با نگاهی به تاریخچه قتل‌های سریالی، نام قاتلان حرفه‌ای تری به چشم می‌خورد كه نحوه ارتكاب جنایت و تعداد قربانیانشان به مراتب مخوف‌تر و بیشتر از «خفاش شب» است. «اصغر قاتل»، عامل قتل بیش از ۳۳ پسر خردسال و نوجوان به عنوان اولین قاتل زنجیره‌ای ایران شناخته شده است؛ جنایات وحشیانه وی تنها به داخل كشور محدود نشد و تا كشورهای مرزی نیز پیش رفت. همچنین «مجید ـ س» عامل به قتل رساندن ۳۹ زن، «سعید ـ ح» قاتل ۱۷ زن خیابانی در مشهد و سرانجام «بیجه» قاتل بیش از ۲۰ پسر خردسال و نوجوان به عنوان قاتلان مهم زنجیره‌ای از قبل از انقلاب تا كنون شناسایی شده‌اند، به طوری كه نام تعدادی از آنها حتی در میان لیست مهمترین قاتلان سریالی جهان به ثبت رسیده است. بررسی‌های جنایی انجام شده در خصوص موقعیت مكانی قتل‌های سریالی بیشتر در آنجا رخ داده است حاكی از آن بوده كه برخی قاتلان، منطقه‌ای خاص را برای ارتكاب جنایت انتخاب می‌كنند، برخی دیگر نقاط مختلف را و بلاخره برخی دیگر نیز شهرهای خاصی را مد نظر قرار می‌دهند. همچنین نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد كه تعداد قتل‌هایی كه یك مجرم به طور سریالی مرتكب شده، متفاوت است، اما معمولا از دو قربانی آغاز شده و تا ۱۵۰ تن نیز ادامه یافته است و این در حالیست كه بسیاری از قاتلان سریالی به دلیل هوش و زكاوتی كه در انتخاب سوژه‌هایشان دارند، به طور اتفاقی دستگیر می‌شوند. در تعریف قتل‌های سریالی، كارشناسان جنایی همواره بر این عقیده‌اند كه «چنانچه بیش از دو تن از سوی یك فرد و معمولا با انگیزه جنسی و در یك محدوده زمانی خاصی به قتل برسند»، قتل سریالی رخ داده است. از سوی دیگر یك قاتل سریالی در یك مدل و شیوه خاص اقدام به ارتكاب قتل می‌كند و چنانچه جنایت نخست با موفقیت روبه‌رو شد، همان شیوه را تا انتها ادامه می‌دهد. در حالی كه «گرفتاری‌های شغلی و خانوادگی»، «ناكامی‌های دوران كودكی و جوانی» و«عدم تحقق آرزو و آمال بشری» از مهمترین انگیزه‌های ارتكاب این نوع جنایات بوده‌اند، «نفرت» و «انتقامجویی» بیش از نیاز صرفا مالی در وقوع این قتل‌ها نقش داشته، به طوری كه در وقوع قتل‌های سریالی حس «انتقامجویی» شدید كاملا مشهود است؛ انتقام از كسانی كه فكر می‌كند، آنچه را كه او می‌بایست داشته باشد، آنها دارند. سرهنگ علی تواضعی، مدیر كل مبارزه با جرایم جنایی معاونت آگاهی نیروی انتظامی با ارایه تعریفی از قتل‌های سریالی می‌گوید: قتل‌های سریالی عبارت است از «ارتكاب قتل بیش از دو تن از سوی یك فرد در یك محدوده زمانی، كه غالبا با انگیزه جنسی صورت می‌گیرد». بر این اساس اگر شخصی چندین نفر را با انگیزه‌های مختلف به قتل برساند، این جنایت در شمار قتل‌های سریالی قرار نمی‌گیرد.

وی با بیان این كه عاملان قتل‌های سریالی در ارتكاب جرم، دیدگاه خاصی دارند، اضافه می‌كند: متهمان قتل‌های سریالی، عموما قربانیان خود را و به صورت انفرادی انتخاب می‌كنند.

●بیشتر مجرمان قتل‌های سریالی، قربانیان را مورد تعرض قرار می‌دهند

سرهنگ تواضعی با اشاره به این كه قریب به اتفاق مجرمان قتل‌های سریالی، قربانیان خود را مورد تجاوز قرار می‌دهند، اظهار می‌كند: در برخی موارد قاتل علاوه بر تجاوز به عنف و برقراری ارتباط غیراخلاقی، اموال قربانی خود را نیز به سرقت می‌برد و به این ترتیب در بیشتر موارد، این نوع قتل‌ها با تجاوز و سرقت همراه است. وی با تاكید بر این كه قاتل زنجیره‌ای در مدت زمان معینی نقشه‌های شوم خود را عملی نمی‌كند، به اعمال مجرمانه «گری ریگوی» (قاتل قتل‌های سریالی سال ۱۹۸۲ آمریكا) اشاره كرده و به ایسنا می‌گوید: این قاتل آمریكایی در طول ۱۰ سال، ۴۸ زن را به قتل رساند، این در حالی بود كه طی این مدت چندین بار به عنوان مظنون پرونده‌ها دستگیر شد اما همواره بدلیل نبود مدارك و ادله كافی بلافاصله آزاد می‌شد. مدیر كل مبارزه با جرایم جنایی پلیس آگاهی ناجا در این رابطه به این كه «بیجه» نیز چندین بار از سوی ماموران انتظامی دستگیر شده بود، اشاره و عنوان می‌كند كه وی نیز بدلیل نبود مدارك كافی دال بر اثبات مجرمیتش رها شده بود و به این ترتیب در دوران آزادی، پس از توقف چند ماهه در خصوص ارتكاب جرم، جنایات خود را از سر گرفت.

●شمار قتل‌های سریالی وقوعی در ایران پایین است

وی با بیان این كه شمار قتل‌های سریالی وقوعی در ایران ناچیز است، می‌افزاید: آنچه رخ می‌دهد بیشتر قتل‌های متعدد است كه بدلیل عدم تطابق با مشخصات و تعریف‌ قتل‌های زنجیره‌ای نمی‌توان این عنوان را برایشان قائل شد.

●«اصغر قاتل» یك بیمار جنسی بود

سرهنگ تواضعی در ادامه به شرح پرونده «اصغر قاتل» به عنوان اولین قاتل قتل‌های سریالی ایران پرداخته و توضیح می‌دهد: این جانی كودكان و نوجوانان پسر را پس از انجام عمل لواط به قتل می‌رساند. پس از دستگیری «اصغر» مشخص شد كه وی با چاقویی كه به همراه داشته، سر قربانیان را می‌بریده است. به گفته مدیر كل مبارزه با جرایم جنایی معاونت آگاهی ناجا، این جانی پس از دستگیری در بازجویی‌ها اظهار كرده بود؛ خونی كه در اثر وارد كردن ضربه چاقو به شاهرگ قربانیان با شدت می‌جهید، مرا راضی و خوشحال می‌كرد، این در حالی بود كه وی پس از ارتكاب قتل، حتی به لباس‌های قربانیان نیز رحم نمی‌كرد و آنها را می‌فروخت. سرهنگ تواضعی از «اصغر قاتل» به عنوان یك بیمار جنسی یاد می‌كند و ادامه می‌دهد: این جانی زمانی كه محاكمه شد، می‌گفت: «مرا چرا محاكمه می‌كنید؟ من كه آدم درست حسابی نكشتم؟»

●عاملان قتل‌های زنجیره‌ای، قربانیان را مستحق مرگ می‌دانند

‌▪انگیزه‌های جنسی، فراگیرترین انگیزه قاتلان سریالی

سرهنگ تواضعی با اشاره به وجود یكسری دیدگاههای خاص از سوی قاتلان سریالی عنوان می‌كند: اصولا یك ثبات رأیی هر چند به ناحق در عاملان جنایت به چشم می‌خورد. این افراد در ارتكاب جنایت به جایی می‌رسند كه قربانیان را مستحق مرگ می‌دانند، درست همانند قاتل زنان ویژه در مشهد. به گفته مدیر كل مبارزه با جرایم جنایی معاونت آگاهی ناجا، «سعید - ح» با ارتكاب قتل‌های سریالی زنان ویژه در مقطع زمانی خاص، قصد داشت، حمایت گروه ارزشی جامعه را شامل حال خود كند، چرا كه او تنها زنان خیابانی مشهد را پس از برقراری رابطه جنسی به قتل می‌رساند و این در حالی بود كه در بررسی‌های بعدی مشخص شد، او با چند تن از قربانیانش رابطه دوستی نیز داشته است. به گفته سرهنگ تواضعی، بنا بر بررسی‌های به عمل آمده، انگیزه جنسی فراگیرترین انگیزه قاتلان سریالی تا كنون بوده است.

●قاتلان قتل‌های زنجیره‌ای تا زمان دستگیری، اعمال مجرمانه‌شان را ادامه می‌دهند

▪قاتل سریالی بر اساس برنامه‌ریزی و نقشه قبلی مرتكب جنایت می‌شود

سرهنگ تواضعی، با بیان این كه عامل قتل‌های زنجیره‌ای معمولا تا زمان دستگیری، اعمال جنایتكارانه خود را ادامه می‌دهند، به ایسنا می‌گوید: عمدتا عاملان این نوع قتل‌ها، در حالی شناسایی می‌شوند كه قصد ادامه اعمال مجرمانه‌شان را دارند. وی با تاكید بر این كه قربانیان قتل‌های سریالی عمدتا دختران، زنان، كودكان و نوجوانان پسر هستند، تصریح می‌كند: قاتل سریالی یك مجرم منظم است، چرا كه عمدتا به صورت تك نفره، نقشه شوم خود را طراحی كرده و در حالی مبادرت به انتخاب سوژه‌ می‌كند كه حتی محل ارتكاب جنایت و مخفی كردن جسد را نیز در ذهن مرور و مشخص كرده است.

●متهمان سوژه‌ها را متناسب با طبقه اجتماعی، اقتصادی و شخصیتی خود‌ انتخاب می‌كنند

در حالی كه روانشناسان و محققان جنایی معتقدند: قاتل سریالی در حقیقت با ارتكاب قتل به نوعی انتقامگیری می‌كند؛ انتقام از كسانی كه فكر می‌كند، آنچه را كه او می‌بایست داشته باشد، آنها دارند، مدیر كل مبارزه با جرایم جنایی معاونت آگاهی ناجا با بیان این كه جانیان قتل‌های زنجیره‌ای، سوژه‌های خود را متناسب با طبقه اجتماعی، اقتصادی و شخصیتی خود انتخاب می‌كنند، به «بیجه» قاتل سریالی كودكان در پاكدشت اشاره كرده و به ایسنا می‌گوید: اكثر قربانیان بیجه، افرادی بودند كه وضعیتی مشابه او داشتند و با ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و شخصیتی او همخوانی داشتند. به گفته سرهنگ تواضعی، «مجید ـ س» قاتل بیش از ۳۹ زن نیز سوژه‌هایش را با توجه به طبقه اجتماعی و وضعیت اقتصادی‌شان انتخاب می‌كرد. وی می‌افزاید: در آخرین پرونده از این دست كه عاملان آن «علیرضا» و «اعظم»، سه تن از زنان تهرانی را به قتل رساندند نیز با توجه به این كه متهم ردیف اول یعنی «علیرضا» در یك شركت فیلمسازی فعالیت داشته و دارای مدرك لیسانس بوده است، با انگیزه سرقت، سوژه‌هایی را انتخاب می‌كرده كه در منازل مسكونی با ارزش ریالی بالا و زیربنایی بالغ بر یكصد متر سكونت داشتند. مدیر كل مبارزه با جرایم جنایی معاونت آگاهی ناجا همچنین به عامل ۱۷ قتل زنجیره‌ای «زنان ویژه» در مشهد اشاره كرده و به ایسنا می‌گوید: «سعید ـ ح» نیز زنان خیابانی را با پرداخت كمتر از ۲ هزار تومان اجیر كرده و به منزلش كشانده و پس از برقراری رابطه غیراخلاقی به قتل می‌رسانده است، سوژه‌های این قاتل بدلیل شدت اعتیاد حاضر به انجام كارهای غیر معمول نیز می‌شدند، این در حالی بود كه این جانی به حرفه بنایی مشغول بود و از این رو با توجه به وضعیت شغلی خود، هیچ‌گاه به طرف زنان ویژه‌ای كه از وضعیت مالی مناسبی برخوردار بودند، متمایل نشد.

●عاملان قتل‌های سریالی عمدتا از اختلالات روانی رنج می‌برند

بر اساس تحقیقات صورت گرفته، عاملان قتل‌های سریالی عمدتا از اختلالات روانی رنج می‌برند، در غیر این صورت حین ارتكاب جرم دچار جنون آنی شده و جنایتی دیگر را رقم می‌زنند.

●دستگیری قاتلان سریالی زنان پایتخت تنها طی ۱۵ روز صورت گرفت

سرهنگ تواضعی در ادامه به زمان دستگیری عاملان قتل‌های سریالی اشاره كرده و تاكید می‌كند: پلیس ایران در حال حاضر در شناسایی و دستگیری عاملان قتل‌های سریالی بهتر از گذشته عمل می‌كند؛ دستگیری «اصغر قاتل» ۲ سال، «مجید ـ س» ۲ سال، «خفاش شب» ۲ ماه و ۲۰ روز‏ و «بیجه» ۲ ماه و ۳۰ روز به طول انجامید، اما دستگیری عاملان قتل سریالی زنان پایتخت كه مربوط به سال ۸۴ است، تنها طی ۱۵ روز صورت گرفت.

●بالاترین ركورد قتل‌های سریالی، حدود ۳۰۰ فقره بوده است

از سوی دیگر سرهنگ هادی مصطفایی، رییس اداره قتل معاونت آگاهی ناجا نیز طی گفت‌و‌گویی با ایسنا از قتل‌های سریالی به عنوان قتل‌های خاموش یاد می‌كند و می‌گوید: آنچه در عرف از قتل‌های سریالی برداشت می‌شود، ارتكاب قتل‌های زنجیره‌ای از سوی یك شخص با انگیزه‌های جنسی است كه در تمامی جنایت‌ها از شیوه و روش خاصی استفاده می‌شود.

به گفته رییس اداره قتل آگاهی ناجا، بر این اساس زمانی كه جنایات متعددی رخ دهد كه برای پلیس محرز شود، این قتل‌ها با یكدیگر ارتباط داشته و با انگیزه مشخصی صورت گرفته است، می‌توان از آن به عنوان «قتل‌های سریالی» یاد كرد. وی با بیان این كه بالاترین ركورد قتل‌های سریالی تا كنون حدود ۳۰۰ فقره بوده است، می‌افزاید: این ركورد متعلق به «پدرو لوبس» كلمبیایی است كه حدود ۲۵ سال پیش، ۳۰۰ تن را قربانی اعمال مجرمانه‌اش كرد. جنایات این قاتل در آمریكای لاتین رخ داد و پس از دستگیری وی نیز خانواده قربانیان بدلیل نفرت بیش از حد، وی را از دست پلیس خارج كرده و زنده زنده سوزاندند.

●ارتكاب قتل‌های سریالی، روال عادی ندارد

سرهنگ مصطفایی با اعلام این كه قتل‌های سریالی، روال عادی ندارد و جزو استثنائات به شمار می‌رود، عنوان می‌كند: قتلهای سریالی به كشور، منطقه و یا محدوده جغرافیایی خاص اختصاص ندارد، چرا كه معمولا ناشی از عملكرد فرد است و در هر جایی ممكن است بروز كند. به گفته وی، زمینه انحراف و وارد شدن به مبادی جرم در هر فردی وجود دارد، بر این اساس در صورتی كه شرایط، فرد را به سمت ارتكاب جنایت سوق دهد، دیگر نمی‌توان گفت كه عامل جرم یك بیمار روانی است بلكه شرایط موجود، زمینه را برای ارتكاب جرم مهیا كرده است.

●بیشتر مجرمان قتل‌های سریالی در ابتدا انگیزه قتل ندارند

▪خطاهای رفتاری قربانیان، زمینه وقوع جنایت را فراهم می‌كند

سرهنگ مصطفایی با تاكید بر این كه بیشتر مجرمان قتل‌های سریالی در ابتدا انگیزه قتل نداشته‌اند، به ایسنا می‌گوید: این مجرمان در ابتدا با انگیزه دیگری سوژه‌ها را انتخاب می‌كنند اما پس از ارتكاب جرم، زمانی كه با عمل انجام شده مواجه می‌شوند، برای از بین بردن صحنه جرم، طعمه خود را به قتل می‌رسانند. وی در ادامه به خطای رفتاری قربانیان نیز اشاره كرده و می‌افزاید: افراد به نوعی با خطاهای رفتاریشان زمینه قربانی شدن را فراهم می‌كنند، چرا كه بنا بر تحقیقات انجام شده، این گونه حوادث برای افرادی رخ داده كه اصول رفتاری را رعایت نكرده‌اند. رییس اداره مبارزه با قتل معاونت آگاهی ناجا از وقوع قتلهای سریالی در جهان تحت عنوان پدیده استثنایی و نادر یاد كرده و خاطرنشان می‌كند: وقوع این گونه قتل‌ها در ایران ناچیز است، این در حالیست كه میانگین دستگیری مجرمان قتل‌های سریالی در جهان حدود ۷ سال به ثبت رسیده است.