رستاخیز خط 3 مترو!

مترو, مترو تهران, شهرداری, خط 3 مترو, خطوط اتوبوسرانی, حمل و نقل عمومی

«آقایان صبح ها بیایند و این قیامت را تماشا کنند، ببینند که یا جا نیست سوار قطار مترو شویم یا اگر توانستیم به هر بدبختی خودمان را به داخل اتاقک جا دهیم باید فشار قبر را تحمل کنیم؛ توهین ها و درگیری های مسافران را هم بد نیست که ببینند».

ایرنا: این جملات تنها بخشی از گلایه های مسافران مترو بویژه در خط 3 مترو تهران است که هر روز صبح و عصر موقع رفتن به محل کار یا بازگشت به منزل باید چنین وضعیتی را تحمل کنند.
این مسافران می گویند: کاش دور هم جمع شویم و دعا کنیم قانونی به تصویب برسد که مدیران همه نهادها بویژه مدیران شهری وقتی مسئولیت گرفتند ملزم به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی بویژه مترو و اتوبوس شوند شاید آنگاه بتوانیم امیدوار باشیم مشکلات مردم پایتخت در این عرصه اندکی حل شود.
این آرزو را هر روز صبح و عصر میلیون ها مسافر مترو و اتوبوس در پایتخت بر لب یا در دل جاری می کنند تا شاید بتوان امیدوار بود مشکل کمبود قطار، اتوبوس و نیز کاستی های مدیریتی حاکم بر این عرصه در کلانشهر تهران بالاخره روزی حل شود.
ابتدای صبح که شهروندان در تهران می خواهند به محل کار بروند یا از اطراف وارد پایتخت شوند و نیز عصرها هنگام بازگشت به منزل نیم نگاهی به صف های درهم فشرده مسافران اتوبوس و مترو، عمق معضل را نشان می دهد و تنها پاسخی که پس از مشاهده این وضع به ذهن انسان می رسد این است: این، حق این مردم نیست و چرا نباید در همه این سال ها این مشکلات حل شود؟
حالا این مشکل همزمان با بازگشایی مدارس و دانشگاهها بشدت زیادتر شده است و چاره اندیشی فوری متولیان را طلب می کند.
مترو تهران که فعالیت آن نخستین بار از سال 1377 شروع شده در 6 خط اصلی با 204 کیلومتر و 116 ایستگاه فعال است و برابر آمارها روزانه افزون بر سه میلیون نفر از شهروندان با این وسیله حمل و نقل عمومی جابه جا می شوند.

پای درد دل مسافران
ازدحام مردم و کمبود قطار و اتوبوس بویژه در ساعت های اوج مسافر در همه خطوط این وسایل عمومی مشاهده می شود اما مسافران خط 3 مترو گلایه های بیشتری دارند زیرا زمان حرکت قطارها در این خط که از جمله شلوغ ترین خطوط و نیز مهمترین شریان های ارتباطی مترو در پایتخت به شمار می رود بیشتر از سایر خطوط مترو است.
سرفاصله حرکت قطارهای مترو در خط 3 که از آزادگان در جنوب غرب تهران به شمال شرق تهران امتداد دارد را مسئولان مترو حدود 9 دقیقه اعلام می کنند اما این درحالی است که در زمان اوج مسافر، برخی قطارها جا ندارند که در هر ایستگاه بایستند یا به علت خرابی و نقص فنی، بعضی قطارها در مدت زمان بیشتری به هر ایستگاه می رسند و این بر وخامت وضع موجود می افزاید.
یکی از مسافران مترو روز سه شنبه در ایستگاه مترو میدان آزادی به خبرنگار ایرنا گفت: تا قبل از ساعت 7 صبح وضعیت نظم و سوار شدن در قطار خوب است و قطار بموقع به ایستگاه می رسد اما از ساعت 7 به بعد ازدحام در ایستگاه بیداد می کند و حتی اگر قطارها هم بموقع برسند اما به علت جمعیت زیاد، آن تعداد قطار پاسخگو نیست.
وی که خود را احسان محمدی و مسافر هرروز مترو تهران معرفی کرد با بیان اینکه کاش مسئولان و مدیران ما همراه با مردم با مترو و اتوبوس به محل کار بروند تا عمق مشکلات را از نزدیک حس کنند اظهارداشت: در شش ماهه اول بویژه فصل تابستان وضعیت حمل و نقلی مترو خوب بود و حتی می توانستم بر صندلی های قطار بنشینم اما با شروع مهر ماه با توجه به ازدحام جمعیت حداقل 20 دقیقه طول می کشد تا بتوانم سوار قطار شوم.

عمق معضل در ایستگاه تئاترشهر
گزارش میدانی خبرنگار ایرنا در ایستگاه تقاطعی تئاترشهر واقع در خط 3 مترو گویای وضعیت دیگری است؛ جمعیت بسیار زیاد است و شمار فراوانی از شهروندان با حالت های نامتعارف تلاش می کنند سوار مترو شوند اما بسیاری از آنان موفق نمی شوند.
در ساعت های ابتدایی صبح، فریادها در این خط برای سوار شدن به قطار به اوج می رسد؛ بسیاری از مردم تلاش می کنند با فشار و هل دادن دیگران خود را درون اتاقک قطار جا دهند اما فشار جمعیت اجازه نمی دهد و بین شهروندان دعوا و درگیری های کلامی و فیزیکی رخ می دهد.
یکی از مسافران حاضر در این ایستگاه به خبرنگار ایرنا گفت: شلوغی در ایستگاههای خط 3 بویژه از اول مهرماه به اوج خود رسیده است و قطارهایی که صبح از مسیر جنوب به شمال خط می روند همواره مملو از جمعیت هستند، یا توقف نمی کنند یا اگر بایستند جا نیست که سوار شویم.
این شهروند که خود را احسان مرادی معرفی کرد از خبرنگار ایرنا دعوت کرد در کنار او بایستد و منتظر ورود یک قطار به ایستگاه باشد تا بتواند هجوم مسافران برای ورود به قطار و جمعیتی که مانع می شوند را ملاحظه کند.
به گزارش خبرنگار ایرنا در این هنگام بعد از چند دقیقه یک قطار وارد ایستگاه شد و همزمان با بازشدن درهای قطار فریادها نیز بلند شد و فریادهای «آقا برو کنار، دیرم شد، خفه شدم، آقا نیا» تنها بخشی از جملات است که به گوش می رسد.
این شهروند به خبرنگار ایرنا افزود: قطارها در خط 3 با فاصله زمانی بیش از 10 دقیقه می رسند و پاسخگوی نیاز این تعداد مسافر نیست.
مسئولان مترو می گویند به علت ازدحام جمعیت در ایستگاهها، هر قطار دیرتر از ساعت مقرر از ایستگاه خارج می شود و دیرتر نیز به ایستگاه بعدی می رسد.

همه گلایه مندند حتی مدیران مترو
پای صحبت مسئولان مترو هم که می نشینیم آنها هم گلایه دارند و از کمبود اعتبار برای خرید واگن می نالند و تقاضا دارند که متولیان امر توجه بیشتری کنند.
طی سال های گذشته هرچقدر ترافیک و آلودگی هوای تهران بیشتر و غیرقابل تحمل شده توصیه و سفارش مسئولان به مردم برای استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی هم بیشتر شده اما در عمل می بینیم که زیرساخت های لازم به موازات این توصیه ها فراهم نشده است.
ایجاد زیرساخت های حمل و نقل عمومی بویژه مترو از جمله اقلام گران در دنیا محسوب می شود اما وضعیت پایتخت ایران به گونه ای است که ناگزیر به سرمایه گذاری در این زمینه و اولویت دادن به تخصیص اعتبار دراین بخش هستیم.
این درحالی است که همواره در چند سال اخیر شاهد گلایه مدیران شهری پایتخت به دولت و برعکس بوده ایم؛ مدیران شهری می گویند دولت سهم خود را برای تامین واگن، احداث خطوط مترو و نیز خرید اتوبوس نمی پردازد و از سوی دیگر دولتی ها می گویند شهرداری تهران در کنار سایر درآمدهای کلانی که خودش دارد سهمش از مالیات بر ارزش افزوده را هم می گیرد و لذا از همان درآمدها به تامین این نیازها کمک بگیرد.
چندی پیش رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران نیز اعلام کرد که از محل مالیات بر ارزش افزوده سال گذشته دو هزار و 500 میلیارد تومان به شهرداری تهران و همین میزان نیز به شهرداری های استان پرداخت شده است.
بودجه شهرداری تهران در سال جاری افزون بر 17 هزار و 500 میلیارد تومان اعلام شده است.

پاسخ مدیران مترو
مدیرعامل شرکت بهره برداری مترو تهران و حومه با بیان اینکه زمان رسیدن قطار به ایستگاه در همه خطوط غیر از خط 3 هر چهار دقیقه یکبار انجام می شود گفت: با توجه به آغاز سال تحصیلی و افزایش جمعیت، این ناوگان با بالاترین ظرفیت مشغول به فعالیت است.
فرنوش نوبخت در گفت و گو با خبرنگار ایرنا همچنین با اشاره به اینکه در زمان حاضر بسیاری از کارمندان و دانشجویان از استان البرز به تهران عزیمت می کنند و بر شمار مسافران می افزاید افزود: همزمان با اول مهر زمان فعالیت خط 5 از کرج به تهران را از ساعت 5:30 به 5 صبح تغییر دادیم و به نوعی این خط نیم ساعت زودتر فعالیت خود را آغاز می کند.
وی ادامه داد: بسیاری از مسافران کرج با قطارهای تندرو به تهران سفر می کنند و به این منظور درکنار برنامه روزانه قطارهای عادی و تندرو، دو قطار فوق العاده تندرو در دو نوبت هرصبح در ساعت های 6:35 و 7:15 از ایستگاه گلشهر به سمت صادقیه تعیین شده است.
مدیرعامل شرکت بهره برداری مترو تهران و حومه با بیان اینکه در شش ماهه دوم سال بیش از 30 درصد به مسافران مترو افزوده می شود خاطرنشان کرد: با این افزایش تقاضا، ناوگان مترو پاسخگوی این حجم مسافر نیست و باید قطارهای جدید به خطوط مترو تهران تزریق شود.
وی گفت: در بخش تعمیرگاهی تمامی قطارهای دارای نقص فنی را تعمیرات اساسی کردیم و درزمان حاضر ناوگان مترو با بالاترین ظرفیت در خدمت شهروندان است.
نوبخت همچنین درباره ازدحام مسافر در خط 3 مترو تهران بیان کرد: این خط یکی از طولانی ترین و در عین حال شلوغ ترین خطوط مترو تهران است که از آزادگان (جنوب غرب تهران) آغاز می شود و تا شمال شرقی تهران تا شهرک قائم امتداد دارد.
وی بیان کرد: این خط پذیرای حجم زیادی مسافر است که به دلیل کمبود برق، واگن و تکمیل نشدن پایانه آن زمان حرکت قطارها 9 دقیقه است.
نوبخت خاطرنشان کرد: سال گذشته هر 15 دقیقه یک قطار به ایستگاههای این خط می رسید که با اقدامات انجام شده این زمان را کاهش دادیم.
وی یادآور شد: در صورت تامین برق توسط وزارت نیرو و افزایش تعداد واگن ها می توانیم سرفاصله حرکت قطارها در این خط را نیز به پنج دقیقه کاهش دهیم.
از آنجا که مدیر شرکت بهره برداری مترو تهران مشکل کمبود قطار را نیز مطرح کرد خبرنگار ایرنا به سراغ مدیرعامل قطار شهری تهران و حومه که متولی تجهیز و ساخت ناوگان مترو است رفت.
علی امام در این باره به خبرنگار ایرنا توضیح داد: در ابتدای امسال 21 دستگاه واگن که از قرارداد سال 91 بود به ناوگان مترو اضافه شد و در حال حاضر نیز 21 دستگاه واگن دیگر در انتظار ترخیص در گمرک بندرعباس است.
وی اظهارداشت: از مسئولان بانک مرکزی و وزارت کشور می خواهیم با تعهد رسمی شهرداری تهران مجوز ترخیص 21 دستگاه واگن که در گمرک هستند را بگیرند تا هرچه زودتر به ناوگان مترو اضافه شوند.
این مسئول تصریح کرد: 49 دستگاه دیگر واگن نیز از کشور چین در حال ارسال است که این واگن ها نیز در کشتی روی آب هستند و به احتمال تا 15مهرماه به کشور برسند.
مدیرعامل قطار شهری مترو تهران و حومه با بیان اینکه شورای اقتصاد با فاینانس (تامین منابع مالی) خرید 630 واگن مترو در تهران موافقت کرد اظهارداشت: مناقصه بین المللی برای خرید 630 واگن انجام و دو شرکت چینی به همراه شرکت واگن سازی تهران برنده این مناقصه شدند.
وی خاطرنشان کرد: در خط 3 کمبود واگن داریم و همچنین با توجه به افتتاح خطوط 6 و 7 این واگن ها به این خطوط تزریق خواهند شد که تا حدودی مشکل ازدحام ایستگاه های مترو برطرف می شود.
به گزارش ایرنا توسعه حمل و نقل عمومی از جمله مهمترین راهکارهای حل مشکلات ترافیک و آلودگی هوا به شمار می رود که باید در تخصیص بودجه و برنامه ریزی در اولویت قرارگیرد زیرا در صورت وجود زیرساخت ها شهروندان نیز به استفاده بیشتر از این وسایل به جای خودروشخصی ترغیب خواهند شد.
درکنار تامین زیرساخت های سخت افزاری، اعمال مدیریت و نظارت بر روند فعالیت سامانه های حمل و نقل عمومی، شناور شدن قیمت استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی و ... نیز می تواند کارگشا باشد.
به طور مثال در برخی کلانشهرهای توسعه یافته دنیا کرایه استفاده از مترو در ساعت های اوج مسافر گران تر و هزینه ساعت های کم بار، بسیار ارزان تر است تا شهروندان ترغیب شوند که اگر کار ضروری ندارند، در ساعت های خلوت و ارزان از مترو استفاده کنند.
حال که فصل سرما شروع شده و با بازگشایی مدارس و دانشگاهها ترافیک نیز به اوج خود رسیده است ضرورت دارد در هماهنگی بین همه نهادهای متولی از دولت گرفته تا شهرداری و نیز سایر قوا، زمینه تخصیص اعتبار مناسب برای تکمیل چرخه زیرساختی حمل و نقل عمومی در پایتخت به شکل مناسب فراهم آید و دست مدیران شهری نیز برای مدیریت بهتر امور بازتر شود تا بتوان امیدوار بود که روز به روز از مشکلات موجود این بخش کاسته شود.

سید محمد جواد آل داود
کد N1967659