حضور بازیكنان خارجی در لیگ هندبال ایران در شرایطی رو به افزایش گذاشته است كه این بازیكنان نه تنها نمی توانند نقاط ضعف فنی تیم هار ا برطرف كنند بلكه از نظر مالی نیز خسارت قابل توجهی را به باشگاهها وارد می كنند.

ابتدای دهه ۷۰ سرگئی لیكوننكن از آذربایجان به عنوان نخستین هندبالیست خارجی در لیگ ایران استخدام و چند سالی دو تیم كارتن سازی مشهد و پیكان سبزوار را همراهی كرد و هم اكنون نیز به عنوان مربی هدایت تیم ابومسلم سبزوار را برعهده دارد.

هرچند یك دهه از استخدام ورزشكاران خارجی هندبال در ایران گذشته و این امر در تیم های داخلی مرسوم شده است اما در بین نام این هندبالیست های خارجی تنها شاهد حضور یك ورزشكار ممتاز اروپایی و موثر در یك تیم تهرانی هستیم.

در شرایط فعلی پنج بازیكن خارجی در تیم های لیگ برتری هندبال مردان كشور حضور دارند. مس كرمان چند سالی از حضور یك بازیكن اهل آذربایجان سود می برد وامسال نیز برای تقویت پست بغل چپ خود از یك هندبالیست اهل سوریه استفاده می كند. فولا د مباركه سپاهان كه امسال دو بازیكن خود را به كشورهای عربی ترانسفر كرده، بهترین هندبالیست تیم ملی سوریه را به خدمت گرفته است.

آلومینیم اراك نیز دو بازیكن خارجی دارد كه تا این زمان تنها از حضور دروازه بان اوكراینی خود استفاده خوبی كرده است. ITC بازیكن اهل یونان هنوز صادرنشده و پیگیری مسئولین این تیم هنوز نتیجه نداده است. این بازیكن تنها در تمرینات این تیم حضور دارد و با وجود دریافت حقوق، اجازه همراهی تیمش را در مسابقات ندارد.

علیرضا حیات پور مسئول كمیته مسابقات فدراسیون هندبال در گفت وگو با مهر در مورد دلیل به خدمت گرفتن چنین بازیكنانی می گوید: "به نظر می رسد برخی از تیم ها بازیكنان خارجی را بدون دقت و بررسی كافی استخدام می كنند، طوریكه امسال نیز شاهد فسخ قرارداد چند بازیكن خارجی به دلیل اظهار نارضایتی باشگاه ها از عملكرد آنها بودیم."

تیم پارس جنوبی نایب قهرمان لیگ برتر هندبال باشگاه های كشور در ابتدای فصل یك بازیكن جوان سوئدی را به استخدام درآورد اما در نهایت با بكارگیری این ورزشكار در یك بازی این قرارداد با نظر طرفین فسخ شد تا شاهد پایان همكاری پنجمین هندبالیست خارجی این تیم در یك سال گذشته باشیم.

برخی از این بازیكنان خارجی در یك فصل، قراردادی بین ۳۰ تا ۵۰ هزار دلا ر دارند و هزینه هایی چون مالیات، اسكان، تغذیه، بیمه، ایاب و ذهاب و غیره را نیز باید به این مبالغ اضافه كرد كه این هزینه معادل استخدام دو هندبالیست ممتاز ایرانی است.

مسئول كمیته مسابقات فدراسیون هندبال ایران با بیان اینكه سطح فنی این بازیكنان خارجی به درجه دو و سه می رسد، می گوید: "سطح فنی بسیاری از این ورزشكاران خارجی هم سطح بازیكنان داخلی كشورمان است و تنها حق الزحمه خوبی می گیرند. "

علیرضا حبیبی مربی تیم نوین سپاهان استخدام بازیكن خارجی را برای پست های دارای ضعف این تیم مفید دانست و گفت: " بیشتر ورزشكاران خارجی استخدام شده در لیگ های ایرانی در پست های دروازه بان، بغل چپ و راست و خط زن بازی می كنند. تعداد ورزشكاران حرفه ای ما در این پست ها كم است و به همین دلیل تیم های باشگاهی به سراغ خارجی ها می روند. قطعا اگر می خواهیم این معضل در آینده حل شود باید سرمایه گذاری بیشتری روی جوانان و بازیكنان خوب انجام دهیم."

"در كنار تمامی این مسائل اكثر باشگاه ها مشكل اصلی استخدام بازیكنان درجه دوم خارجی را همزمانی لیگ برتر ایران با لیگ های خارجی می دانند."

غلا معلی اكبرآبادی سرمربی تیم آلومینیم اراك با بیان اینكه زمان برگزاری لیگ ایران باعث استخدام بازیكنان درجه دو می شود می گوید:" متاسفانه زمان برگزاری لیگ هندبال ایران مطابق با لیگ های اروپایی یا حتی كشورهای مطرح آسیایی نیست به همین دلیل ما زمانیكه به دنبال بازیكن درجه یك هستیم به دلیل برگزاری لیگ های خارجی نمی توانیم ورزشكار خوبی را انتخاب و استخدام كنیم. درنتیجه برای جبران ضعف های خود به استخدام بازیكنان درجه دوم خارجی بسنده می كنیم."

علیرضا رحیمی رئیس فدراسیون هندبال ایران نیز این اشكال را در لیگ ایران تائید می كند و می گوید:" زمان برگزاری لیگ برعهده خود باشگاه هاست و حتی برخی پیشنهاد می كنند كه لیگ به جای مرداد یا شهریور در مهرماه استارت بخورد كه از نظر ما این زمان بسیار دیر است. من بارها این مسئله را به طور صریح به باشگاه ها پیشنهاد داده ام كه لیگ هندبال زودتر شروع شود تا به زمان برگزاری لیگ های اروپایی نزدیك شویم و بتوانیم از فرصت های بین المللی بیشتر استفاده كنیم."

به نظر می رسد فدراسیون هندبال ایران باید ضمن بالا بردن ارتباطات بین المللی نظارت خوبی براستخدام بازیكنان خارجی انجام دهد تا شاهد بكارگیری نفراتی در لیگ های كشور باشیم كه بتوانند ضمن ارائه بازیهای خوب به ارتقای سطح هندبال ایران نیز كمك كنند.

سرمربی تیم آلومینیم اراك مشكل دیگر استخدام بازیكنان خارجی درجه دو را نبود ارتباطات بین المللی مناسب در هندبال ایران می داند و می گوید:" متاسفانه ارتباطات بین المللی هندبال ایران بسیار كم است و همین امر باعث شده تا بازیكنان درجه دوم به ما معرفی شود یا اینكه هر باشگاه با كمك ارتباطات خود تنها از هندبالیست های اروپایی حاضر در تیم های عربی استفاده كند."

حیات پور مسئول كمیته مسابقات فدراسیون هندبال هدف از استخدام بازیكنان خارجی را در لیگ برتر پوشاندن نقاط ضعف تیم ها می داند و تاكید می كند:" باید تیم های ورزشی براساس نیاز خود به دنبال بازیكنان درجه یك خارجی باشند تا لیگ برتر متحول شود نه اینكه بازیكنان هم سطح با هندبالیست های ایرانی یا درجه دوم و سوم را به استخدام در آورند."

هرچند مربیان و مسئولین باشگاه ها ضعف ارتباطات بین المللی در فدراسیون هندبال را یكی از مشكلا ت استخدام بازیكنان درجه دوم خارجی می دانند اما رحیمی مسئولیت استخدام و گزینش ورزشكار خارجی را برعهده باشگاه ها می داند.

رئیس فدراسیون هندبال تمام مسئولیت استخدام بازیكنان خارجی را برعهده باشگاه ها گذاشته است و در این باره می گوید:" ما هیچ دخالتی در اینكه باشگاه چه بازیكنی را دراختیار بگیرد نداریم. باشگاه ها براساس هماهنگی ها، نیاز و توان مالی خود به دنبال بازیكن هستند وحتی می توانند این مسئله را كمی زودتر پیگیری كنند تا ورزشكاران بهتری را به كار بگیرند."

صرف نظر از بكارگیری بازیكن خارجی برای بهبود نقاط ضعف یك تیم، حضور یك ورزشكار قوی می تواند در سطح فنی یك تیم تاثیر مثبت گذاشته و سرعت بازی را افزایش دهد.

رحیمی تاكید كرد:" باشگاه ها باید سعی كنند از بازیكنان درجه یك خارجی در تركیب خود استفاده كنند زیرا این مسئله باعث رشد حرفه ای هندبال و ورزشكار ایرانی می شود."

همزمانی برگزاری لیگ های ایرانی با لیگ های اروپایی و كشورهای عربی، قراردادهای بالا ی ۲۰۰ هزار دلا ری برای بازیكنان درجه یك اروپایی، حضور نیافتن ورزشكاران خارجی در ایران و بسیاری ازمسائل دیگر نیز از عواملی است كه باعث شده تا شاهد استخدام ورزشكاران خارجی درجه دوم در هندبال ایران باشیم.

در بین تیم های لیگ برتری پارس جنوبی با دو ورزشكار اهل سوریه، ذوب آهن و آلومینیم با هندبالیست های اروپایی و ذوب آهن درصدد انعقاد قرارداد با یك بازیكن اهل اوكراین یا بلا روس را دارد تا شاهد افزایش تعداد ورزشكاران خارجی در مرحله برگشت لیگ برترهندبال باشگاه های كشور از ۵ به ۹ بازیكن باشیم.