دختر جوان با ولعی خاص قهوه اش را سر می كشد. فنجان را به سوی قلبش گرفته و آن را برعكس روی نعلبكی می گذارد. دلهره عجیبی دارد. از زمانی كه آرش از او خواستگاری كرده در جواب دادن تردید دارد.

«سودابه» فنجان را از او می گیرد. چشمان دخترك خیره می شود. استرس را به راحتی می شود در چشمان دختر جوان دید. به خط های كج و معوج ته فنجان نگاهی می كند و می گوید:

پسر جوانی به تو ابراز علاقه كرده است. ادعا می كند عاشقانه دوستت دارد.

كوچك و بزرگ شدن مردمك چشمان دخترك تأثیر حرف های زن فالگیر است.

در انتخاب او تردید داری. او می خواهد تو را خوشبخت كند اما...

دختر جوان كنجكاو می پرسد: اما چی اتفاقی قراره بیفته !

«سودابه» به دو خط موازی كه بر دیواره فنجان نقش بسته اشاره می كند:

این دو خط سرنوشت شماست. شما دو نفر هم مثل این خط ها به هم نمی رسید.

شاید قرار است او بمیرد یا در آینده عاشق كس دیگری شود. بهتر است فكر او را از سر بیرون كنی.

با شنیدن این جمله قطره های اشك از چشمان دخترك جاری می شود. یك دسته اسكناس پانصد تومانی را از كیفش در می آورد و روی میز می گذارد.

دیگر علاقه ای به شنیدن ادامه حرف های او ندارد و اتاق را به سوی سرنوشتی نامشخص ترك می كند.

سال هایی نه چندان دور، كولی ها در حالی كه تعدادی سیخ و قیچی و چاقو در دست داشتند در خیابان ها راه می افتادند و با دیدن زنان و دختران جوان جلوی آنها را می گرفتند و زمزمه می كردند: «فالت بگیرم »، «كف دستت ببینم »، «بختت بلنده، اگه دروغ گفتم پولم نده.» اما ظاهراً قضیه فرق كرده است. زنان كولی جای خود را به زنان شیك پوشی داده اند كه به جای ایستادن سر چهارراه با نشستن بر كاناپه های چرمی شان تكیه می زنند و با وقت قبلی فال مشتریان را می بینند و آینده را پیشگویی می كنند.

رمالی جای خود را به فال قهوه، نخود، چای و تاروت داده است. دكوراسیون اتاق برخی از فالگیرها آدم را به یاد خانه جادوگرهای قصه می اندازد.

اتاقی تاریك كه چراغ های خواب گوی مانند در دوسوی آن و لامپ هالوژنی كه بالای میز كار نصب كرده اند تنها روشنایی آن است. این افراد در خیابان های شمالی شهر كارت ویزیت پخش می كنند و یا در سایت های شخصی شان در مورد كار خود تبلیغ می كنند. اگر بخواهید فال خود را بگیرید باید چند روزی منتظر باشید تا خانم منشی به شما وقت بدهد. در آخر هم برای خوردن یك فنجان قهوه تلخ و شنیدن چند جمله در مورد آینده تان باید از ۴ هزار تومان تا یك میلیون بپردازید. باور كردن ویزیت یك میلیون تومانی خیلی سخت است اما اگر نگاهی به صفحه های حوادث روزنامه ها بیندازید باورش برای شما آسان می شود. هم اكنون پرونده ای در دادسرای تهران در حال رسیدگی است كه زنی برای شنیدن خبر مرگ زودهنگام پدرش ۵۰۰ هزار تومان و برای شكستن طلسم مرگ او ۵۰۰ هزار تومان دیگر پرداخت كرده است: «زن فالگیر از من خواست ۵۰۰ هزار تومان بدهم تا طلسم مرگ پدرم را باطل كند.

هیچ پولی نداشتم به همین خاطر مجبور شدم طلاهایم را بفروشم.» این بخشی از شكایت زن ساده لوح است كه با شكایت او در كلانتری ۱۵۴ و دستگیری زن فالگیر ۲۰ شاكی دیگر هم به كلانتری مراجعه كردند. به اعتقاد كارشناسان عمده ترین دلیل گرایش افراد به خصوص جوانان به سوی فالگیران نداشتن اعتماد به نفس است. زیرا اغلب افرادی كه در انتخاب های خود دچار تردید می شوند و نمی توانند راه درست را انتخاب كنند سراغ فالگیران می روند. این افراد دارای تزلزل شخصیت هستند و برای انجام هر كاری چه درست و چه غلط دنبال توجیهی می گردند. زنان و دختران جوان مشتریان اصلی فالگیران محسوب می شوند. زنان تأثیرپذیرتر از مردان هستند و هنگامی كه احساس شكست می كنند همچنان می كوشند تا راه خود را ادامه دهند بنابراین به دنبال راهی برای فرار از مشكل است، هستند كه روی آوردن به فال و خرافه یكی از این راه ها است.

یك روانشناس می گوید: علاقه به دانستن آینده امری ذاتی در افراد است، اما از آنجایی كه به طور منطقی و علمی چنین كاری ممكن نیست، افراد به سوی فال و فالگیری روی می آورند. فالگیری هرچند كه به عنوان یك كنش فاقد مبنای عقلانی توجیه و تبیین می شود، ولی رفتاری انتزاعی و مبرا از سایر رفتارهای اجتماعی افراد نیست، بلكه با آن مرتبط است.

وی عنوان می كند: كم پیش می آید كه افراد بر اساس گفته های فالگیران تصمیم بگیرند، مگر در مواردی كه صحبت های فالگیران با خواست و تصمیمات آنها سازگار باشد كه در این حالت به نوعی قطعیت می رسند و به آن سخنان عمل می كنند.

در حال قدم زدن در خیابان ولیعصر هستم كه دختر جوانی كارت ویزیتی را به دستم می دهد، كارت مربوط به فالگیری و پیشگویی است.

كنجكاو می شوم، تصمیم می گیرم با شماره ای كه روی كارت است، تماس بگیرم.

دختر جوانی از آن سوی خط جواب می دهد. می گویم می خواهم فال بگیرم، بعد از مكثی كوتاه می گوید:

وقت خانم... پر است، برای هفته آینده وقت می دهم.

با كلی خواهش و التماس راضی می شود وقتم را سه روز جلو بیندازد.

سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر اینجا باشید بدون تأخیر. دوشنبه شب خودم را برای رفتن به آدرسی كه منشی زن فالگیر داده است، آماده می كنم. حدود ساعت ۱۲ شب خانم منشی با پیامكی ساعت ویزیتم را یادآوری می كند. سر وقت خود به آدرس مورد نظر در آریاشهر رساندم. ساختمانی یك طبقه با آیفون تصویری خانه كه وسیله ای است برای بررسی اولیه افرادی كه وقت دارند. بوی قهوه فضای خانه را پر كرده است. دو زن جوان در اتاق انتظار هستند تا نوبت شان برسد.

بعد از ۲۰ دقیقه زنی میانسال از اتاق خارج می شود. منشی به من اشاره می كند كه داخل شوم. سه چراغ كوچك تنها روشنایی اتاق است.روبه روی زن میانسالی می نشینم. قهوه ای را به دستم می دهد و می خواهد بعد از نیت كردن آن را بخورم. برای نیت كردن تمركزی نداشتم. قهوه را سر كشیدم و فنجان را روی نعلبكی برعكس گذاشتم. نگاهی به رگه های قهوه كه در ته فنجان باقی مانده بود، انداخت و گفت: خط های ته فنجان خیلی درهم است. زندگی سختی داشته ای، چند وقت دیگر یك مسافرت با هواپیما داری. در سرنوشت تو یك دختر بلندقد می بینم. در انتخابت عجله نكن... او تا چند هفته دیگر در مسیر زندگی تو قرار می گیرد و كمتر از سه ماه دیگر با هم ازدواج می كنید و زندگی مشترك خوبی خواهید داشت، اما برای رسیدن به او...»

زن فالگیر به حرف هایش ادامه می دهد بدون این كه بداند من یك سال است كه ازدواج كرده ام و...

از نگاه یك پژوهشگر مسائل اجتماعی یكی از دلایل رونق كار فالگیران مشكلاتی مانند بیكاری و افزایش سن ازدواج است كه بهانه ای می شود تا انسان های ضعیف و كم توان برای مقابله با آن دست به دامن پیشگویان شوند.

دكتر كمالی می گوید: یكی از موارد مهمی كه انسان همواره به دنبالش است، بحث اقبال و آینده است. تعداد زیادی از مردم تمایل دارند برای آینده خود برنامه ریزی كنند و برای این تصمیم گیری به مباحثی همچون فال روی می آورند. حال چه در جامعه و چه در رسانه های جمعی اطلاع رسانی لازم نسبت به این قضیه صورت نمی گیرد، گرایش افراد به این رفتارها افزایش یافته و به تدریج از واقعیات اجتماعی و تلاش برای رسیدن به برخی اهداف دور شده و متكی به تخیلات و تصورات و اوهام می شوند. در جوامع پیشرفته، فالگیری و كف بینی طرفداران زیادی دارد و بشر در ذهن كنجكاو و خلاقش دوست دارد آینده را ببیند و ذهن جست و جوگراش او را به این سمت سوق می دهد و البته افرادی كه تفكر خیالپردازی آنها قوی است، بیشتر پیگیر این مسائل هستند و برای حل مشكلاتی كه دیگران راه حلی برای آن پیدا می كنند، از این اشخاص كمك می خواهند. فالگیران باتوجه به تغییر چهره افراد در برابر صحبت هایشان پیشگویی می كنند. «آذر» زن فالگیری است كه روزانه بیش از ۱۰ مشتری دارد. او می گوید: هنگام فال گرفتن به مردمك چشم مشتریان توجه می كنم با تغییر اندازه مردمك و دقت درچشم و صورت افراد به راحتی می توانم اتفاقاتی را پیشگویی كنم كه او را خوشحال كنم.

مشتریانم به دو گروه تقسیم می شوند. دسته اول دختران دم بخت هستند كه دوست دارند در مورد همسر آینده شان بشنوند. گروه دوم زنان شكاكی هستند كه می خواهند بدانند زن دیگری در زندگی شان وجود دارد یا نه.

تعدادی مشتری ثابت هم دارم كه برای تفریح به اینجا می آیند. آنها با شنیدن خبرهایی در مورد آینده هیجان زده می شوند. گرچه به حرف های من اعتمادی ندارند اما از شنیدن آنها خوشحال می شوند.

در این میان نكته قابل توجهی وجود دارد: در حالی كه رمالی و فالگیری طبق قانون خلاف است، چطور این رمالان اجازه پیدا می كنند آزادانه كارت ویزیت پخش كنند و بساط بگسترند و با استفاده از ساده لوحی بعضی افراد پول های هنگفتی به جیب بزنند !

حتی برخی پا را فراتر گذاشته و با راه اندازی تلفن گویا اقدام به فالگیری می كنند. با هر تماس مشتری ۲۰۰ تومان هزینه بر روی قبض تلفن او افزوده می شود.

معاون دادستان تهران هرگونه اقدام به رمالی و فالگیری را خلاف قانون می داند با این گونه افراد مطابق قانون برخورد قضایی خواهد شد. مطابق قانون مصوب سال ۱۳۲۴ هرگونه اقدام به رمالی، جن گیری و فالگیری جرم محسوب می شود و براساس بند ۱۸ ماده سه آئین نامه این قانون كسانی كه از طریق رمالی و پیشگویی در مغازه و منزل اقدام به فریب مردم كنند و این كار را به عنوان كسب و پیشه خود قرار دهند مرتكب جرم شده و قانون برای این افراد مجازات حبس و جزای نقدی را پیش بینی كرده است. اگر این افراد با فالگیری و رمالی مرتكب كلاهبرداری نیز شوند علاوه بر مجازات ذكر شده به عنوان كلاهبرداری نیز تحت تعقیب قضایی قرار می گیرند. افزایش فالگیری و پیشگویی های دروغین در جامعه باعث واكنش مراجع تقلید هم شده است، به طوری كه آیت الله مكارم شیرازی اعلام كرده، كسانی كه به ادعای خود غیبگو بوده و رازهای پنهان مردم را فاش می سازند از آئین اسلام دور هستند.

با این حال ، كارشناسان اعتقاد دارند پدر و مادرها باید افكار و علایق فرزندانشان را بخوبی بشناسند، توانایی های آنها را در نظر بگیرند و فرزندان را به سوی علاقه هایشان سوق دهند و با تقویت روحیه اعتماد به نفس در آنها از رفتن جوان ها به سوی فالگیرها جلوگیری كنند. همچنین در صورت بروز مشكل برای حل آن از روانشناسان خانواده استفاده كنند.

محمد غمخوار