۰
/گزارش-ایسنا/

یمن بین گفت‌وگوهای سیاسی و درگیری‌های داخلی

  • ۲بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه

تحولات یمن بسیاری از کارشناسان سیاسی منطقه را سردرگم کرده است. هنوز نمی‌توان به درستی قضاوت کرد که آیا این کشور در سایه قدرت یافتن انصارالله و دعوت به سوی گفتگوهای ملی به سوی آرامش حرکت خواهد کرد و یا آن که این کشور شاهد درگیری‌های داخلی از نوع جنگ‌های دایر در سوریه و لیبی خواهد شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) از لبنان، بسیاری از نیروهای سیاسی چه در بخش‌های شمالی و چه جنوبی این کشور در پی تشکیل حاکمیتی سیاسی هستند که بتواند سیاست‌های مستقلی در منطقه پیدا کند. سالهای سال است که این کشور سایه سنگین سعودی را بر سیاستهای داخلی و خارجی‌اش می‌بیند، در سایه همین روابط یمن از استخراج نفت در مرزهای مشترک با سعودی بازمانده است تا قدرت اقتصادی‌اش منجر به سیاست‌های مستقل نشود. در مقابل، پادشاهی سعودی مبلغی سالیانه به یمن کمک می‌کند که به اعتبار برخی سیاسیون یمنی به منزله حق السکوت سعودی برای عدم تلاش در خصوص استخراج گسترده و صادراتی نفت در یمن است.

با قدرت یافتن انصارالله و تلاش برای گفت‌وگوهای ملی به ناگاه هادی منصور رییس جمهور مستعفی یمن از صنعاء به عدن می‌گریزد و پس از پس گرفتن استعفایش عملا پایتختی را از صنعاء به عدن منتقل می‌کند و اولین کشوری که به این سیاست اعتراف می‌کند پادشاهی سعودی است که سفارت خویش را از صنعاء به عدن منتقل کرده است.

تقسیم صفوف سیاسی یمنی بین موافق و مخالف سیاست‌های هادی منصور اکنون جای هیچ انکاری ندارد اما هیچکس نیز نمی‌تواند ادعاء کند که می‌توان تحولات این کشور پس از قدرت یافتن انصارالله را به عقب بازگرداند چه آنکه هر طرح سیاسی و هر گفت‌وگویی بدون حضور انصارالله برای تعیین نظام سیاسی آینده یمن به شکست منجر می‌شود. تحریم صنعاء از سوی کشورهای غربی به رهبری آمریکا و شورای همکاری خلیج فارس آینده سیاسی این کشور را مبهم تر کرده است و با توجه به تجربه‌های لیبی و سوریه بعید نیست پروژه جنگ داخلی نیز در این کشور رقم بخورد با این تفاوت که بروز چنین جنگی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و به خصوص سعودی را درگیر مستقیم چنین جنگی می‌کند که بر پیچیدگی‌های تحولات منطقه و خاورمیانه خواهد افزود.

علی سالم البیض، آخرین رییس جمهور یمن جنوبی که پیشتر تجربه جنگ با نیروهای علی عبدالله صالح در سال 1994 را در کارنامه دارد (در آن جنگ کشورهای شورای همکاری خلیج فارس از علی عبدالله صالح حمایت کردند) پس از مدتی اقامت در بیروت و تلاش‌های سیاسی عازم اتریش شد. وی از منادیان استقلال مجدد یمن جنوبی بود و بخش مهمی از جریانات سیاسی این منطقه را رهبری می‌کرد. از سوی دیگر علی ناصر محمد، رییس جمهور اسبق یمن جنوبی نیز که سالها در سوریه اقامت داشت اکنون در قاهره به سر می‌برد و او نیز اکنون نقشی فعال در تحولات بخشهای یمن جنوبی ایفاء می‌کند. این جریانات که سابقه درگیری با سیاست‌های سعودی در یمن را در کارنامه خود دارند گواه روشنی است که سیاست سعودی در حمایت از انتقال قدرت از صنعاء به عدن نمی‌تواند دستاوردهای روشنی برای پادشاهی سعودی داشته باشد و حتی اگر شعله های جنگ در این کشور برافروخته شود دود آن به چشم پادشاهی سعودی نیز خواهد رفت.

نماینده سازمان ملل در یمن جمال بن عمر به رغم اتهام‌های وارده علیه او مبنی بر حمایت از جناح‌های وابسته به سعودی در گفتگوهای ملی، اما همچنان به فعالیت‌های خود در یمن به منظور از سرگیری گفتگوها ادامه می‌دهد، گرچه سیر روند تحولات این کشور نشان می‌دهد وی بعید است توفیقی در این راه کسب کند زیرا پس از حضور عبد ربه هادی منصور در عدن و اعلام تشکیل حکومت از آنجا اوضاع بسیار پیچیده تر شده است. در کنار محاصره سیاسی و اقتصادی صنعاء، شورای اداره کشور در صنعاء به دنبال توسعه روابط با تهران برآمده است تا با توسعه روابط اقتصادی حلقه این محاصره را بشکنند، امری که نشان می‌دهد تحولات سیاسی یمن عمیق تر از آن چیزی است که بسیاری از کارشناسان تصور می‌کردند. حضور مشترک سه کشور مصر، سعودی و یمن در سواحل دریای سرخ بی تردید حساسیت‌های قاهره را برمی‌انگیزد از همین رو سعودی در تلاش برخواهد آمد تا در صورت پیچیده تر شدن اوضاع در یمن از مصر برای غلبه در یمن استفاده کند. به اعتقاد گروهی از کارشناسان شاید اولین نیروی عربی مشترک (آنچنان که مصر ادعا کرده و سعودی حمایت نموده) در همین کشور یمن تجلی پیدا کند. اگر چنین پروژه‌ای در یمن شکل گیرد آنگاه مصر وارد حوزه ای شده است که منافع ملی اش با خطر جدی روبرو شده و جایگاه مصر در مقابل اسرائیل از نظر نظامی، امنیتی و اقتصادی به شدت تضعیف می‌شود زیرا مصر اکنون در سه جبهه داخلی، مبارزه با تروریسم در سینا و مرزهای غربی با لیبی درگیری‌های امنیتی و نظامی دارد و به اعتقاد بسیاری بعید است مصر وارد ماجراجویی‌های جدید نظامی سعودی در یمن شود.

با آن که هیچکس مایل نیست چنین اصطلاحاتی را بکار گیرد اما یمن اکنون به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شده است و دو پایتخت دارد که منصور هادی مدعی است صلاحیت‌ها و مسئولیت‌های دولت یمن را از عدن دنبال می‌کند. در مقابل، تشکیلات دولتی یمن در صنعاء همچنان به کارهای عادی خود ادامه می‌دهد اما همین امر سایه سنگین تحولات احتمالی نظامی را بر کشور انداخته است و بدون شک فشار سنگین اقتصادی بر این کشور ایجاد می‌کند. اما اگر کشورهایی همچون سعودی در صددند تا با تکیه بر افزایش مشکلات اقتصادی برنامه‌های سیاسی آینده خود در یمن را دیکته کنند به خوبی می‌دانند که جامعه قبیله ای و عشایری یمن به گونه یی است که می‌توانند خود را با شرایط جدید اقتصادی تطبیق دهند و این در حالی است که سلاح به مثابه زینتی برای مردان در دست کوچک و بزرگ است و با قدرت گرفتن انصارالله در صنعاء بخش‌های مهمی از امکانات ارتش یمن اکنون در اختیار نیروهای هم پیمان با انصارالله در صنعاء است.

اکنون اتهامات بی اساسی به انصارالله تحت عنوان سیطره بر گذرگاه دریایی باب المندب به نمایندگی از سوی ایران وارد می‌شود. چه کسی است که نداند این گذرگاه استراتژیک توسط هیچ کشوری قرار نیست بسته شود و اصولا از نظر نظامی به دلیل مصالح اقتصادی و امنیتی جهانی بسته شدن آن امکانپذیر نیست. از این گذرگاه دریایی روزانه 3 میلیون و سیصد هزار بشکه نفت برابر با 7 و نیم درصد از نفت جهانی توسط کشتی‌های غول پیکر نفتی عبور می‌کند که شامل همه کشورهای نفتی منطقه می‌شود. از سوی دیگر بسیاری از کالاهای غذایی، صنعتی و تجاری دنیا توسط کشتی‌های باری از همین گذرگاه عبور می‌کند که حدود بین 30 تا 40 درصد حرکت ناوگان جهانی دریایی را شامل می‌شود. اتهامات بی اساس وارده به انصارالله با این هدف است تا تحت عنوان سیطره بر باب المندب، برنامه سیاسی استقلال یمن از دخالتهای خارجی را ناکام بگذارند و روند سیاسی این کشور را به سوی جنگ و درگیری‌های داخلی و سپس دخالت خارجی سوق دهند. این در حالی است که مصر معتقد است باب المندب جزیی جدایی ناپذیر از امنیت ملی اش در ابعاد اقتصادی و نظامی است و همین نگاه کافی است تا بدانیم چرا تلاشی گسترده آغاز شده است تا تحت عنوان اتهام واهی سیطره حوثی‌ها بر باب المندب پای مصر را به تحولات یمن از بُعد نظامی باز کنند.

در سایه تحولات اخیر یمن گفت‌وگوهای سیاسی بین طرفهای درگیر متوقف شده است. گروهی خواستار ادامه گفت‌وگوها در صنعاء و گروهی دیگر در عدن هستند و گروهی نیز بر ادامه مذاکرات در خارج اصرار می‌کنند و به نظر می‌رسد پس از میانجیگری پادشاهی عمان(که سفارتش را هنوز به عدن منتقل نکرده است و 288 کیلومتر با یمن مرز مشترک دارد) امکان ادامه گفت‌وگوها در مسقط افزایش یافته است که با سفر اخیر محمد عبدالسلام الحوثی، سخنگوی رسمی انصارالله از آن این احتمال افزایش یافته و این در حالی است که انصارالله با انتقال گفت‌وگوها به ریاض به شدت مخالفند زیرا معتقدند سعودی جزیی از مشکل اساسی یمن محسوب می‌شود.

انتهای پیام

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.