هومان مجد: توافق 80درصد قطعی است/ اروپایی‌ها هم با کنگره لابی خواهند کرد/ اوباما امضا کند، تمام است

مذاکرات هسته ای ایران با 5 بعلاوه 1,وین

هومان مجد نویسنده و روزنامه نگار ایرانی ساکن آمریکا در گفتگو با خبرآنلاین می گوید به رسیدن به توافق بسیار امیدوار است اما در عین حال نباید فراموش کرد که توافق در آمریکا مخالفان سرسختی دارد.

سعید جعفری پویا - هر چه به روزهای پایانی مذاکرات نزدیک می شویم هم تعداد روزنامه نگاران در محل مذاکرات بیشتر می شود و هم تحلیلگران و کارشناسان بیشتری به وین می آیند. هومان مجد نویسنده و روزنامه نگار ایرانی از کسانی است که البته از همان ابتدا مذاکرات را از نزدیک رصد می کرد. او که در هشت ماهگی به همراه خانواده اش به آمریکا مهاجرت کرده، فارسی را خوب صحبت می کند اما خواندن و نوشتن فارسی را نمی داند. مجد را یکی از افراد نزدیک به ظریف می خوانند. چند روز پیش مجد، عکسی از ظریف در اتاق محل اقامتش در کوبورگ منتشر کرد که در شبکه های اجتماعی بسیار بازنشر شد. مجد همچنین در هنگام ضبط ویدیوی ظریف هم به همراه او در بالکن کوبورگ نشسته بود و در تمامی تصاویر می توان او را در جوار روانچی، عراقچی و دکتر ظریف دید. مجد معتقد است اگر تا هشتم جولای توافقی حاصل شود اوباما می تواند از مهلکه کنگره بگذرد و توافق را زنده نگاه دارد. اگری که این نویسنده احتمال تحققش را حدود هشتاد درصد می داند. در روزهایی که انتشار اخبار از جلسات به حداقل رسیده در لابی هتل ماریوت دقایقی را با هومان مجد سپری کردیم و از مذاکرات هسته ای گفتیم و شنیدیم که مشروح آن در پی می آید.

نزدیک به دو سال مذاکره انجام شده ولی همچنان طرفین می گویند پیشرفت ها ادامه دارد ولی هنوز اختلافاتی هم باقیست. ولی به نظر می رسد هم اختلافات کمتر شده و هم پیشرفت ها جدی تر از قبل بوده است.

فکر می کنم طبیعی است که هر دفعه ای که مذاکراتی در اینجا، سوئيس یا نیویورک برگزار می شود طرفین به هم نزدیک تر می شوند. مشکلاتی که از ابتدا بوده برخی حل شده و بعضی هنوز باقی مانده. به یاد داشته باشیم که مشکلات واقعا بزرگ و جدی وجود داشته است. ولی در نزدیک شدن دو طرف تردیدی نیست. فضای مذاکرات به ویژه در این دور بسیار خوب است. شما می بینید آقای فابیوس که معمولا تندتر از همه نسبت به مذاکرات سخن می گفت پنجشنبه شب نسبتا مثبت صحبت کرد. روسها و چینی کاملا مثبت هستند، بقیه اروپایی ها هم نسبتا مثبت هستند. خود آمریکا هم نگرش مثبتی دارد. در نتیجه و در مقام جمع بندی فضای مثبتی بر مذاکرات حاکم است.

اختلافاتی که حالا باقی مانده موضوعاتی چون تحریم های تسلیحاتی، بازگشت پذیری تحریم ها و همچنین بحث بازه زمانی توافق است. به نظر شما این موضوعات قابل حل شدن هستند؟

من فکر می کنم اختلاف بر سر حل کردن فلسفه این موارد نیست. اختلاف سر این است که نگارش این موارد چگونه باشد که دو طرف راضی باشند و بتوانند در مقابل مخالفان از این توافق دفاع کنند و بتوانند به مردم و نمایندگان بفروشند. برای اینکه چنین توافقی حاصل شود کار سختی در جریان است. چون آمریکا ترجیح می دهد به مردمش بگوید ایران از اساس برنامه هسته ای ندارد و کل ۲۴ ساعت روز ناظرین در ایران حضور داشته باشند و از تاسیسات هسته ای ایران نظارت کنند اما خوب واضح است که چنین چیزی غیر ممکن است. از آن طرف ایران هم می خواهد ۵۰ هزار سانتریفیوژ IR8 داشته باشد. ولی این هم در حال حاضر امکان پذیر نیست. در این صورت این اختلافات در حال کمتر شدن است. ما اطلاعی نداریم که خود متن چیست و کدام قسمت ها به صورت دقیق با چه ادبیاتی مورد توجه قرار گرفته ولی به نظر می رسد می رسد مذاکرات کاملا در حال پیشرفت است و اختلافات هم کمتر می شوند.

فضای آمریکا در حال حاضر نسبت به این گفتگوها چگونه است؟

کسانی که سر و صدا می کنند و مخالف هستند در اقلیت هستند ولی در عین حال نفوذ زیادی دارند. در روزنامه ها و شبکه های دست راستی و یا کنگره آمریکا قدرت زیادی دارند. اما مردم آمریکا تا به حال در تمام نظرسنجی هایی که منتشر شده اکثریت مردم طرفدار راه حل دیپلماتیک هستند و به تیم اوباما اطمینان دارند که توافقی که حاصل می شود به نفع مردم آمریکا است. اشکال اوباما این است مخالفانش نفوذ بسیار زیادی دارند به دلیل اینکه در کنگره نفوذ دارند. ولی او می تواند. اگر خاطرتان باشد قبلا گفته بود اگر توافق امضا شود می تواند از توافق دفاع کند و می تواند به مردم آمریکا نشان دهد که این توافق خوب است. البته به یاد داشته باشید هنوز ایران برای مردم آمریکا به عنوان یک دشمن شناخته می شود. غیر از مسئله گروگان گیری هشت سال هم آقای احمدی نژاد حرف هایی زد که تصویر ایران را در ذهن مردم آمریکا خرابتر کرد. ضمن اینکه مخالفان سعی کردند موضوعات بدتر را از ایران نشان دهند و تا تصویر را بدتر هم بنمایند. مثل پرچم سوزاندن آمریکا و تظاهرات مرگ بر آمریکا و مسائلی از این دست. مردم آمریکا هم وقتی صبح سر کار می روند و شب به خانه می آیند وقت ندارند اخبار را به صورت جدی دنبال کند. نهایتا می تواند در حد چند دقیقه در اخبار تلویزیونی که تصاویری از ایران نشان داده می شود را پی بگیرند. با این حال مردم آمریکا جنگ نمی خواهند و خواهان این هستند موضوع به صورت مسالمات آمیز و دیپلماتیک حل و فصل شود.

فرض بگیریم که توافق حاصل شد. پروسه قرار است چگونه باشد؟ کنگره که احتمالا به آن رای نمی دهد.

احتمال زیاد رای نمی دهد. اگر رای گیری انجام ندهد به صورت اتوماتیک وار این توافق پذیرفته شده است. امکانش زیاد است که رای گیری صورت گیرد و رای نیاورد.

یعنی ممکن است مثلا این بازه زمانی ۳۰ روزه سپری شود و رای گیری انجام نشود؟

بله. ممکن است کسانی که در کنگره طرفدار اوباما هستند بتوانند جلوی رای گیری را بگیرند یا خود جمهوری خواهان تصمیم بگیرند کاری نکنند که اوباما وتو کند و آنها نتوانند وتوی اوباما را لغو کنند. یا دلشان می خواهد این کار را انجام دهند تا در سال انتخابات بگویند که مخالف بودیم و تلاش خود را هم کردیم و علیه ایران فعالیت کردیم. چون هر کسی علیه ایران در هر جای آمریکا شعار دهد و اقدام کند هیچ هزینه ای پرداخت نمی کند. ولی امکان بیشتر است که رای گیری کنند، رای منفی صادر شود آقای اوباما وتو کند و آن وقت مخالفان دو سوم لازم را نداشته باشند که بتوانند این وتو را بی اثر کنند. این پروسه در نهایت حدود ۵۲ روز طول می کشد.

پس شما معتقدید مخالفان آن دو سوم لازم برای بی اثر کردن وتوی اوباما را ندارند؟

بله. در حال حاضر ندارند. در آن سی روز البته مخالفان تلاش خواهند کرد تا سناتورهای بیشتری را جذب کنند ولی الان خودشان هم قبول دارند که آن دو سوم را ندارند.

 شما تا چه اندازه محتمل می دانید که مخالفان بتوانند وتوی اوباما را بی اثر کنند؟

هیچ کس نمی خواهد به این احتمال فکر کند. برای اروپایی ها هم این توافق مهم است و آنها هم به دنبال لابی کردن می روند تا موافقت کنگره را بگیرند. اگر کار به جاهای خطرناک برسد اروپایی ها هم حتما لابی های قوی خواهند کرد و روی تصمیم کنگره اثر خواهند گذاشت. در نتیجه من تقریبا امکان این احتمالی که شما اشاره کردید را صفر می دانم. اگر اوباما این توافق را امضا کند کل توافق جامع اجرا خواهد شد. اگر در همین چهار - پنج روز باقیمانده انجام شود حصول به توافق شدنی است. اوباما همچین ریسکی را نمی کرد مگر اینکه احتمال شکستش تقریبا صفر باشد.  البته اگر تا هفتم یا هشتم جولای طرفین به توافق نرسند ممکن است آمریکا عصبانی شود و دیگر مانند گذشته گفتگوها را پی نگیرد.

در پایان شما فکر می کنید چند درصد احتمال دارد توافق نهایی حاصل شود؟

البته آقای ریابکف که گفته ۹۱ درصد (همراه با خنده) اما من فکر می کنم حدود ۷۵ تا هشتاد درصد این توافق شدنی است.

49308

کد N878848