نشست علمی «مخاطرات سبک زندگی اسلامی- ایرانی»برگزار شد

سبك زندگي

نشست علمی «مخاطرات سبک زندگی اسلامی- ایرانی» با حضور مجید محمودیان یکی از منتقدان و روانشناسان دانشگاه و حمیدرضا غلام‌زاده یکی دیگر از اساتید دانشگاه در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.

نشست علمی «مخاطرات سبک زندگی اسلامی- ایرانی» با حضور مجید محمودیان یکی از منتقدان و روانشناسان دانشگاه و حمیدرضا غلام‌زاده یکی دیگر از اساتید دانشگاه در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در ابتدای این نشست مجید محمودیان با ارائه مقاله‌ای تحت عنوان «سبک زندگی مومنانه و خود آگاهی یا مواجه با خود» اظهار کرد: ابتدا باید این را بیان کنیم که دین با زندگی انسان‌ها چه ارتباطی دارد. همچنین طبق کارشناسی‌هایی که در سبک زندگی صورت گرفته قرآن به عنوان کتاب زندگی و پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) به عنوان الگو و مربیان زندگی انسان هستند.

وی ادامه داد: بحث در این است که آنچه امروز در اختیار ما قرار دارد مبتنی بر یک جهان‌بینی است غیر از جهان‌بینی ما. علوم انسانی مثل پزشکی، مهندسی و فیزیک نیست که جهان بینی و نگرش نسبت به انسان و جهان در آن تاثیر نداشته باشد. این اندیشه‌ها را مقام معظم رهبری بیان می‌کند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: طبق سخنان رهبری اگر انسان مادی باشد یک جور علوم انسانی تنظیم می‌شود و علوم انسانی ما برخاسته از تفکرات پوزیتیویستی قرن 15 و 16 اروپا است. قبلا که علوم انسانی وجود نداشته است آن‌ها آمده‌اند همین اقتصاد و همین جامعه شناسی را در قرن 18 و 19 تدوین کردند و ارائه دادند. این اندیشه‌ها به درد ما نمی‌خورد. این علوم انسانی تربیت شده و دانش‌آموخته خود را آنچنان به بار می‌آورند که نگاهشان به مسائل مبتلا به آن علم و مورد توجه آن علم چه اقتصاد، چه مدیریتی، چه تعلیم ‌و تربیت باشد. نگاه غیر اسلامی تمام اینها را مقام معظم رهبری مطرح کرده است.

محمودیان خاطرنشان کرد: مقاله‌ای که بنده ارائه داده‌ام در بین دو حوزه فعالیت دارد و آن دو حوزه عبارت است از علوم و مفاهیم ارزشمند قرآنی و علوم روانشناختی و مشاوره. رویکرد قرآن درمانی برگرداندن انسان به تنظیمات پیش فرض فطرت الهی خویش و ‌خود آگاهی است. تاکنون بسیار شنیده‌ایم که انسان را تشویق می‌نمایند و می‌گویند به پیش. ما در اینجا می‌خواهیم بگوییم که شما را تشویق می‌کنیم به خویش.

وی در ادامه با اشاره به تعریفی از خود گفت: سازمان بهداشت جهانی انسان را موجودی چهار بعدی تعریف می‌کند؛ انسان معنوی، جسمی، اجتماعی و روانی. ولی در نگاه کلی‌تر می‌توان انسان را موجودی دو بعدی تعریف کرد یعنی انسان مادی و غیر مادی.

این استاد دانشگاه در ادامه با طرح این سوال که انسان بیش از همه و دقیق‌تر از اطرافیان چه کسی را بهتر می‌شناسد، عنوان کرد: انسان‌ها با افراد زیادی از جمله پدر، مادر، همسر، همکار، دوست و غیره در ارتباط است. اما سوال اینجاست که با این همه ارتباط گسترده انسان چه کسی را بیش از همه می‌شناسد. در اینجا باید بگویم که انسان بیش از همه خود را می‌شناسد و برای اینکه بدانیم این خود کیست، باید تعریفی از انسان و خود وجودی‌اش ارائه بدهیم.

محمودیان برای پاسخ به سوال انسان کیست؟ عنوان کرد: اینکه انسان چه موجودی است بسیار پیچیده است. برای شناخت انسان باید بدانیم که قرآن چه کمکی به ما می‌کند. خداوند در آیه 10 سوره انبیاء به این امر اشاره می‌کند که قرآن کتابنامه شماست و برای شناخت خود باید بدانیم چه رابطه‌ای بین انسان یا همان خود و خداوند وجود دارد. حقیقت این است که مواجه با خود بسیار سخت است و یا حتی شاید غیر ممکن به نظر برسد. ما باید قرآن را بخوانیم و سعی کنیم انسان را آنگونه که خالق او توصیف نموده بشناسیم. تصور خدا از انسان باید مبنای انسان شناسی ما باشد.

در ادامه این نشست علمی، نعیمی با نقد صحبت‌های محمودیان و با بیان اینکه بحث‌های ایشان بیشتر مفاهیم قرآن بود که هر یک از اینها نیازمند کار کارشناسی است، اظهار کرد: ما برای اینکه مخاطرات سبک زندگی را بشناسیم صرف اینکه بگوییم انسان اشرف مخلوقات است کفایت نمی‌کند. ما در بحث سبک زندگی نیازمند کالبد شکافی اساسی هستیم. ما باید از یک افق بالاتر به انسان نگاه کنیم. خداوند پس از خاتم پیامبران یعنی حضرت محمد (ص) اختیار را به خود انسان داد. در سبک زندگی باید مفاهیم ارزشی علاوه بر مفاهیم قرآنی بررسی شود. دروغ در تمامی ادیان کراهت دارد. اینکه ما این را می‌گوییم حرف است. مهم این است که در سبک زندگی ببینیم که از سیاستمدار گرفته تا کارگر و کارمند هیچ یک دروغ نگویند. ما باید یک تعریف و نظر و راهکار درست برای رسیدن به سبک زندگی ارائه بدهیم.

به گزارش ایسنا در ادامه این نشست علمی حمید رضا غلامزاده با ارائه مقاله خود در رابطه با «سبک زندگی غربی و فکر غربی » عنوان کرد: مبنای فکر غرب سرمایه داری است. سرمایه داری در غرب یک ویژگی ملموس است و تمام شئون زندگی بشر را همین مادی بودن و سرمایه داری پوشش می‌دهد. آن‌ها در قالب سرمایه، قدرت و فکر افراد را در دست دارند. همچنین به نوعی عمل می‌کنند که طرز فکرها نیز نشأت گرفته از همین مفهوم سرمایه داری باشد.

وی تاکید کرد:‌ علاوه بر تفکر سرمایه داری عنصر مهم دیگری در غرب وجود دارد و آن قانون است. قانون فصل الخطاب غرب است. ملیت، نژاد، دین،‌ جنسیت، شغل و اصلا هیچ چیز دیگری مهم نیست. قانون حرف نهایی را می‌زند. بر همین اساس «قانون و سرمایه»، غرب مبنای فکری خود را پیاده می‌کند. برای پیاده کردن نظام سرمایه داری خود از چهره‌های بازیگران و ورزشکاران نیز بهره می‌برد. در غرب همه فکر می‌کنند رسانه در اختیار دولت نیست ولی برعکس است. رسانه از طریق سرمایه داری در راستای اهداف نظام حرکت می‌کند ولی در ایران برعکس است. رسانه دولتی است ولی در راستای اهداف نظام حرکت نمی‌کند.

این استاد دانشگاه یادآور شد: در سبک زندگی غربی می‌بینیم اگر آن‌ها پولی را به مردم خود ارائه می‌دهند در مقابل راه خرج کردن آن را نیز به مردم نشان می‌دهند. یعنی برای آن سرمایه‌ای که در اختیار مردم قرار می‌دهند پازل‌هایی نیز به وجود می‌آورند. مثلا سالن فشن را راه می‌اندازند و در این سالن‌ها تک محصولی ملاک نیست. یک ست کامل را ارائه می‌دهند و این خود می‌شود مصرف گرایی و به نوعی افراد جامعه را پیش می‌برند که با مسیر سبک زندگی خودشان یکی باشد.

غلام‌زاده تاکید کرد: در سبک زندگی غرب فقط بحث خود غرب نیست بلکه نگاه تمدنی به جهان دارد. آن‌ها در اروپا، خاورمیانه، شرق اروپا و سایر جاها نفوذ کردند. متاسفانه در سبک زندگی ایرانی این راهکار که برای جهان الگوی سبک زندگی ارائه می‌دهیم وجود ندارد. به جز مقام معظم رهبری که سبک زندگی را در پازل تمدن جهانی بیان کرد سایرین کمتر به این موضوع اشاره کرده‌اند. همانطور که اکنون سبک زندگی غربی برای تمام شئون زندگی حرف دارد سبک زندگی ما هم می‌تواند اینگونه باشد ولی باید برای رسیدن به این مبنا طراحی‌های فکری نیز شکل بگیرد. ما باید به یک فرمولی برسیم که فقط مختص کشور خودمان نباشد بلکه هر انسان با هر دین و نگاه و مذهبی که است بتواند از فرمول این سبک زندگی بهره ببرد.

وی تاکید کرد: چقدر دانشگاه و حوزه ما توانسته این سبک زندگی درست را ارائه بدهد. باید بدانیم ما در این 37 سال فقط از فرهنگ صحبت کرده‌ایم. فرهنگ با سبک زندگی تفاوت دارد. فرهنگ می‌گوید خوب باشیم ولی اینکه ما چگونه باید خوب باشیم، سبک زندگی بیان می‌کند نه فرهنگ.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: متاسفانه ما در بحث سبک زندگی به نوعی غرب زده شده‌ایم. حتی اگر می‌خواهیم در فضای آکادمیک از سبک زندگی سخن بگوییم باز هم به یافته‌های غربیان مراجعه می‌کنیم. مثلا برای ترویج دین اسلام می‌گوییم فلان فضا نورد به فضا رفته و در آن مکان صوت قرآن را شنیده و مسلمان شده و یا اینکه می‌گوییم گاندی در مورد قرآن چه گفته. حتی برای ترویج دین اسلام به این نگاه می‌کنیم که غرب در مورد دین ما چگونه فکر می‌کند. متاسفانه این سخنان در بین مراجع و عوام ترویج پیدا کرده. ما باید برای تمام مسائل سبک زندگی، یک چارچوب درست فکری ارائه بدهیم.

در ادامه این نشست علمی حجت‌الاسلام و المسلمین خزاعی معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه آزاد با نقدی بر صحبت‌های غلام‌زاده گفت: ابتدا باید این را بپذیریم که قرآن برای تمام انسان‌ها است نه یک مذهب یا یک قبیله خاص. این را بدانیم که غرب و آمریکا هم بشر است و از نظر تجربه بشری از ما جلوتر است. غرب در بعضی از مسائل ثابت کرده که همان سبک زندگی را اجرا می‌کند که اسلام می‌گوید ولی شاید اسم آن را دین نگذارند.

وی تاکید کرد: اینکه آقای غلام‌زاده می‌گوید غرب همه چیز را در پول و سرمایه می‌بیند در اسلام هم همین گونه است . پیامبر (ص) در حدیثی می‌فرمایند:‌ روزی 10 قسم دارد و 9 قسم آن در تجارت و بازار است. یعنی مسلمان باید فعال باشد. اگر فعال نباشد به آنچه که دین می‌خواهد نمی‌رسد. مسلمان باید دین را به درستی بفهمد و آن دین را تبدیل به سبک زندگی اسلامی برای جهان کند.

خزاعی در پایان گفت:‌ ما هم اگر بتوانیم سبک زندگی درستی را ارائه بدهیم اقتصاد و کل جهان را در اختیار می‌گیریم. ما در اینجا به شما قول می‌دهم که در 50 سال آینده تمام مردم ایران انگلیسی صحبت می‌کنند. این به دلیل آن است که نیمی از وسایلی که ما داریم از آن‌ها استفاده می‌کنیم به این زبان است. متاسفانه ما نمی‌توانیم در برابر این مسئله بایستیم حتی اگر واژه جدیدی هم اختراع کنیم باز هم مردم همان واژه قدیم به کار می‌برند و اگر بخواهیم در مقابل مردم بایستیم سبب نابودی می‌شود. مشکل اینجاست که ما فقط می‌خواهیم نگاه خودمان را به جامعه ارائه بدهیم و فکر می‌کنیم هر آنچه که ما می‌دانیم درست است. در صورتی که اینگونه نیست. ما نباید تک بعدی رشد کنیم که اگر رشد ما تک بعدی باشد شبیه کاریکاتور می‌شویم. یعنی فقط سر یا شکم و یا عضو دیگر رشد می‌کند. ما باید در بخش فرهنگ یک متولی ثابت داشته باشیم.

انتهای پیام

کد N652818

وبگردی