• ۴بازدید

سی و پنجمین نشست شورای همکاری خلیج فارس و ناتوی عربی

محمدرضا نوروزپور,شورای همکاری خلیج فارس

سی و پنجمین نشست شورای همکاری خلیج فارس امروز در دوحه در حالی برگزار می شود که به نظر می رسد اعضای این شورا قصد دارند درباره خیالات بلندپروازانه خود درباره ایجاد ناتوی عربی تصمیم گیری کنند.

محمدرضا نوروزپور

سی و پنجمین نشست شورای همکاری خلیج فارس امروز در دوحه در حالی برگزار می شود که به نظر می رسد اعضای این شورا قصد دارند درباره خیالات بلندپروازانه خود درباره ایجاد ناتوی عربی تصمیم گیری کنند.
این اولین نشست جدی شورا است که پس از حل و فصل اختلافات میان سه کشور عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی با کشور کوچک اما ثروتمند قطر برگزار می شود. وزیران خارجه کشورهای عضو قرار بود روز دوشنبه نشست مقدماتی را برگزار کنند که این نشست به امروز موکول شد و همایش دو روزه سران نیز قرار است یک روزه به پایان برسد.
براساس گزارش هایی که روزنامه های عربی منطقه منتشر کرده اند اصلی ترین موضوع این نشست بررسی تهدیدات و چگونگی حفظ امنیت کشورهای عربی خلیج فارس در شرایط بحرانی منطقه است. اعضای شورای همکاری خلیج فارس که حالا نسبت به دست کم یکسال گذشته روابط دوستانه تری با یکدیگر پیدا کرده اند در صدد اعلام تصمیمات جدیدی در راسای حفظ امنیت کشورهای خود و برخی دیگر از کشورهای عربی شمال افریقا هستند.
آنگونه که روزنامه القدس العربی گزارش داده تصمیم گیری درباره تشکیل یک ناتوی عربی در منطقه که اعضای شورای همکاری نام آن را ایجاد پیمان نظامی خلیج فارس برای مقابله با هرگونه تهدید نظامی خارجی گذاشته اند اصلی ترین برنامه این نشست خواهد بود.
چنین پیشنهادی اگر چه در ظاهر به منظور مواجهه با خطرات و تهدیدات امنیتی ناشی از گسترش تروریسم و داعش در منطقه و تحولات اخیر در کشورهای عربی خصوصا مصر، لیبی و سوریه مطرح شده است اما در باطن نوعی رویارویی با گسترش نفوذ ایران در منطقه به حساب می آید.
همانگونه که عبدالباری عطوان سردبیر روزنامه الرأی نیز سال گذشته یادآور شده بود مشوق اجرایی شدن این طرح نیز آمریکا است چرا که به محض آغاز اجرایی شدن این طرح می تواند قراردادهای جدید فروش تسلیحات به کشورهای عربی را به ارزش میلیادها دلار روی میز بگذارد و از آن منتفع شود.
آنچه شورای همکاری خلیج فارس با هدایت عربستان و همفکری وزارت دفاع آمریکا پیگیری می کند شامل یکپارچه کردن برخی نیروهای نظامی و ایجاد ارتش «‌مشترک » خلیج فارس است. پیمان نظامی خلیج فارس مشابه پیمان آتلانتیک شمالی «‌ناتو » عمل خواهد کرد و بعید نیست کشورهای دیگری همچون مصر ،‌اردن و مغرب هم وارد این پیمان شوند.
احتمال می رود بحث تشکیل پلیس متحد خلیج فارس مشابه «‌اینترپل » نیز در سی و پنجمین نشست شورای همکاری خلیج فارس مطرح شده و اعضا درباره آن به توافق برسند.
یکی از عواملی که شورا را به رسیدن به تصمیم در این باره دلخوش کرده است آشتی کشورهای عربستان، امارات و بحرین با قطر است اما در عین حال خود اعراب هم می دانند که این آشتی موقتی است و می تواند صرفا مصلحتی باشد چرا که دوحه قصد دارد حالا که میزبان سی و پنجمین نشست شورا است به بهترین وجه این میزبانی را به انجام رساند. وجود اختلافات شدید میان مصر و قطر نشانه ای روشن بر مصلحتی بودن این آشتی است چرا که یکی از شروط اصلی عربستان برای بازگرداندن سفیر خود به دوحه عادی شدن مناسبات دوحه و قاهره و نیز تغییر کامل سیاست این کشور در خصوص اخوان المسلمین مصر بوده است.
لیبی یکی دیگر از نشانه های حاضر مبنی بر باقی ماندن اختلافات میان این چهار کشور عربی است چرا که قطر به تنهایی از یک گروه مشخص و سه کشور دیگر عربی خصوصا امارات متحده عربی از گروه دیگری در لیبی حمایت می کنند که رسما در جنگ با یکدیگر به سر می برند.

از سوی دیگر اصلی ترین مشوق عربستان برای ایجاد ناتوی عربی، یعنی چاک هیگل از وزارت دفاع آمریکا رفته است و اگرچه این پروژه در کل در راستای منافع آمریکا در منطقه به حساب می آید اما می تواند در به تاخیر افتادن این تصمیم از سوی شورای همکاری نقش داشته باشد و یا اجرایی شدن آن را با مشکل مواجه سازد.

یکی دیگر از مشکلاتی که بر سر راه ایجاد ناتوی عربی قرار دارد همراهی نکردن احتمالی کشورهای کویت و عمان با این طرح است، کویت که به تازگی درباره سوریه مواضعی مجزا از عربستان سعودی اتخاذ کرده است به همراه عمان بسیار بعید به نظر می رسد که  به راحتی پذیرای چنین طرحی باشد که می تواند مناسبات آنها را با همسایه بزرگ خود ایران به خطر بیندازد. 

به هرحال ناظران چشم به تصمیماتی که امروز و فردا در شورای همکاری خلیج فارس اتخاذ می شود دوخته اند و اینکه عربستان قرار است چه ماجراجویی های جدیدی را در منطقه به راه بیندازد.

4949

وبگردی