اکثر تحلیلگران سیاسی رفتار انتخاباتی دستگاه های برگزارکننده انتخابات را به یک تصمیم از پیش تعیین شده برای حذف جریان اصلاح طلبی از معادلات قدرت تعبیر کردند.

انتشار اسامی ۲۸۰ داوطلب تایید صلاحیت شده توسط شورای نگهبان تکاپویی در اردوگاه اصلاح طلبان ایجاد نکرد؛ چون سهم آنان از این تعداد کاندیدای تاییدی بسیار اندک است.زمانی که «عباسعلی کدخدایی» سخنگوی شورای نگهبان اعلام کرد صلاحیت ۲۸۰ نفر از کاندیداهای نمایندگی مجلس هشتم که به ردصلاحیت شان اعتراض داشتند، تایید شد، گمانه ها بر این بود که اصلاح طلبان نیز جزء تایید شدگان باشند، اما پس از انتشار غیررسمی اسامی، مشخص شد که سهم آنان حتی یک دهم ۲۸۰ نفر هم نیست.

به علاوه کماکان نام چهره های شاخص اصلاح طلب در میان تایید صلاحیت شدگان شورای نگهبان قرار ندارد. این دو موضوع وقتی تامل برانگیزتر می شود که اظهارات تعدادی از اصلاح طلبانی که نام آنها به عنوان «تایید صلاحیت شده» معرفی شده است، مبنی بر اینکه هنوز هیچ نامه یا پیغامی به آنها ابلاغ نشده است را در نظر گرفت. چنان که «مسعود سلطانی فر» مسوول ستاد انتخاباتی حزب اعتماد ملی اخبار برخی سایت ها و خبرگزاری ها درباره تایید صلاحیت ها را فقط «گمانه زنی» دانست و به آفتاب گفت؛ «حداقل هنوز کاندیداهای حزب ما هیچ نوع پیغام رسمی، شفاهی یا کتبی از سوی شورای نگهبان یا فرمانداری مربوطه در تهران یا استان ها دریافت نکرده اند.»

مرتضی حاجی نیز درباره تایید صلاحیت خود، اظهار داشت؛ «من در این زمینه تاکنون نامه یی دریافت نکرده ام، البته اعتراض کتبی خود را ارائه کرده بودم، اما تاکنون نامه یا تماسی در این زمینه نداشتم.» همچنین عبدالله ناصری سخنگوی ستاد ائتلاف اصلاح طلبان در این زمینه با بیان اینکه «احتمال صحت چنین اخباری وجود دارد اما به طور رسمی تاکنون ابلاغیه یی صورت نگرفته است»، گفت؛ «برخی سایت ها و روزنامه ها این خبر را اعلام کرده اند اما تاکنون به هیچ یک از اعضای ستاد نامه یا ابلاغیه یی رسمی ارائه نشده است، باید صبر کرد و دید.

منتظر نتایج هستیم تا ببینیم اخبار منتشر شده مبنی بر بازگشت اصلاح طلبان تا چه حد صحت دارد و بر آن اساس مسیر آینده ستاد ائتلاف اصلاح طلبان را درباره چگونگی حضور در انتخابات مجلس هشتم مشخص کنیم.»بر مبنای این اظهارات به نظر نمی رسد شرایط اصلاح طلبان در انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی چندان تغییری با قبل کرده باشد. برای ساکنان اردوگاه اصلاح طلبان در همچنان بر همان پاشنه می چرخد و ارائه لیست انتخاباتی قوی و رقابتی تاکنون میسر نیست. این جریان پیش تر طی دو مرحله توسط هیات های اجرایی و نظارت ردصلاحیت شده بودند. پس از ثبت نام گسترده اصلاح طلبان به منظور حضور در عرصه رقابت های انتخاباتی مجلس هشتم، ابتدا هیات های اجرایی جمع بسیار زیادی از آنان را رد کرد.

این اتفاق که در تاریخ انقلاب سابقه نداشت با اعتراض های گسترده یی همراه شد و «سیدمحمد خاتمی»، «مهدی کروبی» و«هاشمی رفسنجانی» را بر آن داشت تا در جلسه یی فوق العاده ردصلاحیت دو هزار و ۴۰۰ نفر از کاندیداها را بررسی کنند. این سه روحانی نامدار تنها چاره حل بحران ایجادی را در ملاقات با مقام های بلندپایه و رایزنی با مسوولان اجرایی و نظارتی انتخابات دیدند، اما با این وجود باز در مرحله دوم هیات های نظارت تقریباً تمام کاندیداهای اصلاح طلبان را ممهور به مهر «ردصلاحیت» یا «عدم احراز صلاحیت» کردند.

آنها نه تنها تغییری در شرایط داوطلبان اعتراض کننده به وجود نیاوردند، بلکه بسیاری از کاندیداهایی را که هیات های اجرایی تایید کرده بودند، رد کردند. در این مرحله اعتراض ها گسترده تر شد و همزمان با اصلاح طلبان برخی از اصولگرایان و حتی روحانیون نامداری همچون مکارم شیرازی، نورمفیدی، منتظری، امینی و حائری شیرازی نیز به روند طی شده در بررسی صلاحیت ها اعتراض کردند. هیات های اجرایی هیچ یک از کاندیداهای احزابی همچون سازمان مجاهدین انقلاب و مشارکت را تایید نکردند و سرنوشت سایر احزاب نیز چندان متفاوت نبود. چنان که به گفته سخنگوی حزب اعتماد ملی صلاحیت ۷۰ درصد از کاندیداهای حزب اعتماد ملی رد شد.مجموعه اتفاق های فوق اصلاح طلبان را در شرایط ویژه یی قرار داد و اکثر تحلیلگران سیاسی این رفتار انتخاباتی دستگاه های برگزارکننده انتخابات را به یک تصمیم از پیش تعیین شده برای حذف جریان اصلاح طلبی از معادلات قدرت تعبیر کردند.

در چنین شرایطی «محمدرضا عارف» معاون اول دولت خاتمی از معدود اصلاح طلبان تایید صلاحیت شده در اعتراض به گستردگی ردصلاحیت ها از نامزدی نمایندگی مجلس هشتم کناره گیری کرد. سایر گروه ها نیز در نوعی بلاتکلیفی برای چگونگی حضور در پای صندوق های رای باقی مانده بودند. این شرایط ادامه داشت تا اینکه سخنگوی شورای نگهبان از تایید صلاحیت ۲۸۰ داوطلب ردصلاحیت شده خبر داد. هر چند او اعلام اسامی «فهرست جدید تایید صلاحیت شدگان» را به چند روز آینده موکول کرد، اما خبرگزاری ها توسط منابع غیررسمی برخی از اسامی را منتشر کردند. خبرگزاری ایسنا گزارش داد که مصطفی کواکبیان، علی اشراقی، ابراهیم اصغرزاده، قدرت الله علیخانی، جواد اطاعت، سهیلا جلودارزاده و محمدعلی مقیمی از افرادی هستند که صلاحیت آنها در بررسی مجدد شورای نگهبان مورد تایید قرار گرفته است.

همچنین روزنامه کیهان نیز به نقل از یک منبع آگاه خبر تایید صلاحیت کسانی چون مرتضی حاجی، محمد صوفی، احمد خرم، جعفر آیین پرست، علی اصغر سیدآبادی، رضا نوروززاده، جعفرزاده، نورالدین پیرموذن و محمد علیخانی را تکذیب کرد و نوشت؛ «این افراد تایید صلاحیت نشده اند.»البته این روزنامه به نقل از همین منبع آگاه نوشته است؛ «قدرت الله علیخانی، جواد اطاعت، مصطفی کواکبیان، ابراهیم اصغرزاده و علی اشراقی از معدود چهره های غیراصولگرا هستند که تایید صلاحیت شده اند.»با این حال هنوز هیچ یک از آنان نامه یا پیغامی دریافت نکرده اند. به علاوه در صورت صحت اخبار منتشرشده، باز هم اصلاح طلبان چندان تعداد پرشماری در میان ۲۸۰ کاندیدای تاییدی نیستند. به همین دلیل انتشار اسامی داوطلبان تایید صلاحیت شده توسط شورای نگهبان تکاپویی در اردوگاه اصلاح طلبان ایجاد نکرد.