معاون حقوقی، امور مجلس و استان های وزارت آموزش و پرورش به موضوع ضرورت و روش تحول در نظام آموزش و پرورش پرداخت و گفت: تحول باید در سامانه های یادگیری، برنامه درسی، كلاس های درسی، مبلمان و فضاهای آموزشی، ارزشیابی، فناوری و آموزش معلمان صورت گیرد.

زكریا یازرلو صبح امروز در گردهمایی مدیران آموزش و پرورش منطقه ۷ تهران كه در هنرستان پسرانه آزادی فلسطین برگزار شد، ضرورت تحول در نظام آموزش و پرورش را از دو منظر بیرون و درون نظام آموزشی بررسی كرد و گفت: منظر بیرون نظام آموزش و پرورش در سه بخش شامل مفاد سند افق و چشم انداز توسعه بیست ساله جمهوری اسلامی ایران، مطالبات انقلاب اسلامی بویژه مقام معظّم رهبری و رشد سریع و همه جانبه علوم و یافته های معرفتی است.

وی اضافه كرد: در مفاد سند افق و چشم انداز توسعه بیست ساله جمهوری اسلامی ایران آمده است «ایران كشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فن آوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بین المللی».

معاون حقوقی، امور مجلس و استان های وزارت آموزش و پرورش افزود: مطالبات انقلاب اسلامی به ویژه مقام معظّم رهبری شامل مواردی مانند«ویژگی های آموزش و پرورش مطلوب»، «تربیت افراد شجاع، خوش خو، خیرخواه، امیدوار به آینده، بلند همت دارای نگرشی مثبت در قضاوت ها، خلاق، پرسشگر، اهل فكر و نوآوری دارای جرأت برای ورود به میدان های علمی ناشناخته، منضبط و قانون شناس»، «نوسازی نظام آموزشی»، «طراحی نقشه جامع علمی كشور»، «جنبش نرم افزاری تولید علم»، «كرسی های نظریه پردازی» و «مهندسی فرهنگی» است.

وی ادامه داد: رشد سریع و همه جانبه علوم و یافته های معرفتی شامل جایگاه ایران در تولید علم، گزارش یونسكو از تولید علم و تبدیل سریع نظریه ها به كاركردهاست.

یازرلو گفت: ضرورت تحول از منظر درون نظام آموزشی به دلیل ناكارآمدی سامانه های نظام تعلیم تربیت و غیر اثربخشی فرآورده ها و خدمات آن است.

وی به دلایل استفاده از سامانه های اطلاعاتی در نظام آموزشی اشاره كرد و افزود: سامانه های اطلاعاتی، دنیا را به درون كلاس می آورد و دانش آموزان را به یادگیری كاربردی قادر می سازد. دانش آموزان و والدین را به نقش آفرینی در جامعه جهانی تشویق می كند و والدین را در امور آموزشی و پرورشی فرزندشان سهیم می كند. از سویی امكان تدریس همزمان را در بیش از یك محل فراهم می سازد، دانش آموزان را تشویق می كند تا به یادگیرندگانی مادام العمر مبدل شوند و به معلمان اجازه می دهد تا به صورت راهنما و مربی برای دانش آموزان در آیند.

معاون حقوقی، امور مجلس و استان های وزارت آموزش و پرورش با طرح این پرسش ها كه آیا مدارس امروز، دانش آموزان را برای این دنیای متحول آماده می كنند و آیا مدارس امروز امكان تحقق مفاد سند افق و چشم انداز توسعه ایران را در بیست سال آینده فراهم می كنند، اظهار داشت: عرصه های تحول در نظام آموزشی شامل یادگیری، یاددهی، برنامه درسی، كلاس درس، مبلمان فضای آموزشی، ارزشیابی، فناوری و

آموزش معلمان است.

وی به روش تحول اشاره كرد و گفت: در بخش تحول در سامانه های یادگیری می توان از «حفظ محتوا» به «فراگیری این كه چگونه اطلاعات را به دست می آورند، از اطلاعات به دست آمده چگونه استفاده می كنند و چگونه اطلاعات به دست آمده را با هم تركیب می كنند.» و از «به دست آوردن اطلاعات، تنها از طریق معلمان و كتب درسی» به «چگونگی انجام كاوش و اكتشاف (تحقیق وبررسی)، كارمشترك و گروهی

بررسی منتقدانه» یاد كرد. در حقیقت یادگیری، قادر ساختن دانش آموزان به فراخوانی دانش، اندیشیدن، حل مشكل (مشكل گشایی)، كار با دیگران و نحوه جستجوی راه حل های خلاّق است.

یازرلو به تحول در سامانه های یاددهی اشاره كرد و افزود: در بخش تحول در سامانه های یاددهی می توان از «آموزش حقایق، مهارت ها و مفاهیم توسط معلمان» به «یاری دانش آموزان در تفكر مستقل و قدرت آفرینش»، از «ارائه حقایق، قواعد و فرمول ها توسط معلمان» به «تشویق دانش آموزان برای یافتن حقایق، كشف روابط و توسعه روش حل مسائلی كه در آینده ممكن است با آن ها مواجه شوند» و از «شغل اطلاع رسانی صرف، توسط معلمان» به «حرفه پرسشگری برای ترغیب دانش آموزان، جستجوی اطلاعات و یادگیری روش پردازش وفن آوری اطلاعات» یادكرد.

وی ادامه داد: در بخش تحول در سامانه های برنامه درسی می توان از «برنامه درسی كه به تسلّط دانش آموزان بر مهارت ها و مفاهیم، به صورت رشته های درسی منفك تأكید می كند» به « فصول برنامه درسی كه براساس تجارب یادگیری دانش آموزان تنظیم شده اند و ممكن است چندین رشته درسی را در برگیرند» اشاره كرد.

معاون حقوقی، امور مجلس و استان های وزارت آموزش و پرورش گفت: بخش های مهم برنامه درسی در مدارس متحول شامل ارتباطات، مشكل گشایی، كاوشگری، تفكرانتقادی و مهارت های بنیادی است.

وی اضافه كرد: در بخش تحول در سامانه های مبلمان آموزشی می توان از «این كه كلاس ها، مكان هایی كاملا منفّك و مجزا هستند و در آن ها معلمان اطلاعات را ارائه داده و دانش آموزان، مهارت ها را تمرین كرده و به سوال ها پاسخ می گویند و تأكید بر روی فرد در رقابت با یكدیگر می ورزند» به «این كه كلاس ها، اطاق های چند منظوره ای هستند كه در آن ها یادگیرندگان مشغول فعالیت های تحقیقاتی و مشكل گشایی مرتبط با موضوعات مورد مطالعه هستند و بر تشكیل گروه و كارهای گروهی تأكید می ورزند» یاد كرد.

یازرلو افزود: در بخش تحول در سامانه های ارزشیابی می توان از «ارزشیابی بر اساس آزمون هایی با جواب های كوتاه و بلند كه بر توانایی یادآوری اطلاعات در مدارس معمولی تأكید می ورزند» به «ارزشیابی برتوانایی دانش آموزان در بیان، كاربرد و اثبات دانش و مهارت های خود، ارزشیابی براساس عملكرد، port folio ، پوشه كار و ارزشیابی با استفاده از ضبط ویدئویی و مشاهده عملكرد» اشاره كرد.

وی ادامه داد: در بخش تحول در سامانه های فناوری می توان از «رسانه های آموزشی معمولی، شامل كاغذ، تخته سیاه، كتاب های درسی و سایر منابعی كه دانش آموزان را در رشد مهارت ها، مفاهیم و تعمیم های مقدماتی در مدارس یاری می كنند» به «انواع متّعدد فناوری های در دسترس كه فراگیرندگان را در ایجاد دانش و مهارت ها یاری می رسانند و ارتقا می دهند» نام برد.

معاون حقوقی، امور مجلس و استان های وزارت آموزش و پرورش، تحول در سامانه های آموزش معلمان را در ۴ گام ذكر كرد و گفت: در گام نخست، كار با فناوری های جدید را یاد گرفته و سپس در كلاس خود مورد استفاده قرار می دهند. در گام دوم محتوای برنامه درسی سنتی را در مدت كوتاهتری تمام كرده و زمان بیشتری را صرف تجزیه و تحلیل انتقادی و كندوكاو می كنند. در گام سوم اعتماد بیشتری را در به كار بردن روش های تدریس گروهی، یادگیری گروهی و طرح های میان رشته ای دارند و در گام چهارم با استفاده از فناوری های نوین به عنوان یك وسیله قابل انعطاف محیط های جدید یادگیری را ایجاد می كنند.