روابط ناتو و روسیه؛ پرتنش تر از همیشه

روسیه,تنش اوکراین

تهران-ایرنا- بحران اوکراین به عنوان محور جدید مواجهه غرب با روسیه، روابط مسکو با پایتخت های غربی را به تنش آلودترین وضعیت دچار کرده است؛ ناتو تحرکات خود را در بالتیک افزایش می دهد و از سوی دیگر، روس ها هشدار داده اند که دکترین امنیتی خود را تهاجمی تر از گذشته کنند.

بحران اوکراین از مرزهای این کشور فراتر رفته است تا پای قدرت های درگیر نزاع را به حوزه امنیتی روسیه باز کند و این کشور را تبدیل به خط مقدم تقابل دو اردوگاه تقابل سنتی جنگ سرد کند؛ جنگی که در آغاز دهه نود میلادی گذشته پایان یافت. اکنون اوکراین محور اصلی مچ اندازی روسیه با غرب و به تبع آن، مرکز تثبیت معادلات قدرت جدید بین المللی شده است.

باراک اوباما رییس جمهور آمریکا در جایگاه رهبر ائتلاف غربی به کشور بالتیکی استونی یکی از کم جمعیت ترین کشورهای اتحادیه اروپا با جمعیت حدودا یک میلیون و 350 هزار نفری و اقلیت روس تبار 25 درصدی، به مسکو این پیام را بدهد که «آمریکا هیچ کدام از اعضای ناتو را تنها نخواهد گذاشت.»

اوباما همچنین آمده بود تا به پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) بگوید ک نیروهایش را در اروپای شرقی افزایش دهد. ولادیمیر پوتین رییس جمهور روسیه اما، پیشتر با اعلام تصمیم مسکو مبنی بر رزمایش روسیه با موشک های استراتژیک در ماه جاری میلادی و همچنین تهدید به تغییر در دکترین امنیتی خود (تهاجمی کردن ارتش) به استقبال سفر اوباما آمد.

وزارت دفاع روسیه در این چارچوب اعلام کرد که تمرین های نظامی گسترده ای را در زمینه کاربرد موشک های راهبردی در ماه جاری میلادی (سپتامبر) آغاز خواهد کرد.

در این رزمایش که گفته می شود قرار است چند روز طول بکشد، چهار هزار نظامی روس، 400 جنگ افزار سنگین نظامی و ده ها جنگنده پیشرفته روسی شرکت خواهند کرد تا این پیام را برساند که نمایش و کاربرد موشک های راهبردی فقط بخشی از تقابل های احتمالی آینده است؛ همان طور که پوتین دو روز پیش به صراحت گفت که می تواند ظرف مدت 2 هفته کی یف پایتخت اوکراین را به تصرف درآورد.

تهدید روسیه درباره تغییر در دکترین امنیتی خود از جمله تجدید نظرهایی درباره برنامه اتمی نظامی آن نیز تلاشی در راستای بازدارندگی و ممانعت از دراز شدن دست و پای پیمان آتلانتیک شمالی در حوزه حیاتی روس ها یعنی اوراسیا است، اما روسیه، همزمان تصریح کرده است که به هر گام این سازمان آتلانتیکی با اقدامی مشابه پاسخ خواهد داد.

راشاتودی در تحلیلی از سفر اوباما به استونی و دلگرمی دادن وی به اعضای ناتو می نویسد: این کشورهای پیوسته به پیمان آتلانتیک شمالی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی احساس می کنند که در معرض زلزله های داخلی شدیدی قرار دارند؛ به ویژه اقلیت های روسی زبان داخل این کشورها،اگر چه فعلا مثل اقلیم های روس تبار اوکراین، حرکتی از خود نشان نمی دهند اما اگر کاخ سفید بخواهد مانند اوکراین، کلید دار قدرت در کی یف شود، اوضاع متفاوت خواهد شد.

مسکو دستکم در مواضع رسمی و اعلامی خود انتظار زیادی از غربی ها ندارد و می گوید پیمان آتلانتیک شمالی به توافق بهبود روابط احترام بگذارد؛ توافقی که تصریح می کند ناتو نباید در اروپای شرقی توسعه یابد.

بر این اساس، روسیه درباره پیوستن اوکراین به ناتو هشدار می دهد و حتی تسلیح آن نیز از سوی غرب، خلاف توافق بهبود روابط روسیه و این پیمان است. کرملین نمی تواند سقوط اوکراین را در آغوش غرب شاهد باشد.

با این وجود، کشورهای غربی که نگران افتادن در باتلاق جنگ سردی جدید هستند، روسیه را با تحریم های اقتصادی تحت فشار قرار می دهند.

هر چند یک نماینده عالی رتبه ناتو بدون ذکر نام خود به خبرگزاری روسی رویانووستی گفته است: «در جریان نشست ولز ما هیچ برنامه ای نداریم تا در خصوص قبول اعضای جدید تصمیم گیری کنیم»، با این حال، غربی ها در راستای نگرانی پیش گفته، به تحریم ها قناعت نکرده اند و در کنفرانس اخیر ولز تصمیم به تاسیس تشکیلاتی با نام «نیروهای واکنش سریع» گرفتند؛ نیرویی که به طور مفروض قادر است ظرف 48 ساعت مداخله نظامی خود را در رفع تهدیدها علیه اعضا، عملی کند.

به نظر می رسد این اقدام غربی ها واکنشی به اظهار پوتین درباره تصرف پایتخت اوکراین در ظرف دو هفته باشد.

بررسی موضع گیری های روزهای اخیر روسیه و ناتو نشان می دهد که توسعه این پیمان در حاشیه امنیتی روس ها کم هزینه نخواهد بود و به هم زدن بازی موازه قوا در این منطقه به معنای وارونه شدن میز همزیستی مسالمت آمیز روس ها و غربی ها در بالتیک و اروپای شرقی خواهد بود. نشانه های تشدید تنش بیش از همیشه در حیات خلوت روس ها دیده می شود اما قدر مسلم این است که نتیجه این تصاعد تنش به سود دولت و مردم اوکراین نخواهد بود.

شبس**9241**
کد N484557