چندی پیش جشنواره شعر کشورهای حوالی مدیترانه در شهر "ست" در جنوب فرانسه به پایان رسید. از ایران؛ شمس لنگرودی در این جشنواره حضور داشته است. وی درمیان شاعران مدعو در جشن روز پایانی به عنوان یکی از چهار شاعر برتر شعرخوانی کرد.

شمس لنگرودی(شاعر و محقق شعر) در گفتگو با ایلنا، درباره این جشنواره گفت: " ست" شهری کوهستانی در جنوب فرانسه و زادگاه "پل الوار" شاعر بزرگ این کشور است. در جشنواره ای که آنجا برگزار شد از همه کشورهای حوالی دریای مدیترانه و نیز یکی دو کشور دیگر که همجواری فرهنگی با آن کشورها داشتند، شاعرانی برای شعرخوانی انتخاب شده بودند. البته هم من و هم مترجم ام(خانم فریده روا) توضیح دادیم که فرهنگ ما خیلی هم نزدیک به کشورهای اطراف مدیترانه نیست و به میزان قابل اعتنایی از آنها استقلال دارد.

شمس لنگرودی در پاسخ به پرسش ایلنا؛ مبنی بر علت و چگونگی برگزاری این جشنواره گفت: انگیزه برگزارکنندگان، نزدیک کردن شعر و مردم بود. شعرخوانی ها در کوچه های کوهستانی شهر، در قایق ها روی آب و در پارک ها و درمیان شهر برای مردم صورت گرفت. در خیابان؛ صندلی گذاشته و پرده زده بودند. ما برای مردمی که در رفت و آمد بودند یا از بالکن ها به ما نگاه می کردند، شعر می خواندیم.

وی افزود: چگونگی شعرخوانی ها هم به این ترتیب بود که پیش از برگزاری حدود چهل شعر برای مسئولان فرستاده بودیم. شعرها به زبان شاعر و بعد به صورت ترجمه برای مردم خوانده می شد. هر روز هم دو شاعر از صبح حدود ساعت ده تا پایان شب شعرخوانی می کردند.

از شمس لنگرودی درباره میزان تاثیر سانسور ادبی بر پدیده نزدیکی مردم و شعر پرسیده شد و اینکه چرا در ایران چنین جشنواره هایی نداریم، وی گفت: مسئله، آزادی فرهنگی درقبال بستگی فرهنگی است. به هیچ وجه نمی شود با کنترل هدایت شده فرهنگی؛ داعیه نزدیکی ادبیات و مردم را داشت. این نه تنها مردم و ادبیات را به هم نزدیک نمی کند بلکه آنها را از هم دور می کند. باید همه صداها در ادبیات حضور داشته باشد تا مردم انتخاب خودشان را داشته باشند.

این شاعر درخصوص میزان تجربه های فرمال یا گرایش های زبانی در آثار شاعرانی که در جشنواره حضور داشتند، گفت: در رویکردهای شاعران از همه گونه گرایشات زیبایی شناسی بود. اما بیشتر آثار فارغ از تجربه های زبانی بود. به طور دقیقتر یک هنرمند اسپانیایی؛ یک شاعر از ایتالیا و یکی هم از خود فرانسه چنین تجربه های شعری داشتند. اما درمیان شاعران عرب چنین گرایشاتی را ندیدم.

وی ادامه داد: البته شاعر بزرگ سوری، آدونیس آنجا حضور داشت که شعرش از عناصر فرمال بهره می گرفت.

شمس درباره اینکه آیا مدعوین از شاعران نام آوری بودند یا نه، گفت: غیراز آدونیس که در ایران شناخته شده است، کسانی مثل لئون ری(شاعر فرانسوی) و استتی از لبنان و عباس عبدو(شاعر عرب) هم حضور داشتند. آثار این شاعران در انتشارات گالیمار چاپ شده است.

وی درمورد ترجمه آثار خود افزود: تا به حال دو کتاب از من ترجمه شده است که مترجمان در مرحله گفتگو با ناشر و اتخاذ شرایط مناسب هستند. یکی را خانم فریده روا به فرانسه ترجمه کرده است. او مترجمی است که ترجمه شعرهای سپانلو را نیز در گذشته انجام داده بود و کتابش جایزه ای هم برد. دیگری را آقای ضیا خالقی ترجمه کرده است. او شعرهای دفتر پنجاه و سه ترانه عاشقانه را به زبان فرانسه برگردانده است.

این شاعر و محقق نام آشنا درباره برگزیده شدن خود به عنوان یکی از چهار شاعر منتخب در جشن پایانی گفت: برای چندمین بار متوجه شدم که آن صدای عمیق انسانی باید در شعر وجود داشته باشد. مردم با شعری همدلی می کنند که اثری از رنج ها و احساسات آنها را در خود داشته باشد. آدم ها در هر کجای دنیا که باشند از تداعی ها و احساسات مشترکی به وجد می آیند. شمس ادامه داد: در مراسم پایانی جشنواره که در پارک شهر برگزار شد و حدود چهار هزار نفر شرکت کرده بودند، غیر از من؛ سه شاعر از اسپانیا و پرتقال و فلسطین هم به عنوان منتخبان مردم، شعرخوانی کردند.