دولت یمن در گرداب خودساخته ناآرامی

شیعیان زیدی,عربستان سعودی

تهران- ایرنا- افزایش فشارهای اقتصادی به همراه نزدیک شدن دولت یمن به عربستان همراه با رویکرد آشتی جویانه نسبت به برخی اعضای جنبش جنوب، اعتراض شیعیان زیدی را به دنبال داشته است.

تجمع مردم در «صنعا» پایتخت یمن، در اعتراض به سیاست های اقتصادی و فساد در دولت ادامه دارد.

این تجمع در پی درخواست «عبدالملک حوثی» رهبر جنبش «انصارالله» که به تازگی با پیوستن گروه های مخالف به جنبش «الحوثی» تشکیل شده، صورت گرفته است.

خبرگزاری آمریکایی «آسوشیتدپرس» بیست و هشتم مردادماه گزارش کرد: تانک ها و ماشین های زرهی ارتش شهر صنعا را به اشغال خود در آورده اند. این اقدام ارتش برای رویارویی با تجمع هزاران نفری معترضان شیعی است که در برابر سیاست های اقتصادی دولت دست به اعتراض زده اند و کناره گیری دولت را می خواهند.

«عبد ربه منصور هادی» رییس جمهوری یمن، در مردادماه (اواخر جولای) قیمت حامل های سوخت را افزایش داد و وعده داد حقوق کارمندان دولت را برای جبران افزایش قیمت ها، بالا ببرد، اما معترضان معتقدند بخش بزرگی از مردم یمن حقوق بگیر دولت نیستند و بار سنگین افزایش قیمت سوخت بر دوش آنان خواهد بود.

بر پایه آمارهای بانک جهانی بیش از نیمی از مردم یمن زیر خط فقر زندگی می کنند.

عبدالملک حوثی از مردم خواسته است به صنعا بیایند و در اعتراض به سیاست های دولت تحصن کنند.

البته پشت اعتراض گروه های شیعی به سیاست های اقتصادی دولت، اختلاف های سیاسی 2 طرف پنهان است.

شیعیان زیدی که نقش مهمی در سرنگونی «علی عبدالله صالح» رییس جمهوری پیشین یمن، داشته اند معتقدند دولت هادی آنان را در قدرت سهیم نکرده است؛ در حالی که نزدیک به 40 درصد جمعیت یمن و اکثریت ساکنان مناطق شمالی را شیعیان زیدی تشکیل می دهند.

هر چند دولت هادی در روند گفت و گوهای ملی تلاش کرد نگاهی فراگیر به همه گروه های یمنی داشته باشد تا از این راه اختلاف های سیاسی گروه های گوناگون با دولت مرکزی و نیز رقابت آنها با هم را کم کند، اما رویکرد وی به ویژه نسبت به شیعیان زیدی و پشتیبانی از گروه های سلفی در شمال کشور به نارضایتی زیدی ها منجر شده است.

درگیری های گاه و بیگاه دولت با شبه نظامیان حوثی در بخش های شمالی به ویژه مناطقی مانند «عمران» به خوبی گویای عمق اختلاف 2 طرف است.

اما آنچه در شرایط کنونی به نظر می رسد به اختلاف ها دامن زده، رویکرد دولت منصور هادی نسبت به عربستان سعودی است. هادی که نتوانست در سیاست خارجی خود دولت قطر را جایگزین عربستان سعودی کند مجبور شد بار دیگر به سوی آل سعود باز گردد.

این تغییر رویکرد با سفر منصور هادی به «جده» عربستان در هفتم تیرماه شروع شد. در این سفر «عبدالله بن عبدالعزیز» پادشاه عربستان، وعده کمک های نفتی طی سه ماه آینده را به دولت هادی داد.

عربستان سعودی پس از سرنگونی عبدالله صالح موضعی نامشخص درباره یمن اتخاذ کرده است که از نوعی سردرگمی در برخورد با هم پیمانانش حکایت دارد. این اتفاق به ویژه وقتی که 2 شریک سنتی عربستان در یمن یعنی خانواده شیخ «صادق الاحمر» و ژنرال «محسن الاحمر»، به دلیل دشمنی عربستان نسبت به اخوان المسلمین، رویکرد مخالف سیاست های عربستان را اتخاذ کردند نمایان تر شد (1).

به دنبال نزدیک شدن دولت منصور هادی به ریاض و موافقت عربستان با کمک های اقتصادی به وی، دولت یمن رویکردی آشتی جویانه با برخی رهبران جنبش جنوب و برخی مخالفان خارج نشین که البته به عربستان نزدیکند، در پیش گرفت. به دنبال این تغییر رویکرد، برخی رهبران جنبش جنوب از جمله ژنرال «ناصر النوبا» یکی از نخستین اعضای جنبش جنوب، از منصور هادی و گفت و گوهای ملی پشتیبانی کرد.

کمک های اقتصادی ریاض به صنعا به دنبال آنچه مقام های سعودی بی ثباتی سیاسی در یمن عنوان کرده اند، قطع شده بود. در این زمینه شاهزاده «ترکی الفیصل» سفیر عربستان در آمریکا، اعلام کرده بود کمک های اقتصادی کشورش به یمن به دلیل آنچه وی بی ثباتی سیاسی نامیده بود، قطع خواهد شد و تا بازگشت ثبات به یمن این کمک ها قطع خواهد ماند (2).

اما به نظر می رسد اکنون عربستان تلاش دارد جایگاه خود در یمن را بار دیگر بازیابد و ترس از گسترش نفوذ رقیب های منطقه ایش از جمله قطر، امارات متحده عربی و ایران در یمن در این نگاه ریاض نسبت به صنعا تاثیرگذار بوده است.

استقبال منصور هادی از این سیاست عربستان نیز نزدیک شدن دیدگاه 2 طرف را سرعت بخشیده است.

بنابراین می توان گفت که نزدیک شدن دوباره عربستان و دولت منصور هادی همراه با تغییر رویکرد وی به جنبش جنوب به تشدید فشارها بر شیعیان زیدی به عنوان یکی از معترضان کلیدی سیاست های عربستان در قبال یمن منجر شده است.

اینک نیز زیدی ها در واکنش به این اقدام ها، علیه سیاست های اقتصادی دولت دست به اعتراض زده اند.

منابع:

1-http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/08/gulf-crisis-saudi-arabia-influence-fade-yemen.html

2-ibid

از مهدی جوکار- گروه تحقیق و تفسیر خبر

پژوهشم**م.ج**1961**1358
کد N461483

وبگردی