رئیس دفتر تبلیغات اسلامی قم:

مفهوم عدالت از منظر علامه‌طباطبایی، نیازمند واکاوی بیشتر است

دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم,اسلام,تفسير

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، بر لزوم پژوهش هرچه بیشتر در پژوهش‎های تفسیری علامه به ویژه در بحث عدالت تاکید کرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه قم، حجت‎الاسلام والمسلمین احمد واعظی در همایش اندیشه‎های علامه طباطبایی در المیزان گفت: یکی از مهمترین مباحثی که در حوزه عدالت باید عنوان شود آن است که بحث درباره عدالت با عدالت اجتماعی متفاوت است؛ برخی دیدگاه‎ها چون لیبرال‌های کلاسیک، به فضیلت عدالت اعتقاد دارند ولی عدالت اجتماعی را قبول ندارند.

وی افزود: درباره عدالت دو تعریف وجود دارد که اولی تفسیر مضیق و دیگری تفسیر موسع؛ تفسیر مضیق یعنی اینکه اگر کسی در حوزه عدالت اجتماعی نظریه پردازی جامعی انجام داده باشد و اگر راجع به نحوه فضیلت عدالت و سایر فضایل اجتماعی و تقدم و تاخر عدالت نسبت به سایر فضایل اجتماعی هم نظریه پردازی کرده باشد وی یک نظریه پرداز حوزه عدالت خواهد بود.

واعظی درباره ویژگی‎های تفسیر موسع از نظریه پردازی عدالت، گفت: در این تفکر هر متفکری که در بخش یا بخش‌هایی در حوزه عدالت پژوهی سخن گفته باشد را می‎توان عدالت پژوه و نظریه پرداز عدالت دانست؛ به همین دلیل است که علامه طباطبایی در تفسیر موسع یک نظریه‌پرداز عدالت است؛ ایشان در چهار محور در حوزه عدالت سخن گفته است که شامل مفهوم عدالت، تعریف عدالت اجتماعی، ضرورت عدالت و منشا ارزشمندی عدالت است.

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با بیان اینکه برخی از بحث‎های ایشان مناقشه برانگیز شده است، تصریح کرد: این مناقشه حتی به شاگردان ایشان از جمله مرحوم شهید مطهری هم رسید که یکی از آنها ضرورت عدالت است که ایشان این بحث را به استخدام‌گری انسان باز می‎گرداند یعنی انسان برای رفع نیازهای خودش تمایل به استخدام دیگران دارد.

وی با بیان که علامه، حسن عدالت و قبح ظلم را استخدام کردند، گفت: ایشان این دو را یک امر اعتباری می‎دانند؛ پیوند زدن عدالت به استخدام‎گری انسان از نظر مشهور سه مورد مناقشه برانگیز را ایجاد می‎کند.

وی افزود: نخستین آن این است که ایشان مدنی بالطبع نمی‎شود و مدنی بالاضطرار می‎شود؛ دوم اینکه طبق این تحلیل، دیگر عدالت یک فضیلت نیست بلکه یک اضطرار اجتماعی است و مناقشه سوم آن است که دیگر عدالت یک ارزش فی نفسه نیست و ارزش ابزاری می‎شود.

واعظی ادامه داد: به اعتقاد من تصوری که از نظریه علامه شده است صحیح نیست زیرا معتقدیم که تمام سخن علامه در باب فضیلت و ماهیت عدالت همه این سخنان نیست؛ علامه این تحلیل از ارزشمندی عدالت را در سطح شعور اجتماعی مطرح می‎کنند.

وی گفت: این سخن ایشان به این معنی است که بشر فارغ از دین و مذهب و فارغ از هر رتبه از کمال روحی درهر سطحی از شعور اجتماعی به این سطح می‎رسد؛ در جای دیگر مرحوم علامه تصریح می‎کند که توحید و عدل و قسط از امور فطری بشر است و فطرت بشر ناطق به آنها است.

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، بیان کرد: مرحوم علامه برای عقل عملی بشر که حسن‎ها و قبح را درک می‎کند دو سطح را مطرح می‎کند که اولین آن این است که عقل عملی که در همه انسان‎ها بالفعل است که منبعث از احساسات شهوی و غضبی انسان است.

وی گفت: این سطح از عقل عملی همان عقل عملی است که به این سطح از عدل می‎رسد؛ روی دیگر آن عقل عملی است که منبعث از ناطقه قدسیه است که سطح عالی است.

انتهای پیام

کد N579394