از روزهای آغاز سال جاری كه طرح هدفمند شدن یارانه ها و پرداخت نقدی یارانه ها كه مطرح شدو به لحاظ اهمیت مورد توجه رسانه ها و كارشناسان قرار گرفت، كارشناسان مهمترین چالش اجرای این طرح را عدم وجود آمار و ارقام كاملاً صحیح می دانستند و نحوه شناسایی گروه های هدف را مانعی جدی بر سر راه تلقی می كردند.

البته واقعیت نیز همین است كه تا زمانی كه گروه های هدف طرح كاملاً شناسایی نشده و آمارهای مربوط به افراد و خانوارها كامل نباشد كمتر كسی می تواند به اجرای موفقیت آمیز این طرح امیدوار باشد. از همین رو قبل از هر اقدامی مركز آمار ایران مسئول جمع آوری اطلاعات اقتصادی خانوارها شد و این در حقیقت مرحله ای از كار است كه به طور مستقیم به همكاری و همراهی مردم نیازمند است. در مورد طرح آمارگیری اطلاعات اقتصادی خانوارها، دكتر محمد مدد رئیس مركز آمار ایران در گفت وگو با «ایران» اطلاعات و جزئیاتی از آن را اعلام كرد كه استفاده از این اطلاعات در راهنمایی مردم و سهولت انجام كار بسیار مؤثر است.

وی در مورد اینكه این فرم، شامل اطلاعاتی از خانوارهاست و فرآیند توزیع و تكمیل آن به چه صورت است، گفت: در این طرح، جمع آوری اطلاعات اقتصادی خانوارهای كشور، از دو فرم تشكیل شده است كه در واقع مردم باید فرم یك آن را تكمیل كنند و فرم دوم كه فرمی كامپیوتری است، توسط مأموران مركز آمار با توجه به همان فرم یك كامل می شود. فرم یك كه باید توسط خانوارها تكمیل شود قرار است تا اول مرداد در دفاتر پستی سراسر كشور توزیع شده و موجود باشد. البته ما سعی كردیم كه تا قبل از اول مرداد، این فرم توسط سایت هایی بتواند به صورت آزاد در اختیار مردم قرار بگیرد. این فرم الآن در سایت مركز آمار به آدرس: www.amar.org.ir وجود دارد و روزانه حدود ۲۰ هزار از آن دانلود (دریافت) می شود.

وی با اشاره به اینكه دریافت این فرم باید در قطع A۳ باشد، اظهار داشت: از این طریق مردم می توانند بدون نیاز به مراجعه به پست، این فرم را دریافت كنند. وی در پاسخ به این سؤال كه این فرم دربرگیرنده چه اطلاعاتی است می گوید: این فرم بسیار ساده طراحی شده است به طوری كه پشت هر فرم راهنمای نحوه پر كردن آن وجود دارد و حتی یك فرم هم به عنوان نمونه جهت راهنمایی مردم تكمیل شده كه پشت فرم شماره یك چاپ شده است. رئیس مركز آمار ایران تأكید كرد كه تمام افراد خانوار تا روز تحویل فرم باید شماره ملی، شماره سریال شناسنامه، كدپستی را در اختیار داشته و تأیید محلی را تكمیل كنند، كسانی هم كه مستأجر هستند، باید قرارداد مربوط به اجاره نامه را تكمیل و همراه با فرم توسط سرپرست خانوار تحویل ایستگاه های جمع آوری فرم دهند.

مدد در مورد اطلاعات خواسته شده از افراد خانوار در ستون های فرم نیز اظهار داشت: در ستون های اول، نام و نام خانوادگی، جنسیت، تاریخ تولد، شماره ملی، شماره سریال و نام پدر كه در واقع همگی اطلاعات شناسنامه ای است از افراد خواسته شده است و اطلاعات این ستون ها با پایگاه ثبت احوال كاملاً كنترل خواهد شد.

وی ادامه داد: اطلاعات بقیه پرسشنامه هم در زمینه سواد خانوار، وضعیت اشتغال افراد خانوار، وضعیت درآمد، دارایی های خانوار از جمله خانه، ماشین و تسهیلات بانكی و وضعیت خود خانوار است كه آیا در خانه ملكی یا اجاره ای زندگی می كنند و یا تحت پوشش نهادهای حمایتی مثل كمیته امداد و سازمان های بهزیستی و غیره قرار دارند یا خیر. دكتر مدد در مورد مرحله بعد از تكمیل فرم اظهار داشت: پس از تكمیل فرم كلیه اطلاعات باید توسط سرپرست خانوار با اثر انگشت تأیید شده و قبل از تحویل به ایستگاه های جمع آوری، توسط نزدیك ترین مسجد محل این اطلاعات تأیید گردد.

این مقام مسئول تصریح كرد: اقلیت های مذهبی هم برای تأیید این فرم می توانند به مسجد یا به اماكن عبادی خود مراجعه كنند. وی در مورد تخلفات احتمالی در اظهار ناصحیح اطلاعات و نحوه تشخیص صحت اطلاعات هم گفت: تمام اطلاعاتی كه در این پرسشنامه اظهار می شود، با پایگاه های اطلاعاتی كه ما پیش از این هماهنگ كرده ایم، قابل كنترل هستند.

وی ادامه داد: ما حدود ۲۰ پایگاه اطلاعاتی كشور را به هم متصل كردیم، از جمله ثبت احوال، آموزش و پرورش، آموزش عالی، وزارت رفاه و تأمین اجتماعی، سهام عدالت، بسیج اقتصادی، نیروی انتظامی و سوخت، پایگاه تسهیلات بانكی و پایگاه كمیته امداد و سازمان بهزیستی. وی برای نمونه توضیح داد: پایگاه نیروی انتظامی و سوخت برای این است كه مالكیت خودروها را كنترل كنیم. وی در پاسخ به این سؤال كه «آیا ارائه اطلاعات نادرست، منجر به حذف فرم از سیستم خواهد شد و اگر اطلاعات خانواری كمتر در این پایگاه ها رفته باشد، نادرست بودن آن را چگونه تشخیص می دهید » گفت: تمام افرادی كه تحت پوشش سازمان های حمایتی هستند به جز در كمیته امداد دارای پایگاه اطلاعاتی هستند كه نشان می دهد چه افرادی را تحت حمایت دارند یا در ثبت احوال به، بیشتر از ۹۸ درصد جمعیت كشور شماره ملی داده شده و وضعیت مشخص است. بنابراین اگر كسی بیاید تعداد افراد خانواده شان را كم و زیاد بنویسد با همان شماره ملی قابل كنترل است.

رئیس مركز آمار ایران تصریح كرد: تمام اطلاعات بعد از كنترل با پایگاه های فوق راستی آزمایی می شود و اگر درست بود به عنوان یك فرم صحیح تلقی می شود و اگر غلط بود از سیستم حذف می شود. این مقام مسئول از مردم خواست در تكمیل این فرم ها دقت لازم را اعمال كنند. مشروح این مصاحبه در شماره های بعدی منتشر می شود.

هادی اكبری

مهدی مهرپور