١٠ سال قبل در هفت ماه سپتامبر ١٩٩٨ دو دانشجوی فارغ التحصیل دانشگاه استنفورد شركتی با نام عجیب گوگل بنا نهادند.

در حالی كه لاری پیج و سرگی برین ١٠ سال قبل به جز نبوغ، چهار رایانه و قول صد هزار دلاری یك سرمایه گذار، سرمایه ی بیش تری نداشتند اكنون در ردیف میلیاردرهای جهان قرار گرفته و شركت آن ها بسیار پرمنفعت است.

گوگل بین ماه های آوریل و ژوئن امسال تنها ٧/٥ میلیارد دلار حجم معامله گزارش كرده و ٢٥/١ میلیارد دلار درآمد خالص كسب كرد كه در سه ماهه ی نخست سال ٢٠٠٨ درآمدش از این هم بیش تر بود.

این برای شركتی كه با واسطه گری برای ناشران تبلیغات آنلاین پول در می آورند بد نیست؛ راز موفقیت گوگل البته الگوریتمی است كه موتور جست وجوی اینترنتی آن را هدایت می كند. در حقیقت گوگل آنقدر خوب است كه وارد فرهنگ های لغت شده است. مردم دیگر اینترنت را جست وجو نمی كنند بلكه آن را گوگل می كنند.

برخی از مخالفان گوگل را متهم می كنند كه تنها در یك عرصه موفق بوده و هشدار می دهند رقیبانی كه به تازگی ظهور كرده و به طور بالقوه موتورهای جست وجوی بهتری دارند تنها یك كلیك با آن فاصله دارند.

اما چاشنی سری گوگل عناصر بیش تری از شیوه هوشمندانه این شركت در سازماندهی و رتبه بندی نتایج جست وجو دارد؛ فن آوری كه زیربنای مراكز داده وسیعی بوده و به گوگل سرعت و كارایی برای خدمت به كاربرانش می دهد به همان اندازه مهم است.

بالاخره دو منبع پول ساز گوگل وجود دارند؛ یكی Adwords است كه تبلیغات مرتبط را در كنار نتایج جست وجوی گوگل قرار می دهد و دیگری Adsense است كه تبلیغات متنی گوگل را در وب سایت های دیگر قرار می دهد.

موضوع هوشمندانه در این جا میانه روی گوگل است كه فضای تبلیغاتی را نه به بالاترین پیشنهاد بلكه به مرتبط ترین تبلیغات كننده به مزایده می گذارد و كاربران گوگل را راضی و در وب سایت های تبلیغات كنندگان كلیك های پرسود تری را رقم می زند.

گوگل ممكن است كه پول ساز باشد اما طبق اعلام این شركت اهداف به مراتب عالی ترین از پول سریع به دست آوردن دارد؛ ماموریت گوگل سازماندهی به اطلاعات جهان و دسترس پذیر و سودمند كردن آن ها در سراسر جهان است.

به كلمه ی جهانی توجه كنید؛ چه متعالی باشد یا نه، بلندپروازی حضور در همه جا است كه گوگل را چنین شركت موفقی ساخته است؛ گوگل طی سال ها مجموعه ابزارها و سرویس های نوآورانه ای را عرضه كرده كه برخی از آن ها در داخل این شركت طراحی شده و برخی دیگر از شركت های نوپا خریداری شده اند.

جی میل، Google Docs برای پردازش ورد و صفحات گسترده، پیكاسا برای ویرایش تصویر، Google Earth و Maps برای جست وجو و نمایش اطلاعات مبتنی بر مكان، بلاگر، سرویس ویدیویی یوتیوب و ابزارهای دیگری كه فهرستشان بی پایان به نظر می رسد از آن جمله اند.

در زمان نه چندان دور این یك رشد اتفاقی محسوب می شد اما این سرویس ها شكل و حس منطقی تری گرفته و قطعات پازل گوگل در حال قرار گرفتن در جای خود هستند؛ هر جست وجویی كه انجام می دهیم و هر ابزاری كه استفاده می كنیم به گوگل كمك می كند اطلاعات بیش تری را گردآوری كرده و محصول مصنوعی جامعه آگاهی ما را سازماندهی كند.

گوگل توسعه می یابد زیرا اینترنت توسعه می یابد؛ با وجود دستگاه هایی مانند یخچال، فریم عكس دیجیتالی و تلفن های همراه كه به جهان مجهز به اینترنت اضافه می شوند تعریف جایی كه اینترنت به انتها می رسد مبهم می شود.

توسعه ی كنترل گوگل برروی جریان ترافیك و تبلیغات اینترنت نگرانی هایی در زمینه ی انحصارطلبی برانگیخته است به طوریكه دیده بان های حریم خصوصی حملات خود به گوگل برای نگه داری اطلاعات حساس حدود ٦٥٠ میلیون نفری كه از موتور جست وجوی این شركت و سرویس هایی مانند یوتیوب و جی میل استفاده می كنند را تشدید كرده اند.

گام های بعدی این شركت در حال حاضر طرح ریزی شده است. گوگل كه این هفته مرورگر اینترنتی كروم ساخت خود را عرضه كرد، می گوید مرورگرهای امروزی برای نمایش صفحات وب ساخته شده اند و پلت فرم برنامه های پیچیده نیستند، كروم وعده می دهد ثبات را به تجربه آنلاین كاربران به ارمغان آورد.

این شركت حتی به زودی نرم افزار مهم تری عرضه خواهد كرد كه آندروید نام داشته و سیستم عامل مبتنی بر لینوكس گوگل برای تلفن های مجهز به اینترنت است.

گوگل كه ١٠ سال پیش با دو دانشجو آغاز به كاركرد، اندازه ای فراخور انجام تمامی این كارها دارد؛ این شركت در پایان سال ٢٠٠٧ در حدود ١٦٨٠٠ كارمند داشت و گویا هر هفته صد نفر را استخدام می كند.

اما هم چنان كه گوگل بال های خود را گسترش داده و بخش های بیش تر و بیش تر زندگی ما را كامل می كند شمار رو به افزایشی از شركت ها در صنایع بیش تری به فكر فرو می روند كه این موتور جست وجو شریك، رقیب یا ویرانگر مدل های تجاری آن ها است.