استاد حقوق بین الملل دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا در گفتگو با مهر مطرح کرد

احتمال عضویت چین در«ترانس پاسفیک»/اختلاف ایدئولوژیک آمریکا و چین

سیاسی

پروفسور«لری بیکر» با تفسیر دیدگاه رئیس جمهور آمریکا در خصوص توافق ترانس پاسیفیک با تاکید بر لزوم حل اخلافات چین و آمریکا تصریح کرد تعجب نخواهد کرد اگر روزی چین به این توافق بپیوندد.

به گزارش خبرگزاری مهر، سیزدهم مهرماه امسال پيمان تجارت آزاد دو سوی اقيانوس آرام (ترانس پاسیفیک)(TPP) که توافقی تاریخی می باشد پس از ۵ سال تلاش های آمریکا و ۱۱ کشور آسیایی شامل ژاپن، مالزی، ویتنام، برونئی، استرالیا، سنگاپور، نیوزیلند، کانادا، پرو، مکزیک و شیلی به امضا رسید. با این توافق تاریخی موافقت کرده و آن را نهایی کردند.

این توافق که بزرگترین منطقه تجارت آزاد در دنیا را به وجود خواهد آورد موجب حذف هزاران تعرفه واردات اجناس و محصولات شده و برای ۱۲ کشور امضاء کننده آن، استانداردهای مشترکی را ایجاد خواهد کرد.

معاهده ترانس پاسیفیک پس از نهایی شدن نه تنها محدودیت های تجاری اعمال شده بر روی هزاران کالا از محصولات دارویی آمریکا گرفته تا فراورده های لبنی نیوزلند، برنج ژاپن و سرامیک ویتنام را شامل می شود، بلکه در ابعادی وسیعتر به دولت واشنگتن کمک می کند تا قوانین تجارت جهانی را در یکی از استراتژیک ترین مناطق دنیا بازنویسی کند تا به این ترتیب همزمان با بازاریابی برای کالاهای ساخت آمریکا، قدرت های اقتصادی آسیا نظیر چین و هند نیز به تبعیت از مدل های آمریکایی تجارت وادار شوند.

باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در متنی که در سایت کاخ سفید منتشر شد به تشریح اهمیت دستیابی کشورش به توافق تجارت آزاد بین دو سوی اقیانوس آرام (ترانس پاسفیک)(TPP) پرداخت.

وی با مخاطب قرار دادن صاحبان صنایع بزرگ و کوچک آمریکا و ابراز خرسندی از توافق انجام گرفته گفت: این توافق ۱۸ هزار تعرفه و مالیات اعمال شده بر کالاهای آمریکایی توسط کشورهای مختلف را حذف خواهد کرد و موجب توسعه صادرات کالاهای آمریکایی و اشتغال کارگران آمریکایی خواهد شد.

اوباما امضای این توافق را به این معنی دانست که این آمریکا است که باید نقشه راه قرن ۲۱ را تعیین کند.

اوباما در ادامه گفت: اگر آمریکا مقررات قرن ۲۱ را ننویسد سایر کشورها چون چین این مقررات و اصول را خواهند نوشت امری که امنیت شغلی و اقتصادی آمریکا را از بین خواهد برد و نقش آمریکا در رهبری جهان را به مخاطره خواهد انداخت.

افزایش مداخلات آمریکا در مناقشات ارضی دریای چین جنوبی معاهده تی پی پی را از قالب پیمان تجارت آزاد خارج کرده و آن را تبدیل به ابزاری برای مهار قدرت اقتصادی چین می کند.

در همین راستا گفتگویی با پروفسور«لری بیکر» استاد حقوق و امور بین الملل دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا در آمریکا انجام شده است که مشروح آن در زیر آمده است.

لری بیکر عضو موسسه حقوق آمریکایی و عضو انجمن مطالعات حقوقی اروپایی چین، موسسه حکومت شرکت های اروپایی می باشد و در دانشگاه ههای مختلف اروپا و آمریکا به تدریس سیاست و حقوق اساسی، شرکت ها و اتباع خارجی مبادرت می ورزد.

وی همچنین بین سال های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳ ریاست دانشکده سنای دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا را عهده دار بوده است. لری بیکن همچنین کتاب ها و مقالات متعددی را در خصوص جهانی شدن منتشر کرده است.

امضاء پیمان ترانس پاسیفیک(TPP ) بین آمریکا و ۱۱ کشور آسیایی را می توان به عنوان تلاش آمریکا برای تسری لیبرالیسم اقتصادی به کشورهای آسیایی تلقی کرد. نظر شما در این خصوص چیست؟

سوال شما سوال بسیاری از افراد دیگر و بسیاری از رسانه های جهان است. البته جواب به این سوال بسیار پیچیده و زمان بر است. ولی به چند نکته بسنده می کنم. پیمان TPP به همراه پیمان اروپایی خواهرش TTIP را می توان در راستای  ادامه تلاش های آمریکا و شرکایش در سطح جهان برای انسجام اقتصادی دید اهدافی که در دهه های آخر قرن گذشته در قالب منطق جهانی شدن و پارامترهای آن تعیین شده اند. به خاطر داشته باشید که آمریکا در تلاش است این مدل را درآمریکای لاتین (مناطق آزاد تجاری آمریکا) و دیگر مناطق هم ایجاد کند. لازم به ذکر است این کار فقط نتیجه تلاش های آمریکا نیست زیرا اکثرکشورهایی که عضو TPP هستند قائل به اهمیت ساختار جهانی شدن هستند. به همین خاطر این نتایج را باید حاصل تلاش های مشترک دید و نه تلاش یک کشور. در کوتاه مدت این توافق موجب کاهش هزینه های تجارت بین کشورهای عضو TPP خواهد شد.
 

باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا اخیرا گفت امضای TPP به معنی تعیین قواعد راه قرن ۲۱ توسط آمریکا است. نظر شما در این خصوص چیست؟

این اظهار نظر فارغ از بهره برداری های تبلیغاتی از اینگونه نظر ها توسط دولت هایی که منافعشان در تضاد با آمریکا است، حرف درستی است. این یک اصلاح و تعبییر مختصر برای یک رخداد بزرگ و جالب است. شاید برخی بخواهند این بحث را مطرح کنند که توافق هایی مثل TTP  و TTIP که توسط ایالات متحده و شرکایش به امضا رسیده اند قواعد و مقررات راه را تعیین می کنند و بطور موثری قدرت تعیین مقررات راه را از سازمان هایی مثل سازمان تجارت جهانی(WTO) را می گیرد و به این سازمانها منتقل می کند. اما حقیقت  این است آنچه که رخ داده این است که جلوی حرکت به جلو و پیشرفت در درون سازمان تجارت جهانی توسط کشورهای BRIC (برزیل، روسیه، هند و چین) سد شده است. شاید بتوان با ایجاد ائتلاف های جدید توسط کشورهایی که منافع مشترکشان در چهار چوب اینگونه چهار چوب های تجاری همگرا است بر این مشکل غلبه کرد.

باراک اوباما همچنین گفت اگر آمریکا TPP را اجرایی نکند و قواعد را تعیین نکند، این چین خواهد بود که این کار را خواهد کرد. آیا می توان گفت یکی از اهداف آمریکا از به سرانجام رساندن این توافق مهار چین است؟

برداشت من از اظهارات اوباما این است که آمریکا و چین باید تا حدودی دیگاه های متفاوت خود در خصوص طبیعت، مشارکت کشورها و حضور شرکت های دولتی در بازارهای خصوصی را کنار بگذارند. دیدگاه های آمریکا در این زمینه ها توسط کشورهای اروپایی و بسیاری از کشورهای در حال توسعه (آنهایی که خصوصی سازی را پذیرفته اند) مورد استقبال قرار گرفته است. مشکل آمریکا و چین فقط بر سر امتیازات و سوبسیدهای اقتصادی و حقوقی که برخی شرکت های دولتی از آنها بهره مند هستند نیست هر چند خود این هم بخش بزرگی از این مشکل است ، مشگل اصلی ایدولوژیک و اختلافات ایدولوژیک دو طرف  در خصوص چهار چوب های فعالیت های اقتصادی جهانی است که موجب حضور دولت ها در بازارهای خصوصی شده است.

همچنین هر چند این کارها منافع سیاسی هم دارد ولی باز مسئله اصلی سیاسی هم نیست مسئله اصلی اقتصادی و ایدولوژیک است. به خاطر تمامی این مسائل است که شاید برخی فکر کنند تمامی این تلاش ها را تلاش بای مهار چین تعبیر کنند. اما به اعتقاد من عده ای هم  در آمریکا و چین باید به این فکر کنند که چنین حرکت هایی می تواند موجبات مذاکرات دو طرف را ایجاد کند مذاکراتی که نهایتا منجر به ایجاد رابطه بین آمریکا و چین شوند و یا حتی چین و TPP. من تعجب نخواهم کرد اگر روزی شاهد آغاز مذاکرات الحاق چین به TPP و به دنبال آن  شاهد تصویب آن در آمریکا باشیم.

آیا TPP می تواند شرایطی ایجاد کند که شاهد ایجاد بلوک بندی های جدید در منطقه باشیم به ویژه توسط چین و روسیه؟
در کوتاه مدت چین و روسیه چین و روسیه از منافع سیاسی بهره مند خواهند شد به ویژه برای چین که در تلاش است بلوک جدید جاده ابریشم را ایجاد کند، ممکن است تبلیغات علیه TPP بتواند کمکی برای چین در تحقق این هدفش باشد، اما در دراز مدت منافع چین و روسیه درآسیای جنوب شرقی و سیبری و دیگر مناطق در تقابل با هم خواهند بود.

گفتگو: پیمان یزدانی
 

کد N1022938