حتما شما هم تا به حال از مادرتان شنیده اید كه آن قابلمه روحی را بده به من و حتما مثل خیلی از جوان های دیگر احساس باسوادی به شما دست داده و فكر كرده اید اصل و نسب این قابلمه از روی است و مادرتان به اشتباه آن را روحی تلفظ می كند؛ اما در این باره شما هم اشتباه می كنید. این ظروف به طور عمده از جنس آلومینیوم هستند و برای سلامت انسان ضرر دارند. اگر جنس این ظروف از روی بود كه جای خوشوقتی بود؛ چون در آن صورت كمی از آن وارد غذا و جذب بدن می شد.

این عنصر برای بدن بسیار مفید است؛ اما نگهداری مواد غذایی ترش اسیدی یا شور در ظروف آلومینیومی و یا طبخ غذا در این ظروف، موجب خروج آلومینیوم از ظرف و ورود آن به غذا می شود.

برخی كارشناسان صنایع مواد غذایی بر این باورند كه یبوست، اختلالات گوارشی، پوكی استخوان و آلزایمر از مهمترین عوارض ناشی از مصرف آلومینیوم است. ظروف آلومینیومی سبك هستند و بخوبی گرما را انتقال می دهند. متاسفانه بیشتر از نیمی از ظروف پخت و پز كه امروز به كار برده می شوند، آلومینیومی هستند. بعضی نظریه ها نیز مطرح است كه جوش آوردن آب در كتری های آلومینیومی می تواند باعث بروز بیماری هایی همچون زخم معده، كولیت، خشكی دهان و تغییر رنگ زبان شود.

همچنین در سال ۱۳۸۲، محققان دانشگاه علوم پزشكی رفسنجان با بررسی آثار آلومینیوم خوراكی بر موش های صحرایی دریافتند كه ورود آلومینیوم به همراه غذا می تواند سبب اختلال در متابولیسم كربوهیدرات شود كه به صورت افزایش در قند خون ناشتا و نارسایی در گلوكز بروز می كند.

شاید همه گیر بودن ظروف آلومینیومی شما را به تعجب وادارد كه با وجود این عوارض چطور این ظروف همه جا به كار می رود؟ این هم از مواردی است كه آلودگی در بطن خانه های ما رسوخ كرده و ما از آن غافل هستیم و بسادگی از كنار آن می گذریم.

احمد نصیری، متخصص سم شناسی در این خصوص به خبرنگار جام جم می گوید: نتایج یك تحقیق بر ظروف آلومینیومی نشان می دهد كه در اثر پخت غذا در این ظروف، یون ها آزاد و به غذا اضافه می شوند كه موجب بروز بیماری های مانند آلزایمر، كم خونی مفرط و كاهش تعادل در هنگاه راه رفتن می شود.

در حال حاضر، تعداد مبتلایان آلزایمر در دنیا ۲۶ میلیون نفر هستند كه تا سال ۲۰۵۰ حدود ۴ میلیون خواهد شد. بیشترین آمار مبتلایان این بیماری در آسیاست كه در آن بیش از ۶/۱۲ میلیون نفر دچار این بیماری هستند و این آمار به ۸/۶۲ میلیون نفر خواهد رسید.

این متخصص سم شناسی توصیه كرد كه برای پختن این مواد از ظروف آلومینیومی استفاده نشود. طبخ غذاهای اسیدی، نمكی یا قلیایی در این ظروف می تواند باعث سیاه شدن ظروف شود، البته تغییر رنگ و لكه دار شدن این ظروف روی كیفیت پخت غذا تاثیری ندارد.

فریبا ابراهیمی، كارشناس مسوول آزمایشگاه شیمی مواد غذایی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشكی ایران نیز می گوید: جذب آلومینیوم در مغز افراد به فراموشی طی مدت زمان منجر می شود. وی ادامه می دهد: تنفس كردن و تماس پوستی با آلومینیوم نیز خطرناك است. اگر فردی برای مدت زمان طولانی در تماس با غلظت زیادی از آلومینیوم باشد، از دست دادن حافظه، سستی، بیحالی و لرز شدید بروز می یابد.

ابراهیمی معتقد است كه ظروف آلومینیومی فقط برای نگهداری مواد خشك مناسب هستند و استفاده از ظروف لعابی و تفلون استاندارد جایگزین مناسبی برای طبخ غذاست.

رقیه نوری