كمال تبریزی با اعلام این كه بیش از ۸۰ درصد از سریال «شهریار» مبتنی بر تحقیقات میدانی و خاطرات او است كه به صورت فایل صوتی از زبان استاد شهریار موجود است، ادامه داد: دختر و دوستان او كه می گویند ۸۰ تا ۹۰ درصد سریال سندیت ندارد، می توانند این فایل صوتی را گوش دهند.

كمال تبریزی، كارگردان «شهریار» در ویژه برنامه ی رادیو گفتگو گفت: از قسمت هایی از سریال «شهریار» كه تغییرات در آن ها صورت گرفته، به این علت كه ساختارشان كلا به هم ریخته است، نمی توانم هیچ دفاعی كنم.

وی در این باره تصریح كرد: در ابتدای پخش سریال «شهریار» یك جمله، كلمه یا احیانا تصویری كه ممكن است ایجاد حساسیت كند، با توافق و به نحوی كه محتوا لطمه نخورد، حذف می شد؛ اما از هفته ی گذشته تاكنون «سیما فیلم» حتی در مونتاژ این سریال تغییراتی ایجاد كرده است.

تبریزی همچنین افزود: پیش از این به من موضوع حذفیات را گفته بودند و از آن جا كه من مخالفت كرده بودم، خودشان اقدام كردند و هیچ تماسی نگرفتند.

كارگردان سریال «شهریار» ادامه داد: زمانی كه فیلمنامه خام به دستم رسید، من و برخی از عوامل سریال تصمیم گرفتیم با فرزندان استاد شهریار صحبت كنیم كه متأسفانه در آن زمان دختر ایشان هیچ اعتنایی نكردند؛بنابراین ما با هادی بهجت تبریزی (پسر استاد شهریار) در هتل گسترش تبریز صحبت كردیم.

ویژه برنامه رادیو گفت وگو در این روز همچنین با رحیم چاوش اكبری، ملقب به شهریار دوم تماس تلفنی برقرار كرد.

وی كه دوست و شاگرد استاد شهریار نیز بوده است، ضمن تشكر از كمال تبریزی خاطرنشان كرد: ثریا از درد دوری و تبعید شدن شهریار مریض شد؛ بهار و صبا از ثریا خواهش كردند كه در لحظات آخر بیاید و شهریار را ببیند كه در لحظه دیدار، شهریار به ثریا می گوید«آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا»؛ این بدان معنا نیست كه در سریال شهریار آمده است.

رحیم چاوش اكبری در ادامه گفت: همسر شهریار دخترعمه او بود؛ در صورتی كه در این سریال او یك مشتری معرفی شد كه برای گرفتن وام به بانك آمده بود. او زنی باسواد و آموزگار بود؛ این در حالی است كه در صحنه ای از سریال «شهریار» شاهد این مساله هستیم كه شهریار پشت پرده برای او شعری می خواند، اما او اصلا متوجه نیست؛ شخصیت و زندگی همسر شهریار قبل از ازدواج با او، متناسب شهریار بود.

شاگرد شهریار با اعتقاد براین كه عوامل این برنامه بهتر بود با برادر شهریار مشورتی می كردند، افزود: بی سواد معرفی كردن «عزیزه خانوم» بی احترامی به آن زن والا است.

وی در پایان تصریح كرد: مریم (دختر شهریار) شاعر بزرگی است؛ او حق گفته و بهتر است روی صحبت های او بیشتر فكر شود.

در ادامه صحبت های استاد اكبری، كمال تبریزی نیز گفت: نظرهای مختلفی درباره استاد شهریار وجود دارد؛ حتی به جرأت می توان گفت كه این نظرها ۱۸۰ درجه با هم متفاوت هستند؛ هركدام از این افراد هم بر نظرشان پافشاری می كنند؛ فیلم ساز باید تمام این نظرها را بشنود و بنابر اصول درام تصمیم بگیرد.

وی افزود: امكان ندارد این سریال بدون اشكال باشد؛ نقدكردن هیچ ایرادی ندارد، اما منصفانه باید صورت گیرد. بزرگ ترین معضل ما در نقد كردن سمپاتی نسبت به آن شخص است. این كارگردان معتقد است: درباره شهریار و هركس دیگری نباید تعصب داشته باشیم كه او مقدس و بدون هیچ خطایی بوده است. چنان چه درباره شخصیت فردی مشهور به گونه ای فیلم ساخته شود كه نشان دهد هیچ خطایی از این فرد سر نمی زند، با اثر خوبی مواجه نیستیم.

كارگردان سریال «شهریار» ادامه داد: هر شاعری از جمله شهریار اشعار معمولی و پیش پا افتاده ای هم دارد. خوانده شدن آن ها در یك سریال دلیل بر بی احترامی به وی نیست.

وی با اشاره به این كه قرار بود كه سریال «شهریار» را «محرم زینال زاده» بسازد، تصریح كرد: او تحقیقاتی انجام داد و طبق آن فیلم نامه ای نوشته شد؛ متأسفانه به هر دلیلی سیما فیلم موافقت نكرد. زمانی كه قرار شد من این سریال را بسازم با محرم زینال زاده تماس گرفتم و حضوری با او در این زمینه صحبت كردم. با این كه خیلی ناراحت بود اما پذیرفت.

كمال تبریزی همچنین گفت: ای كاش سیما فیلم به من نیز جواب رد داده بود تا این كه با این سریال این طور برخورد كند.

در ادامه ویژه برنامه رادیو گفت وگو پیام دهكردی یكی از بازیگران این سریال خاطرنشان كرد: هیچ آشنایی با زبان و فرهنگ آذری نداشتم؛ تنها مرجع من در این زمینه كمال تبریزی بود.

وی افزود: كسانی كه درام شناس هستند در مورد یك شخصیت ویژه اساس موضوع را نگه می دارند و بقیه را بنابر درام تغییر می دهند.

در ادامه تبریزی با دفاع این كه این سریال به «ایرج میرزا» توهین نكرده است، ادامه داد: در این سریال نشان داده شد كه شهریار را دوست داشته است. حتی زمانی كه ملك الشعرای بهار شعر ایرج میرزا پس می زند. او از آن تعریف می كند.

وی تصریح كرد: این تجزیه و تجلیل و به وجودآمدن اختلافات درباره شخصیت های معاصر همیشه وجود دارد.

اردشیر رستمی بازیگر نقش شهریار نیز در این برنامه ابتدا با خطاب قرار دادن كمال تبریزی كه خیلی سخت نگیرد بالاخره رسانه این گونه است، خاطرنشان كرد: من شهریار را بدون واسطه با شعرهایش شناختم. و از گفته های دیگران استفاده نكردم.

وی گفت: اگر در سریالی بتوانیم ۵۰ یا ۶۰ درصد به شخصیت نزدیك شویم خیلی خوب است. واقعا بیشتر از این نمی شود به یك شخصیت نزدیك شد. قبول دارم كه این سریال بدون نقص نیست. با این وجود در هر دوره ای دیگر اگر چنین سریالی ساخته شود در رابطه ی آن مشكلاتی به وجود می آید. اطرافیان یك فرد نیز نمی توانند تمام زوایای یك شخصیت را بشناسند.

كارگردان سریال «شهریار» هم به تماس تلفنی كه در زمان ساخت «شهریار» با مریم بهجت تبریزی داشت اشاره كرد و گفت: ایشان دو مطلب را تاكید داشتند كه یكی از آنان این بود كه علی رغم بعضی از گفته ها« پدربزرگ» او فرد فقیری نبوده و ما هم در سریال او را فردی دارا و اهل نذر نشان دادیم.

وی با بیان این كه به دختر استاد شهریار در باره نامه ای كه نوشته و به بحث حقوق معنوی و غیره اشاره كرده حق می دهد، ادامه داد: سیما فیلم باید با خانواده استاد شهریار تماس می گرفت و حق تألیفی را به آن ها پرداخت می كرد، همانند فروش كتاب های او كه همیشه درصدی از آن به خانواده استاد شهریار تعلق می گیرد. این موضوع حق آ ن ها است. چنان چه این امر صورت می گرفت درحال حاضر چنین اعتراض هایی هم منطقی تر ابراز می شد

شهرزاد كارشناس مجری ویژه برنامه رادیو گفت وگو با لحنی كنایه آمیز گفت: آقای تبریزی! «همیشه پای یك زن در میان است»

تبریزی در ادامه با بیان این كه در این سریال ما در پرداختن به شخصیت های معروف هم عصر شهریار محدودیت داشتیم. گفت: صادق هدایت یكی از آن ها بود. در همین سریال شهریار تبعیدهای او و بسیاری از وقایع زندگی شهریار را نمی بینیم. سعی كردیم به هركدام از شخصیت های هم عصر استاد شهریار كه به كامل كردن زندگی او كمك می كند، بپردازیم.

وی با اشاره به نقدی كه به ضرباهنگ كند این سریال وارد شده تصریح كرد: اساسا زندگی تمام شاعران این طور است. به این علت كه آن ها بیشتر از این كه به زندگی واقعی بپردازند به تخیل درونیشان توجه می كنند.

كارگردان سریال شهریار در خصوص این موضوع كه چرا از دو بازیگر برای نقش شهریار استفاده شده است، خاطرنشان كرد: امكانات چهره پردازی در سینما و تلویزیون ایران درحد پیشرفته نیست كه یك بازیگر را بتوان این قدر پیر كرد.با توجه به این كه اردشیر رستمی واقعا عالی ایفای نقش كرد. با این وجود او از ادامه دادن با این سریال خسته شده بود. ما قصد داشتیم كه در دو قسمت آخر سیروس گرجستانی دوره ی از زندگی استاد شهریار را بازی كند.

وی در خصوص جایگاه سیاسی یا ادبی شهریار در این سریال گفت: همراهی شهریار با مردم در دوران بعد از انقلاب بسیار پررنگ بوده است. او شعری نیز درباره استالین دارد. همچنین در فضای روشنفكری آن دوره سیاسی بوده است ولی شهریار نمی خواسته است كه به مسایل سیاسی وارد شود. همان طوركه در سریال وجود دارد او جزو شاعران سیاسی به حساب نمی آید.

تبریزی درباره نوع عشقی كه در این سریال وجود دارد، خاطرنشان كرد: كاملا واضح از اشعار شهریار می توانیم بفهمیم كه او به هر دو نوع عشق گرایش داشته است. در این سریال عشق زمینی به معنا تبدیل می شود. بیشترین سانسور در خصوص رابطه عاطفی بین او و عزیزه خانوم صورت گرفته است. با این حذفیات مخاطبان سریال زیباترین قسمت های سریال را از دست دادند.

در پایان گوینده برنامه «سینما صدا» گفت: با توجه به صحبت های شما، سیمافیلم بدون اطلاع حذفیات را انجام داده است و تبریزی صحبت او را تأیید كرد و گفت: حتی رییس صداوسیما تماس گرفتند و از بخش های پایانی تعریف و تمجید كردند اما سیما فیلم خودخواهانه آن را سانسور كرد.