ تا ۲۹ دی ۸۴ به دلیل نزدیكی ایام محرم در دهه فجر برگزار نشد و زودتر به استقبال جشنواره موسیقی رفت. این نخستین دوره از جشنواره‌ای بود كه عنوان موسیقی فاخر داشت و موضوعاتی همچون ترویج موسیقی اصیل و صحیح به منظور ارتقای حیات معنوی وتوجه به گونه‌های اصیل در آن مطرح شد. در این دوره برای نخستین بار بخشی با عنوان آواها نواهای مذهبی و یادمان مرحوم موذن‌زاده برگزار شد.

همایون خرم، فریدون حافظی، نصرالله ناصرپور، حسن ناهید، شاهین فرهت، فرید عمران، مازیار حیدری، خسرو رحیمیان و شهرام توكلی نیز مطابق رسم جشنواره قدردانی شدند.

▪ جشنواره بیست و دوم: پاپ وارد جشنواره شد

بیست و دومین جشنواره موسیقی فجر ۸ تا ۱۸ دی سال ۸۵ در ۹ سالن شهر تهران و به مناسبت نامگذاری سال پیامبر اعظم برگزار شد. این جشنواره با حضور گروه‌هایی از هند، آلبانی، ارمنستان، تاجیكستان و آذربایجان كار خود را آغاز كرد. ضمن اینكه این جشنواره دوباره عنصر رقابت را وارد جشنواره موسیقی فجر كرد. محمدحسین ایمانی خوشخو؛ آن را جشنواره‌ای دانست كه به مفاهیم اعتقادی دولت نهم نزدیك‌تر بود. در این جشنواره هنرمندانی همچون خاچیك بابائیان، محسن نفر، مازیار ظهیرالدینی، مجید كیانی، میلاد عمرانلو، عالیم قاسم اف، رامیز قلی اف، كیوان ساكت، سیدحسام‌الدین سراج، كیخسرو پورناظری به همراه اركستر فیلارمونیك اكراین، علیرضا قربانی، بهروز وحیدی‌آذر، سینا ذكایی، سالار عقیلی و سودابه سالم به اجرای برنامه پرداختند. از بزرگانی همچون: مصطفی كمال پورتراب، محمدرضا جعفری(صدابردار پیشكسوت موسیقی)، دولو(عكاس پیشكسوت موسیقی) و رامین صدیقی( مدیر نشر موسیقی هرمس) تقدیر به عمل آمد.

▪ جشنواره بیست و سوم: تمركز بر گروه‌های جوان

جشنواره بیست سوم موسیقی فجر در فاصله ۳۰ آذر تا ۸ دی سال ۸۶ در تهران برگزار شد. حضور گروه‌های پاپ در این دوره از جشنواره از مهمترین نكات این جشنواره بود و هنرمندانی همچون گروه آریان، علی لهراسبی، مانی رهنما، مجتبی كبیری و خشایار اعتمادی به روی صحنه رفتند. اگرچه جشنواره موسیقی جوان در تابستان سال قبل برگزار شده بود، اما دبیر وقت این جشنواره(كامبیز روشن‌روان) اعلام كرد كه این جشنواره به دنبال شكستن انحصار گروه‌ها در جشنواره و تمركز روی گروه‌های جوان است. بر همین اساس تنها در این دوره از جشنواره گروه‌های متوسط موسیقی به اجرای برنامه پرداختند و مطابق معمول اختتامیه این جشنواره‌ها از شهرام ناظری، حسین دهلوی، مجیدانتظامی و لوریس چكناواریان قدردانی شد.

▪ جشنواره بیست و چهارم: جشنواره‌ای برای انقلاب

بیست و چهارمین جشنواره موسیقی فجر از ۱۹ تا ۲۶ آذر ماه و در فاصله دو ماه مانده به آغاز دهه فجر كار خود را آغاز كرد. در این دوره از جشنواره كه همزمان با سی امین سال از پیروزی انقلاب اسلامی بود، بخش ویژه‌ای به همین نام برگزار شد و هنرمندانی همچون محمدرضا لطفی در این بخش به اجرای برنامه پرداختند. محمدحسین صفار هرندی پس از آنكه به تماشای این اجرا نشست؛ در سخنرانی جالبی عنوان كرد: هنر موسیقی باید در خدمت آرمان ها و ارزش‌های متعالی جامعه باشد که هم اکنون نیز چنین است. هرچند در این جشنواره اساتیدی همچون: فرهنگ شریف، منصور نریمان، هادی منتظری، جلال ذوالفنون، مجید كیانی، محمد اسماعیلی به اجرای برنامه پرداختند، اما با حضور خوانندگانی از موسیقی پاپ ازجمله: احسان خواجه امیری، محسن یگانه، رضا صادقی و علی لهراسبی؛ این جشنواره بیشتر از آنكه رنگ و بوی سنتی و كلاسیك به خود بگیرد، جشنواره‌ای برای موسیقی پاپ شد.