۰
یادداشت بین الملل؛

ایران و چین؛ در مسیر همکاری راهبردی

  • ۲۰بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه

یک کارشناس لبنانی در تحلیلی نوشت: بی شک دوره جدیدی از روابط میان ایران و چین شروع شده است و دیگر فشارهای آمریکا نمی تواند مانع این روابط شود یا حتی برای مدتی آن را از مسیر خود جدا کند.

گروه بین الملل: «محمود ریا» کارشناس مسائل سیاسی و روزنامه نگار لبنانی با اشاره به سفر وزیر امور خارجه کشورمان به چین و تاریخچه روابط ایران و چین می نویسد:

روابط ایران و چین وارد مرحله جدیدی شده است و دو طرف مرحله ای را که در طول بیش از ۳۵ سال، از سخن گفتن درباره آنچه که به شکل علنی از آن پرهیز می کردند، پشت سر گذاشته اند و هم اکنون شرایط تغییر کرده است، به گونه ای که «وانگ یی» وزیر امور خارجه چین به صراحت اعلام می کند: چین و ایران گفتگوهای دو طرفه را به منظور همکاری های راهبردی آغاز کرده اند.

وی می نویسد: سفر هفته پیش «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران به پکن و دیدار با مقامات چینی سفر عادی نبود و بازتاب های بسیاری داشت و تنها سخن گفتن درباره همکاری های استراتژیک میان ایران و چین، زنگهای خطر را در اغلب مکان های دنیا به ویژه در«واشنگتن» پایتخت آمریکا به صدا خواهد درآورد.

از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ تا به امروز، روابط ایران و چین علیرغم وجود برخی موانع و پسروی ها در دوره هایی، پیوسته روند تصاعدی خود را طی کرده است.

این روابط نشان از نیاز همزمان دو طرف به همکاری در سطح روابط سیاسی و اقتصادی و در همه زمینه های مشترک است و با توجه به اینکه این روابط، نقشی راهبردی و استراتژیک برای طرفین در سطح جهانی فراهم می کند یک نیاز در سطح منطقه ای و بین المللی نیز محسوب می شود.

این کارشناس سیاسی می افزاید: با توجه به اهمیت و سطح روابط چین و ایران، این روابط از گذشته تا به امروز زیر فشار قدرت های بین المللی بوده است؛ این قدرت ها و در رأس آن ها آمریکا ظهور قدرت های منطقه ای و بین المللی مخالف با [سیاست های آن ها] را تهدیدی علیه خود می دانند.

پس از رفع سوء تفاهم نخست میان چین و انقلاب اسلامی ایران که ناشی از سفر «هواکو وینگ» رهبر وقت چین به تهران در زمان رژیم پهلوی و در اوج فعالیت های انقلابی سال ۱۹۷۹ بود، از سرگیری این روابط دوجانبه، به دلیل منافع مشترکی که طرفین به دنبال آن بودند، به تاخیر نیفتاد.

طی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، چین منبع اصلی تأمین سلاح های ایران بود؛ زیرا به دلیل محاصره و تحریمهای شدید ایران در آن زمان و حتی امروز از سوی غرب، این کشور نیاز شدیدی به سلاح داشت لذا چین توانست در وجدان ایرانیان جایگاه ویژه ای را برای خود حفظ کند؛ وجدانی که از ارزیابی مواضع متمایز دوستان و دشمنان خود غافل نبوده و نیست.

با وجود اینکه روابط دو کشور به مرحله ائتلاف و اتحاد نرسید همانطور که بسیاری از شهروندان دو طرف و جهانیان انتظار آن را داشتند اما با وجود سردی روابط این دو کشور در بسیاری از مسائل منطقه ای و بین المللی موضع مشترکی را اتخاذ کردند اگر چه در بیشتر اوقات موضع واحدی نبوده است.

حتی هنگامی که چین از ادامه حمایت از برنامه صلح آمیز هسته ای ایران در سال ۱۹۹۷ عقب نشینی کرد و یا حتی زمانی که در شورای امنیت با اعمال تحریم های بین المللی ظالمانه علیه ایران در سال ۲۰۱۰ موافقت کرد، آن زمان خیلی از کارشناسان سیاسی این نوع اقدامات چین را نوعی «عقب نشینی» در روابط چین با ایران دانستند ولی تهران این گونه اقدامات را به حساب حجم فشارهای شدیدی که پکن در آن زمان در معرض آنها بود گذاشت.

ایران پیوسته در فکر ایجاد گسترش روابط با چین بود و چین نیز به نوبه خود تمایل داشت بیشتر به ایران نزدیک شود ولی شرایط حاکم بر هر دو کشور چین را مجبور می کرد که این نزدیکی بسیار دقیق و حساب شده باشد تا مبادا این نزدیکی خارج از چارچوب سطح مذکور به مبارزه و چالش با آمریکا تفسیر نشود. در آن برهه، چین بسیار محتاط بود که به صورت مستقیم با واشنگتن مواجه نشود زیرا سخت به دنبال ارتقای سطح توسعه خود بود و تصمیم گرفته بود تمام توانایی و امکانات خود را در جهت پیشرفت چین و تبدیل آن به یک قدرت اقتصادی بزرگ به کار بگیرد به گونه ای که شایسته امکانات و تاریخ این کشور و حتی آینده آن باشد.

و اینک شرایط به مرحله ای رسیده است که چین و ایران می توانند از آغاز دور جدیدی از علاقات خود تحت عنوان «تلاش برای همکاریهای راهبردی» سخن بگویند.

چرا که هم اکنون چین قدرتمندتر شده است و می تواند در خارج از چارچوب فشارهای ایالات متحده آمریکا حرکت کند آمریکایی که ضعیفتر از گذشته شده است و ایران نیز به نوبه خود قوی تر و پس از توافق هسته ای، از حصار تحریم ها علیه خود خارج شده است که خود این مسئله زمینه های بسیار گسترده را جهت همکاری با آن برای کشورهای مختلف فراهم می کند، چه رسد به چین که در سخت ترین و پیچیده ترین شرایط ایران، از موضع و روابط خود با این کشور عقب نشینی نکرده است.

محمود ریا در ادامه می نویسد: بنا بر موارد ذکر شده سخنان وزیر امور خارجه چین به وضوح قابل فهم است که گفته است: روابط دو کشور وارد مرحله جدیدی شده است؛ زیرا وی در واقع بهتر از هر کس دیگر، سخنان خود را می فهمد و از روند رو به رشد و جدیدی که روابط دو کشور خبر می دهد که در آینده ای نزدیک شاهد آن خواهد بود خبر می دهد، دیگر این روابط از حالت محافظه کارانه ای که دهه های گذشته شاهد آن بودیم خارج شده است.

ایران پیوسته بخشی از جاده ابریشم بوده است و هم اکنون نیز احیاء و بازگشایی آن دغدغه و هدف چین است. ایران اکنون نه تنها جزئی از این جاده بلکه مهمترین قسمت آن است که این مسئله موجب شده است چین تمام امکانات خود را برای احیای دوباره آن در چارچوب طرح «کمربند اقتصادی جاده ابریشم» به کار بگیرد.

بی شک دوره جدیدی از روابط بین دو کشور شروع شده است و دیگر تمام فشارهای ایالات متحده آمریکا نمی تواند جلوی آن را بگیرد یا حتی برای مدتی آن را از مسیر خود جدا کند.

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.