پندار یوسفی، جوان ۲۶ ساله ای است كه با ایده خلاقانه اعتراض آمیزش، مؤسسه نشنال جئوگرافیك را بیچاره كرد.

رگ غیرت مان بیرون زده بود؛ هم وقتی در یکی از آخرین نسخه های اطلس مؤسسه نشنال جئوگرافیک، پایین نام خلیج فارس نوشته شد «خلیج عربی» و هم وقتی فیلم «۳۰۰» رفت روی پرده.

برای اعتراض، راه های مختلفی وجود داشت . یکی از خلاقانه ترین این راه ها، استفاده از «بمب گوگلی» بود. کافی بود مثلا کسی بزند Arabian Gulf تا نتیجه اول جست وجو، حسابی حالش را بگیرد.

آن روزها هیچ کس نمی دانست چه کسی فتیله این بمب گوگلی را روشن کرده اما حالا دیگر غم تان نباشد؛ سازنده آن بمب ها را پیدا کرده ایم؛ پندار یوسفی جوان ۲۶ساله ای که سال هاست خارج از ایران زندگی می کند و این روزها او را در کانادا می توانید پیدا کنید ولی ایرانی بودنش را هرگز فراموش نکرده است.

او خودش از ماجراهای این ۲ بمب معروف برای ما نوشت. با تشكر از نیما افشاری كه زحمت این ارتباط را كشید.

قضیه بمب گوگلی خلیج فارس برمی گردد به نوامبر۲۰۰۴ و زمانی که مؤسسه نشنال جئوگرافیک در آخرین نسخه از کتاب اطلس خود، نام «خلیج عربی» را در پرانتز و پایین عبارت خلیج فارس ذکر کرده بود. در همان زمان من هم مثل بقیه ایرانی ها از این موضوع ناراحت بودم؛ خصوصا که سابقه زندگی در کشورهای عربی را هم داشتم؛ جایی که هر روز و در همه جا این عبارت جعلی دیده و شنیده می شد و ما را آزار می داد.

من هم مثل خیلی از کاربران ایرانی اینترنت، طومارهای اعتراضی را امضا کرده بودم، ولی احساس می کردم که صرف امضا کردن طومار، کار زیادی را از پیش نمی برد؛ برای همین به دنبال راهی بودم که اعتراضمان را به شکلی متفاوت که اثرگذاری آن بیشتر باشد انجام دهیم.

در مورد بمب گوگلی از حدود یک سال قبل از آن اطلاعاتی داشتم. وقتی در همان روزهای بحث در مورد قضیه خلیج فارس، در سایت های ایرانی به نوشته کاربری ناشناس برخوردم که اشاره ای به استفاده از بمب گوگلی کرده بود، بلافاصله تصمیم گرفتم این پیشنهاد را عملی کنم.

در مورد اینکه بمب گوگلی چیست، همان موقع در وبلاگم نوشتم: «اگه تعداد زیادی لینک از صفحات مختلف به یک وب سایت خاص و با استفاده از یک عبارت خاص داده بشه، رده بندی اون سایت تو فهرست گوگل می آید بالا و اگه لینک ها به اندازه کافی زیاد باشه، حتی به رده اول می رسه؛ مثلا اگه تعداد زیادی از ما وبلاگ دارها با عبارت انگلیسی arabian gulf لینک بدیم به یک وب سایتی که در مورد خلیج فارس هست، هر کسی که تو گوگل عبارت arabian gulf رو جست وجو کنه اولین نتیجه ای که می گیره اون صفحه مربوط به خلیج فارس خواهد بود که ما ساخته ایم».

و به همراه آن توضیح، صفحه ای ساده درست کردم شبیه پیغام خطایی که مرورگر اینترنت معمولا هنگام عدم توان دسترسی به یک وب سایت نمایش می دهد؛ با این تفاوت که به جای پیغام معمولی، کلمات آن را به این صورت تغییر داده بودم: «خلیج موردنظر پیدا نشد، حتما منظورتان خلیج فارس است».

به این ترتیب، در صورت موفقیت این حرکت، هر کس که در اینترنت برای عبارت خلیج عربی جست وجو می کرد، به پیغام غیرمنتظره بالا برمی خورد.

بعد از نوشتن دستورالعمل کامل چگونگی عملی کردن چنین کاری در وبلاگ خودم، وبلاگ ها و وب سایت های دیگر به تدریج به حمایت از این طرح برخاستند و به زودی خبر این طرح به طور گسترده ای میان ایرانیان پخش شد. حتی جالب بود که خیلی از دوستانم که نمی دانستند این حرکت را من شروع کرده ام، ای میل هایی را که درباره آن گرفته بودند، برای من هم می فرستادند و از من می خواستند که در آن شرکت كنم.

بالاخره پس از نزدیک ۲ هفته و با همیاری صدها نفر از صاحبان وبلاگ ها و وب سایت های ایرانی، بمب گوگلی ما به اصطلاح «منفجر» شد و در رتبه اول گوگل و وب سایت های جست وجوی دیگر قرار گرفت. خبر این بمب در رسانه های ایرانی و خارجی پخش شد. از آنجا که محتوای صفحه ای که ساخته بودم جالب و نسبتا بامزه بود و در عین حال عصبانی یا خصمانه جلوه نمی کرد، بسیاری از خبرگزاری های بزرگ، خبر بمب گوگلی مان را در اخبار روزانه و در قسمت «خبرهای نرم» خود منتشر کردند.

این اولین باری بود که وبلاگ نویسان ایرانی، با گرایش ها و اعتقادات مختلف، همگی دست به دست هم دادند و نه تنها در دنیا خبرساز شدند بلکه توانستند عملا چیزی را تغییر دهند. چند هفته بعد از این ماجرا، با فشار خبری که حرکت ما و دیگر گروه های ایرانی روی نشنال جئوگرافیک ایجاد کرده بود، آنها عقب نشینی کردند و آن عبارت را اصلاح کردند و این پیروزی بزرگ به نام وبلاگ نویسان ایرانی ثبت شد.

● نقاشی جمع می كنیم

دومین حرکت گسترده ای که بعد از بمب گوگلی خلیج فارس پایه ریزی کردم، در مورد جریان فیلم ۳۰۰ بود. این بار نیز مثل قضیه خلیج فارس اتفاقی افتاده بود که برای بسیاری از ایرانیان اهمیت زیادی داشت.

با توجه به اینکه فیلم ۳۰۰ در اصل از روی یک کتاب کامیک ساخته شده و من این کتاب را مدت ها قبل از پخش فیلم خوانده بودم، می دانستم که تصویری که از ایرانیان در این داستان نشان داده می شود، کاملا خصمانه و یک سویه است. در همین مورد حدود ۶ ماه قبل از پخش فیلم، مطلبی در وبلاگم نوشته بودم. هنگام نمایش فیلم ۳۰۰، همان طور که پیش بینی می شد میان ایرانی ها خیلی جنجال شد و طومارهای اینترنتی زیادی در اعتراض به این فیلم تنظیم شد.

روز قبل از نمایش عمومی فیلم، بعد از اینکه متن یکی از طومارهای اعتراضی را خواندم در تاثیرگذاری آن تردید کردم. به نظر من اعتراض مستقیم به فیلم هیچ نتیجه مثبتی را نمی توانست در برداشته باشد، جز اینکه ایرانیان را در چشم سایر جهانیان، افرادی ناراضی و عصبانی جلوه دهد.

عصر آن روز، وقتی که از سر کار برمی گشتم و در اتوبوس به این موضوع فکر می کردم، ناگهان ایده ای به ذهنم رسید: برگزاری نمایشگاه نقاشی اینترنتی با موضوع ایران باستان و استفاده از شهرت فیلم ۳۰۰ برای نشان دادن نمایشگاه به جهانیان.

در واقع، با این کار می شد چهره ای متمدن و آرام از ایران به دنیا نشان داد و در عین حال واقعیت های تاریخی سرزمین مان را هم در قالب آثار هنری به بینندگان غربی آموزش داد.

برای این پروژه باید ۲ کار انجام می شد؛ اعلام فراخوان هنری برای جمع آوری آثار و نقاشی های مربوط به ایران باستان و استفاده از محبوبیت فیلم ۳۰۰ میان تماشاگران غربی برای نشان دادن نقاشی های جمع شده به آنان. برای این کار تصمیم گرفتم از تجربه بمب گوگلی قبلی استفاده کنم و از خوانندگان وبلاگم خواهش کنم که با استفاده از عبارت «فیلم ۳۰۰» به صفحه ای که برای نمایش نقاشی ها درست کرده بودم، پیوند دهند تا رتبه آن را برای این عبارت در موتورهای جست وجو بالا ببرند.

می دانستم که کار دشواری است و در ابتدا کمی تردید داشتم؛ از یک طرف نمی خواستم که تجربه موفق بمب گوگلی قبلی و اعتباری را که به خاطر آن به دست آورده بودم، با عدم استقبال یا شکست احتمالی لوث کنم و از بین ببرم و از طرف دیگر نمی خواستم که بیم شکست، من را از کاری که احساس می کردم درست است باز دارد.

به هر حال، همان شب تصمیم گرفتم که این حرکت را شروع کنم و صفحه اولیه ای را که قرار بود نقاشی ها را در آن جمع کنم، ساختم و مطلبی طولانی همراه با توضیح راجع به نفس کار و دستورالعمل در وبلاگم نوشتم.