همه‌پرسی؛ استقلال یا ضربه به دموکراسی

اسپانیا

محمود فاضلی

همه‌پرسی ایالت کاتالونیا برای جدایی از اسپانیا که طبق اعلام قبلی مسئولین محلی این ایالت قرار است اول اکتبر 2017 (9 ماه مهر) سال جاری برگزار شود همچنان یکی از دغدغه‌های دولت مرکزی اسپانیا است. ماریانو راخوی نخست وزیر که بارها این همه‌پرسی را غیرقانونی دانسته و بر مقابله با آن تاکید دارد، معتقد است قانون و دموکراسی باید در کنار هم محترم شمرده شوند، نمی‌توان با ادعای دموکراسی قانون را زیر پا گذاشت.

او برای چندمین بار مدعی شد همه‌پرسی غیرقانونی استقلال‌طلبی ایالت کاتالونیا علی‌رغم تبلیغات جدایی‌طلبان مبنی بر برگزاری آن در زمان اعلام شده، تحت هیچ شرایطی برگزار نخواهد شد و اگر جدایی‌طلبان اقدام به دستور کار قراردادن طرح همه پرسی در پارلمان کاتالونیا نمایند، آمادگی دارد یک نشست فوق‌العاده هیات دولت را تشکیل دهد تا با این موضوع برخورد کند. به گفته او اگر چنین شود هیات دولت نیز برای مقابله با آن به صورت فوق‌العاده تشکیل جلسه خواهد داد. 

استقلال طلبان ایالت کاتالونیا و در راس آنها دولت محلی این ایالت در ماه‌ها و هفته‌های اخیر با هیچ تحولی مثبتی روبرو نشده و تحولات منفی هم یکی پس از دیگری برایشان محقق می‌شوند. از این جمله تحولات منفی می‌توان به بحران در دولت محلی و عزل 4 عضو دولت، استعفای مقامات رده دوم دولت محلی، لغو ردیف‌های بودجه‌ای مربوط به همه‌پرسی استفلال‌طلبی، تعلیق اصلاح آیین نامه داخلی پارلمان محلی این ایالت از سوی دادگاه قانون اساسی اسپانیا و یا حتی کاهش محبوبیت گزینه استقلال کاتالونیا در برخی نظرسنجی‌ها اشاره کرد.

جدایی طلبی کاتالونیا در بعد اقتصادی هم با مشکلاتی روبرو هستند. مجمع کارفرمایان این ایالت اخیرا در مخالفت با همه‌پرسی استقلال‌طلبی موضع‌گیری کرده است. برنامه این ایالت برای مدیریت مالیات شرکت‌های عمومی هم نتیجه مطلوب نداده است. دولت محلی کاتالونیا تلاش نموده بود 150 شرکت دولتی مستقر در این ایالت را متقاعد به ثبت نام در یک سامانه واحد نماید تا اخذ مالیات‌های مختلف آنها که ارزش مجموع آن بر اساس آمار سال 2015 میلادی 4 میلیارد و 500 میلیون یورو تخمین زده می‌شود را به صورت واحد مدیریت نماید. اما مهلت ثبت نام در سامانه مذکور در حالی در تاریخ 15 جولای سالجاری به پایان رسید که فقط یک سوم شرکت‌های دولتی مستقر در این ایالت به ابتکار پیوستند.

در این میان رئیس ایالت کاتالونیا در راستای یک اقدام تبلیغاتی در نظر دارد در تاریخ 30 و 31 آگوست سالجاری عازم دانمارک شود تا به ترویج و تبلیغ روند استقلال‌طلبی و همه پرسی مورخ اول اکتبر2017 این ایالت بپردازد. در نامه‌ای که ایالت کاتالونیا در خصوص این سفر به وزارت امور خارجه اسپانیا ارسال کرده صرفا اطلاعات کلی سفر با هدف اتخاذ تمهیدات حفاظتی در هماهنگی با سفارت اسپانیا در کپنهاگ ذکر شده است، به شکلی که دستگاه دیپلماسی اسپانیا رسما هیچ اطلاعی از جزئیات سفر رئیس ایالت کاتالونیا به دانمارک ندارد.

دولت محلی ایالت کاتالونیا بر این باور است چنانچه دادگاه قانون اساسی اسپانیا اقدام به تعلیق قانون همه‌پرسی که قرار است پس از تصویب در پارلمان محلی این ایالت تبدیل به پایه حقوقی همه‌پرسی اول اکتبر شود، نماید، این ایالت این تعلیق را نخواهد پذیرفت و بر مبنای حقوق بین‌الملل، پروسه خود را ادامه خواهد داد. این موضع که از سوی مسئول امور سرزمینی این ایالت مطرح شده پیش از این هم مورد تاکید شخص رئیس ایالت قرار گرفته است. طرح همه پرسی که تحویل پارلمان محلی کاتالونیا گردیده احتمالا با پایان یافتن تعطیلات تابستانی برای بررسی و تصویب در دستور کار این پارلمان قرار خواهد گرفت و دولت مرکزی اسپانیا نیز اعلام کرده است به محض در دستور کار قرار گرفتن آن، خواستار تعلیق بررسی این طرح در پارلمان کاتالونیا خواهد شد.

نخست وزیر اسپانیا در واکنش به این موضوع تاکید کرد به محض اینکه هیات رئیسه پارلمان محلی کاتالونیا طرح مذکور را جهت بررسی و تصویب در دستور کار قرار دهد، دولت مرکزی فورا معترض به این امر خواهد شد تا آن را تعلیق نماید. به اعتقاد او بررسی چنین طرحی، ضربه‌ای دیگر از سوی جدایی طلبان کاتالونیا به دموکراسی خواهد بود. راخوی نیز در همین راستا خواستار اجماع احزاب اصلی اسپانیا برای واکنش هماهنگ به چالش جدایی‌طلبی ایالت کاتالونیا شده است.

تلاش جدایی طلبان کاتالونیا با حمایت استقلال طلبان ایالت باسک و بازوی سیاسی سازمان تروریستی ایالت باسک (اتا) قرار گرفته است. جدایی طلبان باسک بخوبی می‌دانند که فرآیند آغاز شده از سوی کاتالان‌ها، می‌ تواند انعکاسی در ایالت باسک داشته باشد و به همین دلیل تصمیم گرفته‌ا‌ند که در ماه‌های آینده، همه تلاش خود را بر روی حمایت از فرآیند برگزاری همه‌پرسی‌ برای جدایی‌طلبی کاتالونیا متمرکز کنند.

این تصمیم باسکی‌ها تصادفی‌ نیست، آنها معتقدند که این امر می‌‌تواند به آرمان‌های آنها در جدایی از اسپانیا کمک کند. رهبر جدایی طلب باسک بر این باور است «آینده دو ایالت باسک و کاتالونیا به هم پیوسته است و با نزدیک‌تر شدن جمهوری کاتالان به استقلال، جمهوری باسک نیز به این موضوع نزدیک‌تر می‌شود. اما اگر جمهوری کاتالان از استقلال دور شود، آزادی ما نیز دور خواهد شد.

حزب چپ جدایی طلب CUP ایالت کاتالونیا خواستار نافرمانی از «قوانین ناعادلانه» اسپانیا علیه همه‌پرسی استقلال‌طلبی این ایالت شده و اعلام داشته است در برگزاری همه‌پرسی اول اکتبر هیچ گونه مساله تحمیلی از سوی دولت مرکزی اسپانیا را نخواهد پذیرفت هر چند که دولت به همه ابزارهایش در این خصوص نیز متوسل شود. این حزب در تبلیغات خود برای برگزاری همه‌پرسی، دربار، پادشاه، شخص نخست وزیر و خوزه ماریا آسنار را به عنوان نمادهای اسپانیا مورد حملات تند و گزنده خود قرار می‌دهد.

52312

کد N1754649