۰

دستاوردهای اجلاس 24 سران اتحادیه آفریقا

  • ۳بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
علی بحرینی,ایران و آفریقا,اتحادیه آفریقا

بیست و چهارمین اجلاس سران اتحادیه آفریقا طی روزهای 30 و 31 ژانویه در مقر این اتحادیه در آدیس آبابا برگزار شد.

علی بحرینی

بیست و چهارمین اجلاس سران اتحادیه آفریقا طی روزهای 30 و 31 ژانویه در مقر این اتحادیه در آدیس آبابا برگزار شد. در این اجلاس مقامات عالیرتبه 54 کشور عضو اتحادیه و نیز مقاماتی از سایر کشورها شرکت کردند. هرچند شعار سال 2015 اتحادیه آفریقا "توانمندسازی زنان و حرکت بسوی چشم انداز 2063" بود، اما با توجه به مسائل جاری قاره آفریقا بیشتر مباحث و مصوبات متوجه موضوعات اولویت دار این سازمان شد. برخی از این موضوعات مورد اشاره قرار می گیرند:

دستور کار 2063
برنامه پنجاه ساله اتحادیه آفریقا که در اجلاس مالابو به تصویب رسید، متضمن درخواست از کشورها برای سازماندهی مباحث ملی پیرامون چشم انداز قاره آفریقا در نیم قرن آینده بود. بخشهائی از اهداف این برنامه در اجلاس 24 سران اتحادیه آفریقا مورد بحث قرار گرفت. برخی از مفاد مندرج در این برنامه از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. رفع فقر در یک نسل تا سال 2025، پایان دادن به گرسنگی و حصول امنیت غذائی تا 2025، کاهش پنجاه درصدی واردات مواد غذائی تا 2025، خلع سلاح گروهها و شبه نظامیان تا 2020، لغو روادید برای کشورهای آفریقائی طی سه سال و افزایش تجارت درون منطقه ای از 12 درصد کنونی به 24 درصد طی هفت سال و رساندن آن به 50 درصد تا سال 2045 عناصر برجسته دستور کار 2063 را تشکیل می دهد.

بوکو حرام
در اجلاس 24 سران اتحادیه آفریقا طرحی تصویب شد که به موجب آن یک نیروی ویژه منطقه ای با ظرفیت 7500 نفر با هدف مقابله با شبه نظامیان بوکوحرام تشکیل خواهد شد. بوکو حرام با گسترش فعالیت در شمال شرق نیجره، چاد، نیجر و کامرون ثبات منطقه ای را به خطر انداخته است. از سال 2009 تا کنون بیش از 13 هزار نفر توسط بوکوحرام کشته و بیش از یک میلیون نفر بی خانمان شده اند. سران اتحادیه آفریقا به موضوع بوکوحرام و آثار منطقه ای آن به عنوان یک نگرانی عمده می نگرند. خانم زوما دبیرکل اتحادیه آفریقا در سخنرانی خود در نشست سران تاکید کرد که "بی رحمی ناگفتنی بوکو حرام، بی احترامی آنها به جان انسانها و ویرانگری فجیع آنها بی نظیر است. حملات مستمر آنها در شمال شرق نیجریه و در مرزهای چاد و کامرون ظرفیت به خطر انداختن ثبات کلی منطقه همراه با آثار نگران کننده بر امنیت و معیشت مردم منطقه را دارد".
ادریس دبی رئیس جمهور چاد نیز که چندی پیش یک ستون نظامی بهمراه 400 نفربر را برای مبارزه با بوکوحرام به کامرون اعزام کرده است، به صراحت در اجلاس سران اظهار داشت که "ما تا کنون نشستهای زیادی در این موضوع تشکیل داده ایم اما هیچ اقدام عملی را ندیده ایم. امروز 4 کشور درگیر بوکوحرام هستند، اما در آینده ممکن است همه قاره درگیر این پدیده شود". از سوی دیگر انتقادات نسبت به ضعف دولت نیجریه در مبارزه با بوکوحرام ادامه دارد. در اوایل ماه گذشته مقامات امنیتی نیجریه پیشنهاد وارد عمل شدن یک نیروی سازمان ملل یا نیروی اتحادیه آفریقا برای مقابله با بوکوحرام را رد کرد و تاکید نمود که نیروهای این کشور و شرکا قادر به مقابله با این تهدید هستند.

ابولا
ویروس ابولا تا کنون جان هشت هزار نفر را در غرب آفریقا گرفته است. ابتکار اخیر خانم زوما دبیرکل اتحادیه آفریقا برای تشویق بخشهای خصوصی به کمک به کنترل ابولا مورد تایید اجلاس سران اتحادیه آفریقا قرار گرفت. نکته دیگر مورد تاکید اتحادیه آفریقا اولویت بخشیدن به پیشگیری بود. در این رابطه اعلامیه ابوجا در خصوص اختصال 15 درصد بودجه های ملی به بخش درمان نقش مهمی دارد. اتحادیه آفریقا از کشورهای عضو خواست تا سهم بخش درمان و بهداشت بودجه های سالانه را افزایش دهند و به تقویت بهداشت عمومی اهمیت دهند. همزمان ابتکار تشکیل مرکز آفریقائی کنترل و پیشگیری از بیماریها مورد بررسی قرار گرفت.

لیبی
تحولات لیبی به نحو ویژه ای مورد توجه سران آفریقا قرار گرفت. اجلاس سران اتحادیه بر این نکته تاکید کرد که پایان درگیریها در لیبی تنها از طریق تفاهم سیاسی میسر است. محمد دیری وزیر امور خارجه لیبی نیز همین موضع را در سخنرانی خود بیان داشت. وی اظهار داشت "ما می دانیم که بسیاری رهبران آفریقا نگران وضعیت رو به وخامت لیبی هستند. ما نسبت به آثار تحولات لیبی بر ناامنی تونس، الجزایر، مالی ، نیجر، مصر و چاد آگاه هستیم. هیروت گبره سلاسی نماینده ویژه سازمان ملل در امور منطقه ساحل نیز در اجلاس تصریح نمود که مداخله نظامی در لیبی بی معنی است و تنها راه حل اجماع سیاسی است.

سفر ناتمام رئیس جمهور مصر
شرکت رئیس جمهور مصر دراجلاس 24 سران اتحادیه آفریقا از دو زاویه حائز اهمیت بود. نخست این که این نخستین حضور رئیس جمهور این کشور در مقر اتحادیه پس از رفع تعلیق عضویت این کشور در اتحادیه آفریقا بود. دوم اینکه با توجه به اختلافات مصر و اتیوپی بر سر مسئله ساخت سد رنسانس بر روی رود نیل در اتیوپی، سفر السیسی اهمیت دوجانبه نیز پیدا کرده بود. السیسی به دلیل کشته شدن 32 سرباز مصری در حمله شاخه مصری داعش در سینا فورا آدیس آبابا را ترک کرد و تنها توانست در نشست افتتاحیه اجلاس شرکت کرده و پس از آن ملاقاتی با هایله ماریام دسالین نخست وزیر اتیوپی داشته باشد. معهذا در این ملاقات موضوع اصلی فی مابین مصر و اتیوپی یعنی سد رنسانس مورد بحث قرار گرفت و به نظر می رسد که دیدگاههای دو کشور در مورد این موضع اختلاف انگیز به هم نزدیک تر شده است.

دیوان بین المللی کیفری
اجلاس سران اتحادیه آفریقا معلق شدن پرونده اهورو کنیاتا رئیس جمهور کنیا در دادگاه بین المللی کیفری را یک پیروزی برای آفریقا تلقی نمود. در این اجلاس همچنین مجددا بر ضرورت تشکیل دادگاه آفریقائی تاکید شد و تعدادی از سران از جمله رابرت موگابه رئیس جمهور زیمبابوره و رئیس جدید اتحادیه آفریقا بر خروج کشورهای آفریقائی از دادگاه کیفری بین المللی اصرار ورزیدند. اهورو کنیاتا رئیس جمهور کنیا اعلام کرد که مبلغ یک میلیون دلار برای کمک به تشکیل دادگاه آفریقائی اختصاص خواهد داد.

سودان جنوبی
اتحادیه آفریقا همچنان به دلیل تاخیر در انتشار گزارشش پیرامون مسببین فجایع رخ داده در سودان جنوبی مورد انتقاد قرار دارد. اما در اجلاس سران همچنان اتحادیه آفریقا با امید به حصول توافقی میان طرفهای درگیر در سودان جنوبی از انتشار این گزارش خودداری کرد. سالواکر رئیس جمهور سودان جنوبی در روز 28 ژانویه نشستی را با ریک ماشار رهبرن مخالفان برگزار و نهایتا توافقاتی میان طرفین برای پایان دادن به نزاع 13 ماهه سودان جنوبی شکل گرفت.

منابع جایگزین مالی
هنوز در میان اعضای اتحادیه آفریقا اجماع نظری در مورد چگونگی رفع یا حداقل کاهش وابستگی اتحادیه به کمکهای خارجی دیده نمی شود. در حال حاضر حامیان خارجی 72 درصد بودجه سالانه اتحادیه آفریقا از جمله در حوزه صلح و امنیت را تامین می کنند. سران آفریقا در اجلاس 24 بر این نکته تاکید کردند که وابستگی مالی به کشورهای غیرآفریقائی باعث ناتوانی اتحادیه در مدیریت مسائل و بحرانهای درون قاره شده است. طرحهائی از سوی اوباسانجو رئیس جمهور سابق نیجریه و نیز از سوی کمیسیون اقتصادی آفریقا در خصوص گرفتن مالیات از هتل های مورد استفاده توسط خارجیان، گرفتن مالیات از پروازهائی که از روی قاره صورت می گیرد و یا از پیامک های تلفنی مطرح است که در صورت تحقق آن سالانه حدود یک و هشت دهم میلیارد دلار در آمد برای اتحادیه آفریقا تحصیل خواهد شد. اما ابعاد فنی چنین پیشنهاداتی پیچیده است. هنوز نمی توان گفت که اتحادیه آفریقا به راهکاری برای کاهش وابستگی خود به کمک های مالی کشورهای خارج آفریقا دست یافته است اما حفظ موضوع در دستور کار و نگرانی سران قاره در این خصوص فی نفسه حائز اهمیت است.

ریاست جدید
در نشست 24 سران اتحادیه آفریقا ریاست اتحادیه از کشور موریتانی به زیمبابوه منتقل شد و رابرت موگابه رئیس جمهور 91 ساله این کشور بمدت یک سال ریاست اتحادیه را برعهده خواهد داشت. البته اجلاس بعدی سران در ماه ژوئن یا جولای در آفریقای جنوبی برگزار می شود. رابرت موگابه در نطق خود هنگام برعهده گرفته ریاست سازمان بر مواضع سنتی خود پافشاری کرد. او گفت که آفریقائی ها باید از منابع طبیعی خود در برابر استثمار خارجی محافظت نمایند. وی افزود" منابع آفریقا به آفریقا تعلق دارد و هیچ کس دیگری جز دوستان ما در آن سهمی ندارند. آری ما باید دوستانی داشته باشیم اما امپریالیستها و استعمارگران دوستان ما نیستند". موگابه همچنین از کشف ذخایر نفتی در آفریقا ابراز خوشحالی کرد و گفت " چشمان کور استعمارگران این ذخایر را نمی تواند ببیند" . رئیس جمهور زیمبابوه همچنین در نطق آغاز ریاست خود مواضع شدیدی را علیه دادگاه کیفری بین المللی اتخاذ کرد و بر همبستگی آفریقا در مقابله با بحرانها و تلاش به رفع وابستگی به قدرتهای خارجی تاکید کرد.

سفیر جمهوری اسلامی ایران در اتیوپی

4949

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.