امید به تشخیص زودهنگام و درمان موثرتر آترواسکلروزیز

علمی آموزشی,آترواسکلروزیز,توالی یابی RNA,سلولهای بنیادی

تهران- ایرنا- محققان با استفاده از توالی‌یابی RNA توانسته اند فعالیت اغلب ژن‌های موجود در هزاران ژن در سلول‌های عضلانی رگ‌ها را بررسی کنند. در آینده با استفاده از نتایج این مطالعه می‌توان به درمان بسیاری از بیماران که در سال‌های ابتدای زندگی خود به بیماری آترواسکلروزیز مبتلا شده‌اند کمک کرد.

به گزارش روز سه‌شنبه گروه علمی ایرنا از ستاد علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی، آترواسکلروزیز (atherosclerosis) می‌تواند به بیماری‌های شدید قلبی مانند حمله قلبی و سکته منجر شود. اگرچه اکنون درمانی برای آترواسکلروزیز وجود ندارد اما بهبود روش زندگی مانند رعایت رژیم غذایی و افزایش تمرینات ورزشی می‌تواند احتمال ابتلا به این بیماری را کاهش دهد با تشخیص زودهنگام، می‌توان از احتمال ابتلا به آن کاست.
هرچند در بافت سالم، این سلول‌ها شبیه به یکدیگرند اما در سطح مولکولی متفاوتند. تعداد کمی از سلول‌های موجود در رگ‌ها مسئول ساختن رگ‌ها هستند، این سلول‌ها فعالیت خود را به عنوان یک سلول عضلانی از دست داده‌اند و به جای آن ژنی به نام Sca1 را بیان می‌کنند که بهترین شناسه برای سلول‌های بنیادی است.
با استفاده از روشی برای بررسی بیان هزاران ژن در این سلول‌ها می‌توان واقعیت‌هایی را درباره این سلول‌ها دانست. با توالی‌یابی RNA می‌توان دریافت با اضافه شدن ژن Sca1، این سلول‌ها یک سری از ژن‌ها را بیان می‌کنند که باعث روند تغییر در سلول می‌شوند. زمانی که این سلول‌ها ویژگی مشخصی از یک نوع سلول تغییر یافته را نشان نمی‌دهند می‌توان روند تغییر را در آنها بررسی و مشاهده کرد که این کار قبلا قابل انجام نبوده است.
«توالی‌یابی RNA که به «توالی‌یابی شاتگانی کل ترانسکریپتوم» (Whole Transcriptome Shotgun Sequencing) نیز معروف است تکنولوژی است که با بهره‌گیری از توانایی‌های «توالی‌یابی نسل بعدی» (next-generation sequencing) برای به دست آوردن تصویری کلی از حضور و مقدار RNA از ژنوم در یک بازه زمانی خاص استفاده می‌کند.
برای تایید این سلول‌های غیرعادی که از سلول‌های عضلانی برگرفته است تیم تحقیقاتی از یک تکنولوژی دیگر به عنوان نشانه‌گذاری استفاده کرده است. با استفاده از این تکنیک می‌توان تاریخچه بیان ژن را در هر سلول بررسی کرد.
حتی هنگامی که سلول‌ها به صورت کامل ژن سلول‌های عضلانی را خاموش می‌کنند با استفاده ازتکنیک نشانه‌گذاری می‌توان تمام خصوصیت آنها را یافت. دانستن پروفایل مولکولی در سلول‌های غیر معمول می‌تواند به بررسی رفتار آنها در انواع بیماری‌ها کمک کند.
تحقیقات نشان داده است تعداد این سلول‌ها در رگ‌های خونی آسیب‌دیده و در رگ‌های افراد مبتلا به آترواسکروزیز نیز افزایش می‌یابد. با استفاده از نتایج به دست آمده در این مطالعه می‌توان در آینده راهی برای تشخیص زودهنگام آترواسکلروزیز و درمان موثرتر آن یافت.
علمی ** 1836 ** 1055
کد N2114189