پس از چهار ماه از شروع پدیده کشند قرمز در آب های جنوب ایران و مرگ و میر گسترده آبزیان، مدیرکل دفتر اکوبیولوژی سازمان حفاظت محیط زیست وضعیت منطقه را خارج از شرایط بحران عنوان کرد.
امید صدیقی درباره دلایل اصلی رشد و تکثیر این پدیده به اعتماد گفت؛ یکی از دلایل به وجود آمدن پدیده کشند قرمز بالا رفتن حرارت آب است. وجود نیروگاه ها و پالایشگاه های فراوان در منطقه خلیج فارس و دریای عمان و نبود سیستم های خنک کننده آب یکی از دلایل اصلی افزایش حرارت آب در منطقه است. همچنین فاضلاب های شهری و کود کشاورزی که بدون هیچ تصفیه یی به دریا ریخته می شود باعث افزایش نیترات و فسفات در آب می شود. او با بیان اینکه این گونه مهاجم بسیار مقاوم بوده و توانایی تولید سیست را در شرایط مناسب دارد، ادامه داد؛ گونه کو کلودینیوم در شرایط مناسب حرارتی و مواد مغذی از جمله نیترات و فسفات تولید سیست کرده و افزایش پیدا می کند.
مدیرکل دفتر اکوبیولوژی سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به اینکه تاکنون چه اقداماتی برای مقابله با این پدیده انجام شده است، به اعتماد گفت؛ طرحی در کمیسیون زیربنایی دولت تصویب شده است که بر آن اساس وزارت نیرو موظف شده است تا دو سال آینده طرح تصفیه خانه های بندر عباس، بوشهر، آبادان، خرمشهر و چابهار در جنوب و رشت، گرگان و ساری را در شمال به اتمام برساند. چون روند ساخت این تصفیه خانه ها تاکنون بسیار کند بوده است.
صدیقی با اشاره به وضعیت نامطلوب دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت؛ وضعیت امارات با ۶۰۰ تن تلفات آبزیان از دیگر کشورها بدتر است.
او در پاسخ به اینکه تاکنون به چه نتایجی برای مقابله با این پدیده رسیده اید، گفت؛ این پدیده از طریق کشور کره وارد آب های منطقه شده است. محققان در کره بعد از تحقیقات به این نتیجه رسیدند که یکی از روش های مقابله با این پدیده استفاده از خاک رس است که به بلوم جلبکی می چسبد و آنها را به صورت توده یی به عمق آب می برد و از تراکم آنها می کاهد.
مدیرکل دفتر اکوبیولوژی سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به اینکه آیا در این روش احتمال بالا رفتن کدورت آب در سواحل مرجانی وجود دارد، گفت؛ خسارت این روش بسیار کم است. البته در مناطق مرجانی نباید از این روش استفاده کرد.
صدیقی با اشاره به گزارش های ارائه شده در سمینار دوبی که به همت راپمی برگزار شده بود، گفت؛ عملیات پایش و نمونه برداری مستمر و منظمی در چند ایستگاه شمال و جنوب هرمزگان به صورت روزانه انجام شده است که در پی این تحقیقات مشخص شد گونه کشند قرمز از جنس کوکلودینیوم و یک گونه مهاجم است که تهدیدی جدی برای منطقه محسوب می شود.
با وجود اظهارات مدیرکل اکوبیولوژی دفتر معاونت دریای سازمان حفاظت محیط زیست مبنی بر بحرانی نبودن شرایط در منطقه، کارشناس علوم زیستی مرکز ملی اقیانوس شناسی شرایط را بحرانی دانست و گفت؛ پدیده کشند قرمز در آب های خلیج فارس از دو روز پیش مجدداً شدت پیدا کرده است.
حمید رضا رضایی در گفت وگو با فارس با بیان اینکه طبق مطالعات اولیه انتظار می رفت با کاهش دمای آب این پدیده در آب های خلیج فارس محو شود، گفت؛ مرگ و میر آبزیان و زئو پلانکتون ها در آب های خلیج فارس در دو روز گذشته قوت بیشتری گرفته و بوی نامطبوعی را بر فضای سواحل هرمزگان حاکم کرده که این بو در بندرعباس محسوس تر از سایر نقاط استان است. پدیده کشند قرمز که گونه یی غیر بومی است و گفته می شود سال گذشته بر اثر توفان گونو وارد آب های خلیج فارس شده است در شرایط مناسب محیطی شروع به رشد و نمو می کند.
اگر شرایط محیطی مثل دما، شوری، اکسیژن، مواد مغذی و ویتامین ها فراهم شود موجودات ریزی به نام سیتوپلانکتون که کم تحرک و میکروسکوپی هستند و منشاء گیاهی دارند، فعال می شوند. با فعال شدن این موجودات، سمی تولید می شود که موجودات دریایی را می کشد. کشته شدن موجودات دریایی اتفاق دیگری را هم ایجاد می کند، به این صورت که باکتری هایی که بدن این موجودات را تجزیه می کنند اکسیژن آب را پایین می آورند. با پایین آمدن اکسیژن آب بسیاری از موجودات دریایی خفه می شوند. به همین دلیل مردم باید از مصرف ماهی های نیمه جان و مرده و از شنا در مناطقی که این پدیده وجود دارد، خودداری کنند.
مونا قاسمیان |