• ۳۲بازدید
بررسی روزنامه های ایران/پنجشنبه 20 شهریور 1393

نگاه های مختلف به موضوع عضویت دایم ایران در سازمان شانگهای

بررسی روزنامه های ایران,شهریور93

تهران-ایرنا- همزمان با برگزاری نشست سازمان همکاری شانگهای در دوشنبه پایتخت تاجیکستان و مطرح شدن برخی زمزمه ها در مورد تغییر عضویت ایران در این سازمان از ناظر به دایم، روزنامه ها به تحلیل و بررسی باید و نبایدهای این عضویت پرداختند.

این گزارش نگاهی به سرخط اصلی خبرها و همچنین نوشته های سرمقاله نویسان و نویسندگان روزنامه های امروز پنجشنبه 20 شهریور 1393 خورشیدی انداخته و مهم ترین موضوع های مورد توجه این روزنامه ها را بررسی کرده است.



*** بیم و امیدهای عضویت دایم ایران در سازمان شانگهای

روزنامه ی «ایران» در ستون «اول دفتر» خود یادداشتی را با نام «سیاست موازنه مثبت روحانی» منتشر کرد و در آن نوشت: این سازمان (شانگهای) از سال 2001 از پیمان به سازمان تبدیل شد و به تناسب، تأثیرگذاری اش در سطح منطقه و بین الملل افزایش پیدا کرد. ایران به عنوان یکی از اعضای ناظر در این سازمان تلاش کرده است تا از طریق همکاری با کشورهای عضو، نقش منطقه ای خود را افزایش دهد که در این خصوص ذکر چند نکته حائز اهمیت است؛

ایران در بیان این نکات افزود: نشست شانگهای فرصت مناسبی برای مقامات ارشد ایران به وجود می آورد تا بتوانند در عالی ترین سطح با رهبران حاضر در نشست، دیدار و درباره موضوعات روز منطقه و جهان بحث و تبادل نظر کنند. دولت آقای روحانی به سازمان شانگهای، نگاه متفاوتی دارد. دولت یازدهم تلاش کرده تا مناسبات خود میان شرق و غرب را متوازن کند. به این ترتیب که روابط تیره خود با کشورهای حوزه غرب از جمله اتحادیه اروپا را ترمیم و بازسازی کند و همزمان هم همکاری با کشورهای حوزه شرق را تقویت نماید.

به نوشته ی این روزنامه، در واقع اگر ایران مناسباتش با کشورهای اتحادیه اروپا را بهبود ببخشد، امکان موفقیتش در دستیابی به اهداف درخصوص همکاری با شانگهای بیشتر خواهد شد و در آن صورت می توان گفت که این کشورهای شانگهای خواهند بود که از ایران درخواست می کنند از عضو ناظر به عضو دائم شانگهای تبدیل شود. بنابراین موازنه مثبتی که آقای روحانی به دنبال برقراری آن در روابط خارجی دولت است می تواند سهم بیشتری از منافع ملی مردم ایران را تأمین کند.

«نقش ایران در اجلاس شانگهای» نیز عنوان یادداشت روزنامه ی «آرمان» در این زمینه است که در آن بیش از همه به بیم و امیدهای پیوستن دایم ایران به سازمان شانگهای پرداخته شده است.

در این یادداشت آمده است: ایران بار دیگر در اجلاس شانگهای به عنوان عضو ناظر این پیمان شرکت کرده است. همزمان با حضور رئیس جمهور ایران در این اجلاس برخی مقامات سیاسی و صاحب نظران سیاسی شروع به اظهارنظر درباره این اجلاس کرده اند. در این مسیر ایران چند بار هم علاقه خود را برای عضویت دایم اعلام کرده است. با این حال عضویت رسمی ایران در این پیمان ممکن است تبعاتی برای ایران داشته باشد.

آرمان در توضیح این تبعات افزود: در واقع در دوران جنگ سرد دو پیمان امنیتی ورشو و ناتو بین کشورهای بلوک شرق و کشورهای غربی وجود داشت. برخی صاحب نظران معتقدند بعد از فروپاشی شوروی، روسیه جدید به دنبال یک پیمان امنیتی شبیه پیمان ورشو است. با این دیدگاه البته عضویت ایران در این پیمان، معنایی متضاد با عضویت ایران در کشورهای عدم تعهد خواهد بود که دو سال است دبیرخانه خود را در تهران قرار دارد. در واقع روسیه می خواهد با تقویت کشورهای عضو پیمان شانگهای قدرت خود را به رخ بکشد.

در همین چارچوب گفت و گوی روزنامه ی «خراسان» با «حمیدرضا انوری» کارشناس مسایل شانگهای در وزارت امورخارجه قابل توجه است.

در این گفت و گو که در آن به ملاحظات و موانع عضویت دایم ایران در شانگهای پرداخته شده، آمده است: ارزیابی های کارشناسی از سال 1384 تاکنون موید این هستند که چارچوب های سازمان می توانند تامین کننده برخی منافع جمهوری اسلامی ایران باشند. باید گفت اخبار منتشر شده طی چند روز گذشته از سوی برخی کشورهای عضو ناظر مبنی بر اعطای عضویت در جریان آتی در شهر دوشنبه، بیشتر جوسازی در قالب رقابت های منطقه ای است و صحت ندارد.

به گفته ی انوری، در عین حال باید گفت با وجودی که تمامی کشورهای عضو سازمان تمایل به همکاری با ایران در چارچوب سازمان دارند، لیکن بنا به دلایلی از جمله نگرانی از بر هم خوردن موازنه قدرت در سازمان، گسترش حوزه های مورد چالش از اوراسیا به مناطق دیگر، پرهیز از ورود به فاز تخاصم و دشمنی با غرب و . . . با موضوع اعطای عضویت به ایران با احتیاط برخورد می کنند.



*** حجم مبادلات تجاری ایران و روسیه 10 برابر می شود

امضای تفاهم نامه ی 70 میلیارد یورویی میان ایران و روسیه که حجم مبادلات تجاری دو کشور را به 10 برابر حجم کنونی خواهد رساند، یکی از موضوع های مورد توجه روزنامه های امروز ایران بود.

«ایران و روسیه گامی به پیش» عنوان سرمقاله ی روزنامه ی آرمان به قلم «الهه کولایی» استاد مطالعات منطقه یی دانشگاه تهران بود که در آن آمده است: تفاهمنامه اقتصادی ایران و روسیه در شرایط کنونی نشان دهنده عزم استوار دو کشور برای استفاده از توانمندی های اقتصادی متنوع یکدیگر است. در طول سال های گذشته به ویژه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی روابط ایران و روسیه در بالاترین سطح، بیشتر تمرکز بر سطوح نظامی، سیاسی و امنیتی را تجربه کرده است و همواره روابط اقتصادی و ظرفیت های گسترده این عرصه مورد غفلت قرار گرفته است.

در ادامه می خوانیم: در دوره دولت پیشین و اجرای سیاست نگاه به شرق ما شاهد توسعه قابل توجه روابطه دو کشور در حوزه اقتصادی و تجاری بودیم. آنچه که این تفاهم نامه کنونی ایران و روسیه را پر اهمیت می سازد شرایط فدراسیون روسیه در وضع تحریم های فزاینده علیه ایران از سوی اروپا و آمریکاست که اهمیت این رویکرد را برجسته می سازد درواقع این تفاهمنامه می تواند سرآغازی برای استفاده عملی دو کشور از وضعیت های اقتصادی و فنی یکدیگر باشد.

به نوشته ی آرمان، اما توضیح قابل توجه این است که با در نظر گرفتن شرایط حاکم بر روابط دو کشور در دو دهه گذشته به نظر می رسد همچنان برنده این شرایط و این روابط فدراسیون روسیه است که می تواند همچنان نفوذ ایران را در حوزه های مورد توجه خود تحت کنترل درآورد و همچنان می تواند از بازارهای ایران در غیبت رقبای غربی بهره برداری کند و شرکت های اروپایی و آمریکایی را در حسرت بهره برداری از بازار بزرگ ایران به تلاش وادارد و در واقع توجه به این نکته که ضمن آنکه توسعه روابط اقتصادی با روسیه یک ضرورت انکار ناپذیر است اما نمی توان این نکته را نیز از نظر دور داشت که تامین منافع جمهوری اسلامی ایران در چنین رابطه ای موکول به موازنه ژئوپلیتیکی و روابط آن با بازیگران منطقه ای و بین المللی است.

روزنامه ی «جام جم» نیز در گزارشی با عنوان «تفاهم 70 میلیارد یورویی ایران و روسیه» نوشت: همکاری مشترک تجاری و اقتصادی بین 2 کشور می​تواند به توسعه اقتصادی در شرایط تحریم تحمیلی منجر شود.

جام جم افزود: پس از گذشت ماه ها گمانه زنی در باره همکاری مشترک ایران و روسیه در زمینه تجاری و اقتصادی، بالاخره تفاهم نامه کمیسیون همکاری های اقتصادی و تجاری ایران و روسیه بین وزرای نفت ایران و انرژی روسیه به امضا رسید.

به نوشته ی این روزنامه، پس از تحریم نفتی ایران و روسیه از سوی آمریکا و کشورهای غربی، کارشناسان و صاحبنظران اقتصادی دو کشور در این مورد هم عقیده بودند که در این شرایط دو کشور ایران و روسیه که دارای منابع عظیم نفت و گاز هستند می توانند با یکدیگر همکاری مشترک تجاری و اقتصادی را شروع کنند که در نهایت می تواند به توسعه اقتصادی دو کشور در این شرایط تحریم تحمیلی منجر شود.

«شکست تحریم های ایران حتی بدون توافق» هم عنوان مطلبی در روزنامه ی «جوان» است که در آن با اشاره به ادعای مطرح شده ی تازه در روزنامه ی «نیویورک تایمز» مبنی بر اینکه «اکنون ایران به این نتیجه رسیده است که تهران در صورت شکست مذاکرات هم می تواند در برابر تحریم ها ایستادگی کند» نوشت: برخی تحلیلگران معتقدند که مقامات ایرانی متقاعد شده اند که تقویت رابطه اقتصادی با روسیه برای ایران اهرم جدیدی را به وجود آورده است.

جوان افزود: ماه گذشته، روسیه و ایران یادداشت تفاهمی را به امضا درآوردند که طبق آن روسیه نفت خام ایران را خریداری کند و ایران تجهیزات انرژی ایران، ماشین آلات و غذا از روسیه خریداری کند و این توافق موجب بروز خشم آمریکایی ها شد و آنها این توافق دو جانبه را یک نقض تحریم های غرب علیه ایران خواندند.



*** انقلاب «سیاسی» در پرسپولیس

«علی دایی» سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس ظهر دیروز در اقدامی ناگهانی به دستور «حمیدرضا سیاسی» رییس هیات مدیره ی باشگاه، از سرمربیگری این تیم برکنار و «حمید درخشان» جانشین وی شد. این موضوع بازتاب گسترده یی در روزنامه ها داشت.

«زلزله بزرگ در خانه سرخ پوشان» عنوان گزارش روزنامه ی ایران در همین زمینه بود که در آن آمده است: ظهر دیروز در اقدامی ضربتی و تا حدی شوکه کننده، علی دایی از سرمربیگری تیم فوتبال پرسپولیس تهران خلع و حمید درخشان جانشین وی شد. اگر می گوییم تا حدی شوکه کننده، به این سبب است که برکناری دایی به سبب ناکامی های این فصل سرخ ها به خودی خود نمی توانست اسباب حیرت شود، اما چون برکناری او نه به میل مدیرعامل، بلکه به دستور شخص رئیس هیأت مدیره باشگاه - حمیدرضا سیاسی - صورت پذیرفت، حیرتی بزرگ را در جامعه ایجاد کرد.

به نوشته ی ایران، البته رئیس هیأت مدیره صاحب بیشترین اختیارات در یک باشگاه است، اما طی یک رسم درست یا غلط در ایران، مرسوم است که عزل و نصب سرمربیان را به مدیران عامل باشگاه واگذار می کنند و از زمان روی کار آمدن سیاسی و گروهش در پرسپولیس، علیرضا رحیمی نیز به عنوان مدیرعامل انتخاب شده بود و بنابراین عزل دایی باید توسط رحیمی انجام می شد و نه سیاسی.

در ادامه می خوانیم: به سبب رعایت نشدن «عرف» فوق توسط سیاسی و همچنین سابقه دوئل های چندباره رحیمی با سیاسی در هفته های اخیر (بر سر قضیه حفظ یا اخراج دایی) بود که رحیمی بعد از مطلع شدن از برکناری شهریار ابتدا متذکر شد که از دید او دایی همچنان سرمربی قرمزها است و سپس تا توانست از خجالت سیاسی درآمد و از رئیس جمهوری طلب کمک کرد و گفت اسباب تأسف است که یک بساز و بفروش (اشاره به سیاسی) درباره آینده پرسپولیس تصمیم گیری و فردی چون دایی را برکنار می کند.

در همین زمینه روزنامه ی «اعتما»د در ستون «نگاه ورزشی» خود یادداشتی را با عنوان «معضل مدیریتی» منتشر کرد و در آن نوشت: بدون تردید «مدیریت» حلقه گمشده تاریخ معاصر ایران است. اتفاقات دیروز باشگاه پرسپولیس بار دیگر ثابت کرد که نه مدیریت ورزش «دانش بنیان» است و نه «امیدی» هم می توان به آینده ورزش داشت. تغییر و تحولات باشگاه پرسپولیس دقیقا همسطح و همتراز فوتبال ایران بود. بدون درایت های لازم، ناشی از خصومت های شخصی و جایگزینی «بد» با «بدتر».

اعتماد افزود: برای که افسوس بخوریم؟ وزیر، هیات مدیره، مدیرعامل یا سرمربی؟! افسوس ما مگرچه تاثیری در ساختار غیرشفاف و غیر پاسخگوی ورزش ایران دارد؟ کمترین «تدبیر» و «امید»ی را نمی توان از این وضعیت انتظار داشت. بیش از دو میلیارد با سرمربی قرارداد می بندند اما اولیه ترین قوانین مدیریت را برای برکناری در نظر نمی گیرند. همه این رفتارها ناشی از «رانت» است، رانتی که ناگهان هیات مدیره یی انتخاب می شود.مدیرعامل برگزیده می شود و سرمربی فعالیت می کند. فوتبال دولتی همین است، انتظاری نداشته باشید.

«در آرزوی یک پرسپولیس قدرتمند» هم عنوان یادداشت روزنامه ی آرمان در همین زمینه است. آرمان نوشت: اتفاقات دیروز باشگاه پرسپولیس گویای یک نکته مهم است: افرادی که هیات مدیره فعلی این تیم را گزینش کرده بودند، انتخاب خوبی نداشتند. در واقع وجود چهره های نا آشنا به امور ورزشی باعث رقم خوردن چنین اتفاقاتی در باشگاه پرسپولیس شد. البته این مساله به نتایج ضعیف این تیم در هفته های گذشته هم برمی گشت و چه بسا اگر استقلال نیز نتایج ضعیفی به دست آورده بود امروز با بحرانی مواجه مشابه آنچه دیروز در باشگاه پرسپولیس به وقوع پیوست، بود.



*** تاملی بر فعالیت صدا و سیما

تامل بر فعالیت سازمان صدا سیما و انتقاد از برخی روندهای شکل گرفته در این سازمان در برخی از یادداشت های روزنامه ها به چشم می خورد.

«سال فرهنگ و تاملی بر مسئولیت فرهنگی صدا و سیما» عنوان یادداشت روزنامه ی «فرهیختگان» در این زمینه بود.

در این یادداشت آمده است: بدون تردید یکی از ابعاد برجسته انقلاب اسلامی وجه فرهنگی آن است. در واقع تلاش برای پی ریزی سبک نوینی از زیست فردی و اجتماعی که مبتنی بر آموزه های اسلامی و ایرانی باشد را باید کانون و محور مطالبات فرهنگی همزاد انقلاب به حساب آورد. اما از دو دهه پیش به این سو و در اثر رشد و رواج تکنولوژی ارتباطات و افزایش سطح آگاهی عمومی در کشور، کار دستگاه های فرهنگی سختی و صعوبت مضاعفی یافته و بر حساسیت ها و ظرافت های آن افزوده شده است.

فرهیختگان افزود: به همین خاطر آسیب شناسی مسائل فرهنگی مستلزم دقت و پرهیز از سیاست زدگی و شتاب زدگی در مقصریابی و امعان نظر به تناسب میان اختیارات، امکانات و مسئولیت هاست. در این میان ضریب تاثیرگذاری اقدامات و تصمیمات متولیان و دست اندرکاران بر جامعه هدف برای تعیین میزان مسئولیت ها می تواند یک فاکتور مهم و عملی باشد. در واقع فراگیری سازمانی همچون صداوسیما مسئولیت بیشتری را متوجه مسئولان آن می کند تا در قبال نتایج خواسته یا ناخواسته عملکرد خود در عرصه فرهنگ پاسخگو باشند.

به نوشته ی فرهیختگان، چند ماه پیش رئیس سازمان صداوسیما از آمار 40 درصدی بینندگان ماهواره در ایران خبر داده بود اما بنا به گفته آقای وزیری این مخاطبان در حال حاضر از 50 درصد نیز گذشته اند. بر این اساس برآیند عملکرد صداوسیما با بودجه و امکانات مالی و فنی فراوان در سال فرهنگ نه فقط منجر به کاهش مخاطبان این رسانه فراگیر شده بلکه بر تعداد بینندگان شبکه های ماهواره ای نیز افزوده است. با این وصف، نقد منصفانه وضعیت فرهنگی موجود و ترسیم نقشه راه برای نیل به اهداف مطلوب بدون ارزیابی عملکرد صداوسیما و تبیین نقاط قوت و ضعف آن در کنار سایر دستگاه های دیگر مقدور و میسر نیست و راه به جایی نخواهد برد.

روزنامه ی «شرق» هم در یادداشتی با عنوان «رسانه ای که باز هم مدرسه اش دیر شد!» به انتقاد از عملکرد صدا و سیما در پوشش خبری رویدادهای مهم پرداخت.

شرق با انتقاد از عملکرد ضعیف صدا و سیما در پوشش خبری مراسم تشییع پیکر دکتر «امیرناصر کاتوزیان» حقوقدان برجسته ی ایرانی نوشت: نمایش ضعیف رسانه رسمی کشور در پوشش خبری مراسم تشییع پیکر دکتر امیرناصر کاتوزیان، از نام آوران عرصه آزاداندیشی، علم و اخلاق این کهن سرزمین و نکوداشت آن فقید سعید در مسجد دانشگاه تهران با آن اقبال مردمی؛ نومیدکننده تر از آن بود که به تصور درآید.

این روزنامه افزود: تو گویی بنا به عادت معهود، این بار هم صداوسیما از درس و مشقش جا ماند و مدرسه اش دیر شد! گرچه دیرزمانی است شهروندان نکته سنج این دیار به قول شیخ اجل سعدی شیرازی «چنانکه افتد و دانی...» با این روش نه چندان پسندیده، خو کرده و به گونه ای غیرمنصفانه از صداوسیمای وطنی به عنوان قدرتمندترین بازوی تبلیغاتی در سطح ملی، چنین برخوردهای تبعیض آمیزی را شاهد هستند؛ اما نگاه دوگانه، چینشی و گزینشی مسوولان بزرگ ترین وسیله ارتباط جمعی را در وقایعی از این سنخ، چاره ای باید کرد.

شرق اضافه کرد: چه خوب بود زمانی هرچند اندک -نه در حد و اندازه تبلیغ «کرم معروف حلزون!»- در رثای ازدست دادن محقق برجسته، نظریه پرداز بزرگ و استاد بی بدیل حقوق مدنی و به داوری جامعه حقوقی کشور، «پدر حقوق نوین ایران»، هم او که همگان به عظمت جایگاه وجودی اش در ابعاد علمی و اخلاقی اذعان داشته و دارند، اختصاص داده می شد و چه خوب بود این رسانه در جهت تنویر افکار عمومی و با هدف الگوسازی برای نسل جوان به معرفی شخصیت، نقش، جایگاه و آثار پربار و جاودان چهره های ماندگار مردمی این آب و خاک و در این میان استاد کاتوزیان آن هم در زمان حیاتش همت می گماشت.

*گروه پژوهش های خبری

پژوهشم**9282**2054

وبگردی