سازمان تأمین اجتماعی به منظور ایجاد عدالت و حمایت از بیمه شدگان، لایحه نحوه محاسبه حقوق بازنشستگی را در دست بررسی داردكه در صورت تصویب آن، افرادی كه حق بیمه بیشتر می پردازند، در دوران بازنشستگی مستمری بالاتری دریافت می كنند.

رضا معین مدیركل امور فنی و مستمری های سازمان تأمین اجتماعی در گفت و گو با خبرنگار «ایران» با اعلام این مطلب گفت: اجرای این لایحه باعث می شود تا بی عدالتی و نابرابری مربوط به حقوق بیمه شدگان در دوران بازنشستگی كاهش یابد، به عبارتی محاسبه حق بیمه پرداختی در سال های بیمه پردازی به نفع افرادی است كه حق بیمه را بر اساس دستمزدهای واقعی پرداخت می كنند.

وی افزود: در حال حاضر پرداخت حق بیمه در كشور بر اساس حداقل حقوق دریافتی در طول دوران اشتغال صورت می گیرد و تعیین حقوق بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی هم بر اساس میانگین حقوق مبنای كسر حق بیمه در ۲ سال آخر خدمت محاسبه می شود، به همین علت بیشتر افراد در زمان بازنشستگی نسبت به حقوقی كه برای آنها تعیین می شود، اعتراض دارند، درحالی كه بر اساس این لایحه بازنشستگانی كه در طول زمان خدمت شان حق بیمه بالایی پرداخت كرده اند، در دوران بازنشستگی از حقوق بالایی برخوردار می شوند.

معینی با بیان این كه قوانین مربوط به تعیین میزان دریافتی مستمری بازنشستگان نیاز به بازنگری دارد، اظهار داشت: روش محاسبه حقوق دوران بازنشستگی هر بیمه شده بر اساس ۲ سال آخر خدمت ایرادهایی دارد كه باید مورد بازنگری قرار گرفته و برطرف شود، زیرا در این روش راه گریز برای برخی از بیمه شدگان در پرداخت حق بیمه واقعی در ۲۸ سال كار فراهم می شود، درحالی كه اگر حق بیمه بر اساس اعلام دستمزد واقعی افراد به صندوق تأمین اجتماعی پرداخت شود هم منابع صندوق تقویت خواهد شد و هم این كه فرد بیمه شده در دوران بازنشستگی از حقوق كافی و بالایی برخوردار می شود.

مدیركل امور فنی و مستمری های سازمان تأمین اجتماعی تصریح كرد: این روش برای محاسبه تعیین حقوق دوران بازنشستگی كارآمد نیست، زیرا در ارتباط با برخی از بیمه شدگان جز این كه بی عدالتی صورت نمی گیرد، تأثیر مثبتی بر تعیین حقوق آنها ندارد. مثلاً فرد دیپلمه ای كه ۲ سال پیش بازنشسته شده، با فرد دیپلمی كه امسال بازنشسته شود، بدون این كه میزان سابقه شان فرق كند، در زمان محاسبه تعیین حقوق دوران بازنشستگی حقوق شان متفاوت است و این ناشی از برخی تغییرات یا اتفاق هایی است كه متأسفانه در سال های پایانی خدمت برخی از بیمه شدگان ایجاد می شود و اعتراض آنها را هم به همراه دارد.

وی با بیان این كه تعیین حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی بر اساس محاسبه امتیازی میانگین حقوق دوران خدمت، مزایای قابل توجهی را برای آنها ایجاد خواهد كرد، درباره نحوه اجرای آن گفت: در این روش بیمه شدگانی كه در گذشته بر اساس حداقل حقوق، حق بیمه پرداخت كرده اند، به شكل پلكانی مستمری آنها محاسبه می شود، یعنی در سال اول به جای این كه ۲ سال آخر مبنای محاسبه مستمری قرار گیرد، ۳ سال آخر مورد محاسبه قرار خواهد گرفت و به همین ترتیب كل سال های پرداخت در طول ۲۸ سال پرداخت حق بیمه، مبنای محاسبه مستمری قرار می گیرد.وی با بیان این كه میزان سقف بیمه پردازی برای بیمه شدگان سازمان تأمین اجتماعی در سال جاری یك میلیون و ۹۸ هزار تومان است، افزود: بر اساس مصوبه هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی هر فرد بیمه شده ای می تواند تا سقف مبلغ مذكور حق بیمه پرداخت كند و سازمان هم در تلاش است تا محدودیت سقف بیمه پردازی را بردارد، زیرا شماری از بیمه شدگان تمایل دارند حق بیمه بالایی پرداخت كنند تا در زمان بازنشستگی حقوق بیشتری را دریافت كنند.معینی افزود: در صورتی كه این امكان را برای بیمه شدگان ایجاد نكنیم، علاوه بر این، صندوق را در جذب منابع بیشتر با محدودیت روبه رو كرده ایم، این زمینه ها را هم برای گروهی از بیمه شدگان فراهم می كنیم تا جذب صندوق های بیمه ای جدید شوند كه سقفی برای دریافت حق بیمه ندارند.

وی درباره این كه اگر بیمه شده ای بخواهد حق بیمه خود را افزایش دهد، باید به چه صورت عمل كند، گفت: اگر فرد بیمه شده در یك شیفت در كارگاه یا شركتی مشغول به كار باشد و حق بیمه پرداخت كند، می تواند در شیفت دیگر در كارگاه یا شركت دیگری بیمه پردازی كند، البته منوط به این كه پرداخت حق بیمه او نباید از یك میلیون و ۹۸ هزار تومان بیشتر شود.

معینی درباره نحوه نظارت بر حضور فرد بیمه شده در كارگاه دوم افزود: بازرسان سازمان تأمین اجتماعی با مراجعه به محل كار متوجه خواهند شد كه فرد بیمه شده در آن كارگاه یا شركت حضور دارد یا نه و به صرف این كه كارفرما با ارائه فهرست برای او حق بیمه پرداخت می كند، دلیل كافی برای بازرسان سازمان تأمین اجتماعی نیست.

وی درباره اصلی ترین چالش پیش روی بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی گفت: تفاوت دریافتی حقوق مستمری بگیران قدیم و جدید ناشی از فرمول محاسبه مستمری از جمله بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی است، زیرا حقوق افرادی كه در سال های گذشته به طور كامل حق بیمه پرداخت كرده اند و هم اینك بازنشسته اند، با حقوق بیمه شده ای كه به تازگی به بازنشستگی نائل شده است، تفاوت زیادی دارد و این ناهمخوانی به خاطر اجرای برخی فاكتورهاست.

مدیركل امور فنی و مستمری های سازمان تأمین اجتماعی افزود: افزایش دستمزدها، اقلام مشمول كسر هزینه بیمه، فوق العاده ها و نظام تصمیم گیری هماهنگ در تعیین دستمزدها از جمله فاكتورهایی است كه موجب شكاف میان حقوق بازنشستگان شده است.

معینی تعیین حقوق بازنشستگی در كشورهای خارجی نسبت به ایران را متفاوت عنوان كرد و اظهار داشت: در كشورهای خارجی نظام تأمین اجتماعی به سمتی حركت می كند كه شرایط مطلوب و قابل قبولی را برای بیمه شدگان بویژه در دوران بازنشستگی فراهم كند، به همین علت در سیستم نظام تأمین

اجتماعی آنها هر فرد بیمه شده ای كه مشغول به كار می شود و حق بیمه پرداخت می كند از ابتدای ورودش تا پایان سنوات خدمتش به ازای هر سال دستمزد ضریبی از حق بیمه را پرداخت می كند كه در مجموع در زمان بازنشستگی مستمری او به تناسب میزان مشاركت بیمه شده در تأمین منابع بیمه ای در طول سال های بیمه پردازی محاسبه می شود و هر كس در سال های اشتغال حق بیمه بیشتری پرداخته باشد، مستمری بیشتری هم دریافت خواهد كرد، اما در حال حاضر فرمول محاسبه مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی كشورمان باعث مشكلاتی برای بازنشستگان شده است كه باید مورد بازنگری قرار گیرد.

وی اصلاح ساختار نظام بازنشستگی كشور را از مهمترین اقدام ها برای تعیین مستمری برای بازنشستگان عنوان كرد و گفت: در حال حاضر قوانین متعدد بازنشستگی وجود دارد كه هر كدام دارای امتیازهایی است، اما ضرورت دارد مسئولان در این زمینه تعریف درستی از حقوق و مزایا ارائه كنند تا به سمتی حركت كنیم كه در دوران بازنشستگی حقوق بازنشستگان متعلق به دستگاه های مختلف دچار تفاوت های آن چنانی و ناهمخوانی نشود.

سید حسین قاآنی