۱
ایلنا بررسی می‌كند؛| 232901

آیا جنگ سرد دیگری در راه است؟

  • ۵بازدید
  • ۱ رای
  • ۰ دیدگاه

كنگره آمریكا با تصویب اعمال تحریم‌های جدید علیه روسیه، گام جدیدی در رویارویی جدید شرق و غرب برداشت. ارسال مستقیم و آشكار سلاح به اوكراین رویكرد جدید ایالت متحده است كه رقابت تسلیحاتی دوران جنگ سرد را یادآوری می‌كند.

كنگره آمریكا با تصویب اعمال تحریم‌های جدید علیه روسیه، گام جدیدی در رویارویی جدید شرق و غرب برداشت. كنگره آمریكا در مصوبه دیگری، به «باراك اوباما» رئیس‌جمهوری این كشور اختیار داد تا ابزارآلات نظامی و تسلیحات مختلفی از جمله سلاح‌های ضدتانك، مهمات و «پهپادهای تجسسی» در اختیار اوكراین قرار دهد.

روسیه در واكنش به اقدام آمریكا، هشدار داد كه این اقدام آمریكا باعث شروع جنگ سرد دیگری می‌شود. رقابت میان این دو كشور، پس از پایان جنگ جهانی دوم شدت گرفت و پس از فروپاشی شوروی نیز به نحو دیگری ادامه یافت. نگاهی كوتاه به سابقه رقابت این دو كشور، پیش‌زمینه‌ای برای درك بهتر وقایع جاری در اوكراین است.

نخستین جنگ سرد

با پایان جنگ جهانی دوم، جهان به سه گروه شرق، غرب و غیرمتعهد تقسیم شد. كشورهای كمونیستی و هوادار اتحاد جماهیر شوروی، زیر پرچم «پیمان ورشو» بلوك شرق را ایجاد كردند و كشورهای لیبرال طرفدار آمریكا، با امضای «پیمان ناتو» دست به تشكیل بلوك غرب زدند. كشورهایی كه در هیچ‌كدام از این دسته بندی‌ها حضور نداشتند، با تشكیل «جنبش عدم تعهد» مسیر خود را مشخص كردند.

تاریخ جهان پس از جنگ جهانی دوم، شاهد كشمكش‌های فراوانی شوروی و ایالات متحده به عنوان دو ابرقدرت جهان است. رقابت این دو ابرقدرت در زمینه‌های نظامی، تسلیحاتی، اقتصادی، اطلاعاتی، ایدئولوژی، صنعت و توسعه فناوری در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم به دوران «جنگ سرد» معروف است.

رقابت میان بلوك شرق و غرب در این سال‌ها به اكثر نقاط جهان گسترش پیدا كرد. آمریكا سعی داشت با اقدام های خود مانع گسترش نفوذ كمونیسم در دیگر كشورهای جهان را شود و شوروی در مقابل، سعی داشت تا كشورهای بیشتری از منطقه آمریكای لاتین را به جبهه خود ضمیمه كند.

جنگ سرد میان دو قدرت جهانی، خسارت و تبعات زیادی برای این دو كشور داشت. هزینه ناشی از رقابت‌های تسلیحاتی تاثیر مخربی بر اقتصاد شوروی و ایالات متحده گذاشت. جنگ سرد میان دو شرق و غرب با فروپاشی شوروی پایان یافت، اما این رقابت بین‌المللی برای همیشه در تاریخ ثبت شد و امروز به صورت دیگری ادامه دارد. یكی از خصوصیات تاریخ، تكرارپذیر بودن آن است.

اعمال فشار بر روسیه

اتحادیه اروپا و آمریكا در مناقشه اوكراین، در كنار یكدیگر رودرروی روسیه قرار گرفتند. در واقع، شرق و غرب بار دیگر برابر هم صف‌آرایی كردند. هر دو طرف، سعی دارند با استفاده از اهرم‌های اقتصادی، اطلاعاتی و سیاسی موضع خود را تقویت و طرف مقابل را مغلوب كنند.

اتحادیه اروپا و ایالات متحده با وضع تحریم های اقتصادی علیه اشخاص و شركت‌های روسی و پشتیبانی مالی و لجستیكی از دولت اوكراین، سعی در شكست روسیه و كسب منافع بیشتر در این منطقه دارند. رسانه‌های غربی اعلام كردند كه تحریم‌های وضع شده علیه مسكو، تا كنون یك تریلیون دلار به اقتصاد این كشور آسیب زده است. روسیه نیز در مقابل، واردات برخی اقلام از اروپا و صادرات گاز به كشورهای اتحادیه را متوقف كرده است.

اتحادیه اروپا و ایالات متحده بارها اعلام كردند كه تحریم‌های بیشتری علیه روسیه و تمام اشخاصی كه در بحران اوكراین دخیل هستند اعمال می‌كنند. كنگره آمریكا با تصویب اعمال تحریم‌های جدید علیه روسیه بر این وعده خود جامه عمل پوشاند. تمام این اقدام‌ها برای منزوی كردن روسیه در صحنه بین‌المللی صورت می‌گیرد تا عرصه برای یكه‌تازی غرب بازتر شود.

روسیه با اتخاذ سیاست‌های مقابله، سعی در كمتر كردن تاثیر تحریم‌ها و باز كردن راه‌های جدید با كشورهای دیگر داشته است. سفرهای اخیر «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهوری روسیه به تركیه، هند و ازبكستان برای گسترش همكاری‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی صورت گرفت تا تحریم‌های آمریكا و اتحادیه اروپا اثر كمتری بر اقتصاد این كشور داشته باشد.

ارسال سلاح به اوكراین، آغاز دومین جنگ سرد

روسیه و ایالات متحده، دو رقیب سنتی و قدیمی هستند كه حتی در زمان صلح، دشمنی پنهان و آشكار با یكدیگر دارند. مشكل كشورهای غربی و روسیه به اوكراین محدود نمی‌شود. بحران سوریه و جنگ داخلی عراق از دیگر مسائل حل نشده میان دو طرف است. برخورد منافع این كشورها در مناطق یاد شده، مناقشه‌های كنونی را بوجود آورده است. اوكراین نیز میزبان نبرد نیابتی روسیه و آمریكا در مناطق شرقی خود است. این كشورها تا كنون سعی می‌كردند، تا در مساله اوكراین محتاطانه‌تر قدم بردارند. مصوبه جدید كنگره آمریكا درباره ارسال انواع تجهیزات نظامی و تسلیحات به اوكراین، گام جدیدی در بحران این كشور است.

از زمان آغاز تنش میان جدایی‌طلبان شرق اوكراین و دولت غرب‌گرای «كی‌یف»، كشورهای روسیه و آمریكا به تجهیز نیروهای طرفدار خود در این نبرد پرداختند، اما این پشتیبانی لجستیكی و مالی به طور معمول تكذیب یا موضعی دوپهلو در مورد آن اتخاذ می‌شد. هرچند كه مصوبه كنگره آمریكا هنوز به امضای اوباما نرسیده است تا تبدیل به قانون شود، اما مطرح شدن بحث ارسال سلاح به یك كشور دیگر در نهادی مانند كنگره خبر از اتخاذ رویكرد جدید واشنگتن در مورد بحران اوكراین می‌دهد.

واكنش روسیه به دو مصوبه اخیر كنگره در مورد تحریم این كشور و ارسال سلاح به اوكراین، بسیار تامل برانگیز است. هشدار روسیه مبنی برآغاز «جنگ سرد دوم»، امری انكارناپذیر و قریب‌الوقوع است. افكار عمومی جهان متوجه این حقیقت است كه دولت «پترو پروشنكو» با پشتیبانی مستقیم ایالات متحده روی كار آمد و قدرت را در دست گرفت. ارسال مستقیم و آشكار سلاح به اوكراین رویكرد جدید ایالت متحده است كه رقابت تسلیحاتی دوران جنگ سرد را یادآوری می‌كند.

یاركشی و تشكیل اردوگاه‌های سیاسی یكی از روش‌های استفاده شده در دوران پس از جنگ جهانی دوم است. امروز نیز شاهد یاركشی روسیه و گروه غربی برای پیدا كردن كشورهای همسو و متحد هستیم. تاریخ بار دیگر در حال تكرار است و این پرسش در اذهان عمومی مطرح می‌شود آیا جنگ سرد دوم آغاز شده است؟

گزارش: محسن صالحی‌خواه

 

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.