گنبد علویان در چهار باغ علویان در نزدیكی میدان امامزاده عبدالله همدان قرار دارد. براساس شناسنامه فنی بنا، این گنبد یكی از یادمان های متعلق به اواخر دوره سلجوقیان در قرن ششم هجری است كه از سوی خاندان علویان ابتدا به عنوان مسجد ساخته شده و سپس در دوره های بعد با ایجاد سردابی در زیرزمین، به مقبره آن خاندان تبدیل شده است.
از آنجا كه این بنا در گذشته های دور دارای گنبد بوده، امروز به گنبد علویان معروف شده است. از سوی دیگر علاقه شدید مردم به سادات و دوستداران علی (ع) و مدفون بودن دو تن از احفاد خاندان علویان در این بنا، از علل دیگر این نامگذاری است.
متأسفانه از هویت دقیق مدفونین اطلاعات دقیقی در دست نیست. این اثر كه یكی از شاهكارهای معماری و گچبری بعد از اسلام در همدان است، در مورخ ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. |