پس از پايان سفر يك روزه خاتمى به اتريش، وى به فرانسه نيز خواهد رفت تا در كنفرانس گفت و گوى تمدن ها در پاريس سخنرانى كنددر میان کشورهای اروپایی اتریش در سیست خارجی ایران نقش و جایگاه مهمی دارد. مناسبات سیاسی اتریش با دیگر کشور های جهان که همواره بر اصل آرامش و استحکام روابط بوده به این کشور قدرت ریش سفیدی و میانجیگر بخشیده اسن. از همین رو اتریش یکی از مهمتزین دروازه ای برقراری روابط ایران با اروپا بود.با شروع کار محمد خاتمی در صدر سرسرای ریاست جمهوری ایران اتریش به همراه ایتالیا و فرانسه در صدر اولویت اعتماد سازی قرار گرفتند. آمار ملاقات ها و سفر مسولان ایرانی با این سه کشور به خصوص اتریشی ها نشان می دهد در پایان کار دولت محمد خاتمی نقطه اعتدال اروپا و دروازه قاره سبز همچنان چون ماه های نخست ریاست جمهوری خاتمی باز و گسترده است. شاید ملاقات مسولان عالیرتبه ایران با مقام های اتریش در وین واپسین دیداردر زمان ریاست خاتمی باشد تا این میراث برای دولت بعدی ایراو و رییس جمهور آینده سپرده شود. پیش از عزیمت خاتمی به اتریش واپسین ملاقات مسولان عالیرتبه دو کشور مربوط به سفر رییس جمهور فقید اتریش به ایران بود.. توماس كلستيل رئيس جمهورفقید اتريش كه به همراه همسرش مارگو كلستيل شامگاه شنبه چهارم بهمن ۱۳۸۲از طريق فرودگاه مهرآباد وارد تهران شده بود چند ساعتى در كاخ حافظيه- محل اقامت ميهمانان عالى رتبه جمهورى اسلامي- به استراحت نشست تا صبح روز يكشنبه محمد خاتمى در كاخ جمهورى براى دومين بار ظرف ۴ سال گذشته به طور رسمى از وى استقبال كند. پس از مراسم استقبال رسمى و سان ديدن دو رئيس از گارد احترام، خاتمى در نخستين پذيرايى از ميهمان اروپايى اش وى را دوست خوب ايران معرفى كرد و در جمع خبرنگاران گفت كه صرف نظر از اين كه اتريش يك عضو مهم اروپا است تهران براى اين كشور اهميت زيادى قائل است. شايد مقامات و ميهمانان خارجى كه در طول اين ۶ سال محمد خاتمى ميزبان آنها بوده به جملات تعارف آميز و تحسين برانگيز رئيس جمهور ايران عادت كرده باشند چنان كه خاتمى در مقابل ميهمان اتريشى كه اين بار از فرط پيرى عصا نيز به دست گرفته بود كشور آقاى كلستيل را يكى از كانون هاى تمدن جديد اروپا دانست كه سابقه تاريخى درخشانى نيز دارد و مواضع اش با منطق و توأم با عدالت بوده است.رئيس جمهور اتريش كه در سفر چهار سال گذشته از ميزبانى خاتمى شگفت زده شده بود در اين سفر چندان هيجان زده به نظر نمى آمد هر چند كه مدت اقامتش در اين دوره افزون شده و به ۴ روز رسيده بود. سفرى همراه خانواده آقاى رئيس جمهور، معاون صدر اعظم، چندين وزير كه البته وزير خارجه در بين آنها نيست و شمارى از نمايندگان بخش هاى خصوصى و گروه هاى اقتصادي. سفر توماس كلستيل به تهران در شرايط سرنوشت سازى در حال انجام بود. چنان كه خود وى نيز قبل از سفر و سپس در كاخ جمهورى تهران اعلام كرد وى به عنوان نماينده اتحاديه اروپا به ايران سفر مى كند آن هم در آستانه نشست شوراى وزيران خارجه اتحاديه اروپا كه قرار است از امروز در بروكسل گردهم آيند تا درباره آينده روابط با ايران به بحث بنشينند. موضوع جلسه بروكسل نيز بيش از آن كه سياسى و ديپلماتيك باشد تجارى اقتصادى است. جلسه اى كه يك هفته پس از سفر خاوير سولانا، مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا، به ايران انجام مى شود در واقع يك خواست بزرگ تهران را در پى دارد. پس از توافق اتمى اروپا و ايران در آخرين روز مهرماه سال جارى در كاخ سعدآباد تهران، اينك ايران انتظار دارد كه روند مذاكرات جامع با اروپا به گونه اى شتاب بگيرد كه منجر به انعقاد قرارداد و توافقنامه اقتصادى شود. شبكه خبرى آلمان- دويچه وله نيز از قول محافل ديپلماتيك اروپا اعلام كرده كه مسائلى چون مبارزه با تروريسم، حقوق بشر و نيز مسئله نامزدهاى ردصلاحيت شده در انتخابات پارلمانى پيش رو نيز در تصميم گيرى اتحاديه اروپا نقش دارد. دور نخست مذاكرات رؤساى جمهور ايران و اتريش در حالى در تهران به پايان مى رسد كه پانزده وزير خارجه اتحاديه اروپا به همراه ۱۰ تن ديگر از وزراى كشورهاى تازه عضو شده پيش از آن كه درباره روابط با ايران تصميم بگيرند دور هم مى نشينند تا درباره قانون اساسى اين اتحاديه به نظرى واحد برسند. نتيجه اى كه اكنون بسيار نامشخص است و كسى از قوت احتمالات آن چيزى نمى داند. اما هرچه باشد اين اجلاس و تعويق تصميم گيرى درباره رابطه با تهران شانس بزرگى را براى ايران رقم زده است. چراكه رئيس جمهور سالخورده اتريش پس از مذاكراتى كه ايرانى ها نشان داده اند در تأثيرگذارى بر آن زبردست هستند به اروپا باز خواهد گشت و نظرات وى و مقامات عاليرتبه همراهش در تصميم گيرى شوراى وزيران اتحاديه اروپا قطعاً به سنگين شدن كفه ترازو به سود ايران مؤثر است.به هر روی رئيس جمهور اتريش به عنوان عاليرتبه ترين مقام اروپايى كه طى ماه هاى اخر سال ۸۲ قدم به ايران گذاشته ميهمان سيدمحمد خاتمى شد. در واقع سفر آقاى توماس كلستيل به ايران واپسين سفر رسمى وى در دوران رياست جمهورى اش بود. گرچه طبق قانون اساسى اتريش رئيس جمهور اين كشور در راستاى سياست خارجى و داخلى اقتدار چندانى ندارد اما گفت وگوهاى مقام هاى ايران و فضاى تهران بر آينده روابط ايران و اروپا آن هم در آستانه نشست شوراى وزيران خارجه كه موضوع ايران را در دستور كار دارند مؤثر واقع شد. اين همه از آخرين سفر توماس كلستيل سفر مهمى ساخت.سفری که چند ماه پس از آن کلیستل در گذشت اما خلف او بر همان مسیر حرکت کرد.خاتمی که تا چند ماه دیگر کرسی ریاست جمهوری را به به فرد دیگری خواهد سپرد می خواست ایده گفتگوی تمدن ها را با توماس کلیستل در قالب یک سازمان غیر دولتی پیگری کند.طرحی که با درگذشت آقای کلیستل نا کام ماند.