۰

ظهور القاعده عراق

  • ۹بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
داعش

خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه ایلام – یادداشت روز

سجاد بهرامی‌مقدم – دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل

«دولت اسلامی» (داعش)، شاخه‌ای تروریستی از القاعده، با ایدئولوژی اسلام افراطی است که به عنوان یک گروه شبه‌نظامی سنی، هدف استقرار خلافت را پیگیری می‌کند.

ریشه «دولت اسلامی» به فعالیت‌های متشکل ابومصعب زرقاوی بر می‌گردد. ابومصعب زرقاوی، در زادگاهش اردن هنگامی که 17 ساله بود در پی درگذشت پدر ترک تحصیل کرده و در میانه دهه 1980 به جرم بزه‌کاری‌های اجتماعی زندانی شد تا اینکه در 1988 طی یک عفو عمومی از زندان آزاد شد و در جمع اسلام گرایان جهادی علیه شوروی به افغانستان رفت.

زرقاوی در پیشاور به یکی از هموطنانش به نام «شیخ المقدیسی» پیوست که تشکلی اسلام گرا برای فعالیت علیه پادشاهی اردن ایجاد کرده بود. در 1992 در پی سقوط کابل، زرقاوی به اردن بازگشت و در قالب تشکل شیخ المقدیسی به عنوان یک اسلام‌گرا فعالیت‌هایش را علیه پادشاهی اردن که به تازه‌گی پیوندهایی دوستانه با رژیم صهیونیستی ایجاد کرده بود، آغاز کرد.

در نتیجه زرقاوی به جرم اقدام علیه نظام پادشاهی کشور دستگیر و زندانی شد تا اینکه دگر باره در بهار 1999، درپی عفو عمومی مخالفان سیاسی حکومت، از زندان آزاد شد.

وی پس از آزادی، برای پیوستن به اسامه بن لادن عازم افغانستان شد و بن لادن وی را به سرپرستی یک کمپ آموزشی در هرات گمارد، دو سال پس از آن در پی حمله نظامی امریکا علیه القاعده و طالبان افغانستان، زرقاوی به عنوان رهبر یک گروه خرد با عنوان «التوحید و الجهاد» از افغانستان خارج و پس از 14 ماه، تحت حمایت انصارالاسلام « یک گروه افراطی در اقلیم کردستان عراق» وارد شمال عراق شد و به ایجاد شبکه‌ای از افراط‌گرایان در شهرهای فلوجه، الرمادی، تکریت و موصل پرداخت.

هنگامی که آمریکا و متحدینش در پی سرنگونی رژیم صدام وارد خاک عراق شدند، زرقاوی مسلمانان را به جهاد بر علیه آنها فراخواند.

زرقاوی در میان شورشیان سنی عراق به عنوان امیر و پیشوایی در نبرد علیه نیروهای نظامی غربی و متحدین داخلی‌شان شناخته شد تا جایی‌ که در اوایل 2004 میلادی شورشیان فلوجه زرقاوی را "خلیفه مسلمین" خواندند.

از اکتبر 2004 زرقاوی، پس از آنکه پیوندهایش را با "اسامه بن لادن" گسترش داده بود اعلام کرد که گروهش به "القاعده عراق" تغییر نام داده است.

زرقاوی به ویژه پس از انتخابات پارلمانی 2005 که به نفع شیعیان رقم خورد به طور موثری توانست نیروهای جدیدی از میان سنی‌های بعثی از قدرت رانده شده جذب نماید و حملات تروریستی چشمگیری را با هدف شکست ایالات متحده علیه نظامیان غربی، نیروهای امنیتی و دولتی عراق، شیعیان و زیرساخت‌های در حال بازسازی کشور انجام داد.

ترور آیت‌الله حکیم در 2003 در نجف اشرف، حمله به نمایندگی سازمان ملل در بغداد و حمله تروریستی به اماکن مقدس سامرا از جمله اقدامات تروریستی زرقاوی بود.

زرقاوی در ژوئن 2006 در پی حمله نیروهای آمریکایی کشته شد. سپس القاعده عراق در 15 اکتبر 2006 اعلام کرد که یک دولت اسلامی در عراق ایجاد کرده که رهبری آن را «ابوعمرالبغدادی» و وزارت جنگش را «ابو حمزه» بر عهده دارند. در 18 آوریل 2010، ابو عمر البغدادی و ابو حمزه توسط نیروهای امنیتی عراق و ایالات متحده کشته شدند و در نهایت دولت اسلامی عراق که جایگزین القاعده عراق شده بود، «ابوبکر البغدادی» را به عنوان امیر و نصیرالدین ابوسلیمانی را به عنوان وزیر جنگ برگزید.

در واقع قدرت و نفوذ این گروه تروریستی تا پایان سال 2007 میلادی به اوج رسیده بود و از آن پس دوره‌ای از ضعف را سپری می‌کرد به گونه‌ای که در طول سال 2008 حدود صدها تن از اعضای این گروه کشته شدند و شماری نیز توسط نیروهای امنیتی عراق دستگیر شدند تا جایی‌ که در اواخر 2011 هنگامی که نظامیان آمریکایی عراق را ترک کردند این گروه قابلیت‌های چندانی برای انجام حملات چشمگیر تروریستی نداشت.

اما از 2011 میلادی تحولات درونی عراق در پیوند با تحولات منطقه‌ای خاورمیانه و همچنین چرخش تمرکز ایالات متحده در مقیاس سیستم بین‌المللی از « خاورمیانه بزرگ» به سوی آسیا پاسیفک، فرصت‌هایی چشمگیر برای رشد القاعده عراق که هم اکنون به عنوان « دولت اسلامی عراق » شناخته می‌شد، پدید آورد.

در نتیجه ابوبکر البغدادی به عنوان "امیر دولت اسلامی" عراق توانست قابلیت‌های سازمانی این گروه را بازسازی کرده و از فرصت‌های درونی عراق و بیرونی برای بسط نفوذ دولت اسلامی عراق بهره ببرد. آنها در واقع از 2013 میلادی از خاک سوریه برای حمله به اهدافی علیه دولت مرکزی تحت سلطه شیعیان عراق استفاده کردند.

دیرالزور در خاک سوریه هم مرز با استان الانبار، نفت‌خیزترین ناحیه سوریه محسوب می‌شود که از اوخر 2013 به طور موثری به کنترل دولت اسلامی داعش در آمده است به گونه‌ای که، آنها بر استخراج نفت و گاز در دیرالزور و فروش آن مسلط شده‌اند که به آنها توانایی قابل ملاحظه‌ای برای اشغال شهرهای سنی‌نشین عراق در استان الانبار می‌داد و آنها از اوایل ژوئن 2014 برای اشغال استان نینوا به سوی عراق حرکت کردند و به سرعت شهرها و روستاهای استان‌های نینوا و الانبار و بخش‌هایی از استان صلاح الدین را اشغال کرده و به حدود 35 درصدی که از خاک سوریه در اشغال دارند اضافه کردند و در اواخر ژوئن 2014، ابوبکر البغدادی این سرزمین‌های اشغالی را "خلافت اسلامی" و خود را نیز "خلیفه مسلمین" خواند.

در تسلیم شهرهای عراق گروه‌های خرد شورشی محلی با آنها همکاری کردند از جمله مهمترین این گروه‌ها عبارتند از نقشبندیه، بریگارد انقلابی 1920، ارتش اسلامی عراق، سپاه المحمد، ارتش المجاهدین، خطیب الطوره الشرین و انصار الاصنا. نقشبندیه در سال 2007 در دیاله تاسیس شده است و متشکل از بعثی‌های سابق هستند که در اشغال موصل به داعش که در آن زمان "دولت اسلامی عراق و شام" خوانده می‌شد، کمک کردند.

بریگارد انقلابی 1920 از افسران سابق ارتش تشکیل شده است و در الانبار و دیاله فعالیت می‌نمایند، آنها به عنوان نیروهای شبه نظامی به جنگجویان دولت اسلامی پیوسته‌اند.

ارتش اسلامی عراق از سلفی‌هایی تشکیل شده است که در الانبار و دیاله فعالیت دارند و در برهه‌هایی به نیروهای دولت اسلامی پیوسته‌اند و با آنها همکاری‌های موقتی داشته‌اند.

سپاه المحمد نیز سلفی‌هایی از الانباراند که متحدان دولت اسلامی محسوب می‌شوند.

خطیب الطوره الشرین و انصار الاصنا نیز به ترتیب نیروهای یک قبیله شورشی در صلاح الدین و شبه‌نظامیانی هستند که اولی دارای پیوندهایی نزدیک با جنگجویان دولت اسلامی و دومی جزو این جنگجویان هستند.

انتهای پیام

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.