ادعای احتمال وجود تلگراف نوری در دوران هخامنشی

اخبار فرهنگی, تاریخ, باستان شناسی, هخامنشیان, تلگراف نوری, کاظم معتمدنژاد,

یک استاد دانشگاه مدعی شد که وجود خاکریزهای مصنوعی با فواصل معینی از یکدیگر و برج‌های سنگی ناشناخته که بر روی آنها دو نوع آتش روشن می‌شده، از احتمال وجود تلگراف نوری در دوران هخامنشی حکایت می‌کند.

به گزارش میزان، مهدی محسنیان‌راد جامعه‌شناس، نویسنده و استاد دانشگاه در نشستی که به‌مناسبت «روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی» به‌همت گروه مطالعات راه ابریشم پژوهشکده بناها و بافت‌های تاریخی‌فرهنگی در پژوهشگاه برگزار شد، گفت: تصور تلگراف نوری دوران داریوش هخامنشی، به‌مثابه یکی از شواهد کهکشان چهارم ارتباطی با اشاره به نگاه «سه کهکشان ارتباطی» هربرت مارشال مک لوهان از منظر ارتباطات به تاریخ تمدن شامل کهکشان شفاهی، گوتنبرگ، مارکنی است. مک لوهان معتقد بود هیچ نوع ارتباط باواسطه راه دور یا ارتباط رسانه‌ای نمی‌تواند همچون گفت‌وگوی شفاهی، چهره‌به‌چهره، همه حس‌های انسان را به‌کار گیرد.
او با اشاره به جرقه نخست در تصور وجود کهکشان ارتباطی چهارم و دیدار مرحوم کاظم معتمدنژاد، پدر علم ارتباطات ایران، با مک لوهان در بازگشت از کنفرانس ارتباطات سنتی در هاوایی گفت:با اشاره معتمدنژاد در این ملاقات به کتاب «کهکشان گوتنبرگِ» مک لوهان و به شیوه تکثیر دستی به‌وسیله دیکته همزمان به تعدادی وراق در دوران آل‌بویه، او می‌گوید من از ایران غفلت کرده‌ام. این جامعه‌شناس افزود: ۲۰ سال بعد، به‌توصیه معتمدنژاد، نگارش کتابی درباره تاریخ ارتباطات در ایران آغاز شد و در ششمین سال و درحالی‌که کتاب روبه‌اتمام بود، بر اثر دستیابی به اطلاعاتی از دوره داریوش هخامنشی و پس‌ازآن مانی عنوان کتاب تبدیل شد به «ایران در چهار کهکشان ارتباطی؛ سیر تاریخ ارتباطات از آغاز تا امروز». 
به‌گفته محسنیان‌راد، نخستین مواجهه با مطلبی درباره احتمال وجود تلگراف نوری در دوران هخامنشی در «سفرنامه ساموئل گرین ویلربنجامین» با این محتوا مطرح شد:از دیدنی‌های دیگر فلات مرکزی ایران که توجه هر مسافری را به‌خود جلب می‌کند، خاکریزهای مصنوعی است که به فواصل معینی از یکدیگر صدها میل در سراسر دشت‌ها و صخره‌ها ساخته شده است. ایرانی‌ها می‌گویند این خاکریزها در زمان جمشید ساخته شده است، البته آنها هر بنایی را که درباره‌اش چیزی نمی‌دانند، به عهد جمشید منتسب می‌کنند، اما بعضی از دانشمندان ایران عقیده دارند که از این خاکریزها استفاده ارتباطی و خبری مانند تلگراف می‌شده است. او افزود: حدود یک قرن پس از بنجامین، اولین منبع ایرانی که به تلگراف نوری عهد باستان ایران اشاره کرده، کتابی است که سال ۱۳۴۳ کمیسیون ملی یونسکوی ایران در شانزدهمین سال تاسیس خود به نام ایرانشهر منتشر کرده است.
میزان
کد N1681183