امروزه نیروگاه های حرارتی و آبی بیشترین سهم را در تولید برق جهان دارند. هر چند مشکلات و محدودیت های تولید برق در نیروگاه های حرارتی (با سوخت فسیلی یا هسته ای) و به لحاظ مسائل تکنولوژیک، رعایت ضوابط و معیارهای زیست محیطی، محدودیت منابع و...، موجب شده است که در حال حاضر گرایش عمومی تولید برق در جهان، بیشتر متوجه احداث نیروگاه های برق آبی شود. این در حالی است که به دلیل بسیاری از مشکلات، احداث نیروگاه های حرارتی امروز از توجیه کافی برخوردار نیست و البته این نیروگاه های هسته ای هستند که می روند یکه تاز عرصه تولید برق در جهان شوند. بر اساس اطلاعات موجود، در سال های ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۶، رشد مصرف منابع انرژی در جهان برای انرژی هسته ای ۵۶درصد، گاز طبیعی ۴/۲۶درصد، برق آبی ۴/۲۵درصد، نفت ۱/۱۵درصد و زغال سنگ ۳/۵درصد بوده است. هر چند تولید برق از طریق نیروگاه های هسته ای رویکردی ایده آل است اما در نهایت این نیروگاه های برق آبی هستند که به عنوان یکی از مهم ترین منابع تامین انرژی در جهان مورد توجه جدی قرار گرفته و برای آن سرمایه گذاری می شود.

تولید برق در نیروگاه های برق آبی از مزایایی برخوردار است که شاید بتوان گفت همین مزایا موجب شده است تا این روش تولید از مزیت نسبی برخوردار بوده و در جهان به ویژه در کشورهایی که از منابع آب نسبتا قابل توجهی برخوردارند مورد استقبال قرار گیرد. عمر مفید این نیروگاه ها بیش از ۵۰سال می باشد و تا ۱۰۰سال هم می رسد و در مقایسه با عمر نیروگاه های بخاری (حدود ۲۵ تا ۳۰ سال) بسیار زیاد است.

از آنجا که برای تولید انرژی چرخشی توربین، نیازی به سوخت نیست بنابراین هزینه عملکرد نیروگاه بسیار کم است. به علاوه با توجه به عدم نیاز به سوخت، به مخزن های ذخیره سوخت هم نیازی نیست. این در حالی است که ضمن پایداری بالای این نیروگاه ها هزینه نگهداری آنها نیز در مقایسه با نیروگاه های حرارتی پایین است. در عین حال که بازده نیروگاه در گذر زمان تغییر نمی کند. البته در کنار مزایای این دست از نیروگاه ها نباید از معایب آنها چشم پوشید. به رغم آنکه هزینه نگهداری این نیروگاه ها پایین است اما با توجه به اینکه برای نصب نیروگاه های برق آبی نیاز به احداث سد می باشد در نتیجه، هزینه ثابت این نیروگاه ها بسیار زیاد است؛ زیرا برای ساختن سد، ابتدا باید مسیر آب منحرف شده، سپس سد مناسب ایجاد شود که هزینه عمرانی این سدها بسیار زیاد است. با توجه به اینکه تولید این نیروگاه ها بستگی به میزان آب پشت سد دارد، در نتیجه در سال های کم آبی، تولید این نیروگاه ها با مشکل همراه خواهد بود. به خصوص در کشور ما که در منطقه خشک واقع است و در عین حال منابع آب سدها غالبا به صورت سیلابی تامین می شود و نه یخچالی، نیروگاه های برق آبی می توانند با مشکلات جدی در زمان های کمبود آب و خشکسالی مواجه باشند. از آنجا که مدت زمان ساخت سد و نیروگاه های آبی در مقایسه با دیگر نیروگاه ها بسیار زیاد است برای برنامه ریزی های کوتاه مدت انرژی، مناسب نیست و می تواند به عنوان روشی که در برنامه ریزی های بلندمدت مفید فایده است، کاربری داشته باشد.

تولید انرژی در نیروگاه های برق آبی، بدون احداث سد روی رودخانه ها غیرممکن است. در ایران نیز در یک بازه زمانی نسبتا طولانی در سال های پس از جنگ و دوران سازندگی احداث نیروگاه های برق آبی در دستور کار قرار گرفته است. ظرفیت بالقوه و عملی تولید انرژی برق آبی در ایران، ۵۰ میلیارد کیلووات ساعت در سال است که می تواند ۶۰درصد برق مورد نیاز فعلی کشور را تامین کند. بر اساس مطالعات انجام شده، حوضه آبریز کارون با ۳۰ میلیارد کیلووات ساعت در سال، حوضه آبریز دز با ۹ میلیارد کیلووات ساعت در سال و حوضه آبریز کرخه با شش میلیارد کیلو وات ساعت در سال، بیشترین امکانات تولید برق آبی را دارا می باشند و پنج میلیارد کیلووات ساعت باقیمانده آن مربوط به سایر حوضه هاست.