۰
دویچه وله تحلیل کرد:

رئیس‌جمهور آتی قزاقستان و چالشهای نظربایف/ داریگا در راه پدر

  • ۶۶بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه

«نور سلطان نظربایف» ۷۴ ساله برای پنجمین بار به مقام ریاست جمهوری انتخاب شد. ولی با این وجود وی با چالش​های بزرگی روبه‌رو است و گمانه​ زنی بر سر جانشینی وی نیز ادامه دارد.

به گزارش خبرگزاری مهر، دویچه وله در تحلیل خود می نویسد: مقامات قزاقستان می​ گویند مشارکت مردم در انتخابات ریاست جمهوری و نمایندگان پارلمان قزاقستان در روز یکشنبه ششم اردیبهشت بالای ۹۵ درصد بوده است. بر این اساس، نورسلطان نظربایف بیش از ۹۷ درصد آرا را به خود اختصاص داد و برای پنجمین بار متوالی رئیس جمهور قزاقستان شد. وی حدود یک سوم از عمر خود را بر کشور ۱۶ میلیونی قزاقستان که به لحاظ وسعت نهمین کشور دنیا به حساب می​ آید، حکومت کرده است.

نظربایف که لقب «پدر ملت» را گرفته خود در آستانه انتخابات اعلام کرد ۹۳ درصد از مردم کشورش از اوضاع جاری کشورشان راضی هستند. در قزاقستان هیچ شخصیت سیاسی نیست که جای نورسلطان نظربایف «رئیس جمهور مادام​العمر» را بگیرد. حتی از «تورگن سیزدیکوف» ۶۸ساله، دبیر کمیته مرکزی حزب کمونیست، و «آبیل​غازی کوساینوف» ۶۳ ساله، رئیس اتحادیه‌ کارگری قزاقستان، دو رقیب نظربایف در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان حامیان دولت نام برده می‌ شد.

طبق قانون اساسی این کشور هر فرد فقط برای دو دوره متوالی می‌تواند نامزد انتخابات ریاست جمهوری شود اما نظربایف به عنوان نخستین رئیس جمهوری کشور از این شرط مستثنی شده است.

چرا انتخابات زودهنگام برگزار شد؟

قزاقستان برای چهارمین بار پیاپی پیش از زمان تعیین شده انتخابات ریاست جمهوری برگزار کرد و برگزاری انتخابات زودرس تبدیل به سنت سیاسی در این کشور شده است. آگاهان به وضعیت قزاقستان می گویند نظربایف به دلیل نگرانی از احتمال اعتراض‌ های عمومی این بار مجبور شد دستور برگزاری زودهنگام انتخابات را صادر کند. گرچه انگیزه و دلایل متفاوتی برای برگزاری زودهنگام انتخابات ذکر شده اما کاهش بهای انرژی، مشکلات اقتصادی و ادامه بحران اوکراین از عمده ​ترین دلایل برگزاری انتخابات قزاقستان بوده است.

کارشناسان همچنین می​ گویند خدمات اجتماعی در قزاقستان کاهش پیدا کرده، پروژه ​های کلان اقتصادی متوقف شده و پرداخت حقوق​ها نیز به تعویق افتاده است. بیم آن می​ رود که این کشور در سال ۲۰۱۵ دچار بحران و اعتراضات عمومی شود. آناتولی باشماکوف، رئیس مجمع خلق قزاقستان دلیل می​آورد که سال ۲۰۱۶ اوج بحران اقتصادی جهانی است و منطق حکم می‌کرد که انتخابات زودرس انجام گیرد.

یک کارشناس معتقد است: «بعد از برداشته شدن تعرفه​ های گمرکی بین قزاقستان و روسیه در اوایل سال ۲۰۱۵ ما شاهد سرازیر شدن کالاهای روسی به بازار قزاقستان بودیم. بسیاری از شرکت​هایی که در حوزه موادغذایی و ساختمانی در این کشور فعالیت می​ کردند، تعطیل شدند و نارضایتی عمومی در این کشور به وجود آمد. در ظرف دو ماه بیش از ۵۰ هزار خودرو وارد این کشور شد. قیمت خودروها حدود ۲۵ درصد کاهش پیدا کرد. حال انتخابات برگزار شد تا یک بار دیگر آقای نظربایف حمایت مردمی را نشان دهد و اهداف خودش را قوی​تر پیش ببرد.

قزاقستان قربانی آزمایش‌های هسته ​ای شوروی سابق

یکی از چالش‌ های بزرگ رئیس جمهور قزاقستان از بین بردن تاثیرات منفی آزمایش‌ های هسته​ ای شوروی سابق در کشورش است. در پایگاه اتمی «سمی‌پلانتینسک» (semiplantinsk) قزاقستان در فاصله سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۸۹ حدود ۴۶۰ انفجار هسته‌ای آزمایش شد. به دلیل تشعشعات رادیواکتیو، نرخ سرطان و زایمان‌های نارس در این منطقه نسبت به سایر مناطق کشور بالاست و پیامدهای منفی این آزمایش‌ها همچنین ادامه دارند. این عوارض تا به حال هزاران قربانی گرفته‌اند.

حضور روس‌ها در ۴ استان قزاقستان

بحران اوکراین هم قزاقستان را بیشتر از هر کشور دیگر نگران کرده است. قزاقستان بعد از فدراسیون روسیه تنها کشوری است که بیشترین تعداد متکلمین به زبان روسی را دارد و حدود یک چهارم از جمعیت قزاقستان روس هستند.

نظربایف سال​ هاست نگران پیوستن استان های روسی زبان کشورش به روسیه است و با توجه به ادامه بحران اوکراین نگرانی او در دوره پنجم ریاست جمهوری ​​اش در این خصوص بیشتر خواهد شد و حفظ یکپارچگی و تمامیت ارضی کشور یکی از بزرگ​ترین چالش های او در این دوره خواهد بود.

دکتر اووه‌هالباخ (Uwe Halbach)، کارشناس امور قفقاز و آسیای مرکزی در «بنیاد علم و سیاست» در برلین می‌گوید نظربایف برای مقابله با الحاق ۴ استان این کشور به روسیه، پایتخت کشورش را در سال ۱۹۹۸ از آلماتی به آستانه انتقال داد. وی برای کنترل کامل کشورش پیشنهاد کرده است که نام کشورش را از قزاقستان به "قزاق ائیلی" (سرزمین قزاق​ها) تغییر دهد.

چه کسی جانشین نظربایف می​ شود؟

نور سلطلان نظربایف ۷۴ سال دارد و به رغم کهولت سن می ​گوید تا زمانی که توان جسمانی‌اش به او اجازه دهد در قدرت باقی خواهد ماند. کارشناسان ولی اعتقاد دارند که بحث بر سر جانشینی او در دوره جدید ریاست جمهوری​ اش تشدید پیدا خواهد کرد. میشائل لاوبش، رئیس بنیاد مدافع آزادی و حقوق شهروندی در آسیای میانه (Euroaisian Transition Group) می‌گوید انتخابات قدرت نظربایف را تثبیت می​ کند و وی از محبویت و مشروعیت خود برای تعیین جانشین استفاده خواهد کرد.

این کارشناس همچنین تاکید می​ کند که دولت نظربایف در دو دهه اخیر به برخی موفقیت‌های اقتصادی دست پیدا کرده اما سرکوب و سانسور معترضان و منتقدان در این کشور بر این موفقیت​ها سایه افکنده است. به نظر لاوبش یکی از بزرگترین چالش​های نظربایف تعیین جانشین برای خود است.

رئیس جمهور فرزند پسر ندارد اما «داریگا نظربایوا» دختر ارشد او در میان سه دختر از شانس بیشتری برای جانشینی پدر برخوردار است. دختر ارشد رئیس جمهور قزاقستان ثروتمندترین زن کشورش به شمار می‌ آید. او صاحب شبکه تلویزیونی خبر و چند کانال تلویزیونی دیگر است. وی در صحنه سیاسی قزاقستان نیز فعال است.

دینارا، دختر دوم نظربایف صاحب بانکی در قزاقستان است. دختر کوچک نظربایف، عالیه، با یک شومن قزاقستانی ازدواج کرد و او هم یکی از ثروتمندترین زنان قزاقستان به حساب می‌آید.

داریگا نظربایوا

به گزارش مهر، داریگا در سال گذشته به عنوان معاون پارلمان قزاقستان انتخاب شد. داریگا ۵۱ سال دارد و بزرگ‌ ترین فرزند خانواده نظربایف به‌شمار می‌رود. وی صاحب سه فرزند است که پسر بزرگش «نورعلی» نام داشته و به‌ تجارت مشغول است. «آیسلطان» پسر دیگر داریگا فارغ‌التحصیل آکادمی نظامی سلطنتی لندن بوده و اکنون در بخش اطلاعات نظامی وزارت دفاع قزاقستان مسئولیت دارد و دخترش «وینیرا» دانش‌آموز مدرسه است.

داریگا فوق دکترای علوم سیاسی بوده و با کار رسانه نیز آشنایی نزدیکی دارد که به‌ عنوان مثال طی سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴ معاونت صدا و سیمای قزاقستان و سپس مدیریت خبرگزاری «خبر» این کشور را بر عهده داشته است.

داریگا در یک دهه پیش برای نخستین بار نماینده پارلمان قزاقستان شد که در آن زمان نیز ورود وی به ‌این نهاد را برخی از کارشناسان به‌عنوان آماده‌سازی برای جانشینی نظربایف ارزیابی کرده بودند.

البته داریگا هیچ گاه در برابر پرسش‌های رسانه‌ای مبنی بر جانشینی خود جواب مثبت نداده است.

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.