• ۶بازدید

سرنگونی هواپیمای مالزی و شکنندگی دیپلماسی روسی

اوکراین,پرواز ام اچ 17

مسکو - ایرنا- تحلیلگران مسایل سیاسی با اشاره به نشانه های آمادگی مسکو برای عقب نشینی از مواضع خود در قبال ناآرامی های شرق اوکراین در هفته های اخیر می گویند که سرنگونی هواپیمای مسافری مالزی و انگشت اتهام غرب به سوی شبه نظامیان طرفدار روسیه، معادله بحران اوکراین را پیچیده تر کرد.

به گزارش ایرنا، در شرایطی که مقام های روس در هفته های اخیر و به دنبال اعمال بسته های تحریمی یکجانبه غرب متشکل از آمریکا و اتحادیه اروپا علیه مسکو برای اجتناب از تعمیق شکاف در مناسبات با غربی ها از طریق دعوت طرف های مناقشه در اوکراین به پای میز مذاکره می کوشیدند، سرنگونی پرواز ام اچ 17 با 298 نفر تلفات جانی ساختار بر لبه تیغ روابط مسکو با پایتخت های غربی را بغرنج تر کرد.

کارشناسان مسایل سیاسی معتقدند که فشار روزافزون غرب بر روسیه به شکل تحریم های ضدروسی، رهبران کرملین را برای هرگونه سازش احتمالی درباره ناآرامی های شرق اوکراین در وضعیت دشواری قرار داده است.

روزنامه روسی نزاویسمایا گازتا در مقاله ای در این باره نوشت: مقام های روس سعی می کنند اظهارات شان در ارتباط با سقوط هواپیمای مسافربری در اوکراین سنجیده باشد، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه این کشور می گویند که طرفین مناقشه در مناطق جنوب شرقی اوکراین باید هرچه زودتر از عملیات جنگی دست کشیده و دور میز مذاکره بنشینند.

این در حالی است که لحن مقام های ارشد نظامی روس درخصوص مناقشات اوکراین نیز نسبت به ماه های قبل تفاوت فاحشی کرده است و وزارت دفاع روسیه نیز به جای ادبیات تهدید به طور علنی از همتایان اوکراینی خود سئوال های تخصصی می کند.

ناظران آگاه با اشاره به شوکه شدن کرملین از حادثه سرنگونی هواپیمای مسافری مالزی در 60 کیلومتری مرزهای روسیه در خاک اوکراین و در منطقه تحت کنترل شبه نظامیان جدایی طلب طرفدار روسیه می گویند که سیاست روسی برای آنچه که در آسمان منطقه دونتسک رخ داد، آمادگی نداشت.

آنان با اشاره به اینکه در هفته های اخیر تمایل کرملین به خروج تدریجی از مناقشه اوکراین مشاهده می شد، معتقدند که گزارش ها درباره موفقیت ˈعملیات ضد تروریستیˈ نیروهای مسلح اوکراین در جنگ با شبه نظامیان با انتشار نتایج نظرسنجی هایی مصادف شد که نشان می داد اکثر مردم روسیه مخالف اعزام نیروهای روسی به اوکراین هستند.

از این دیدگاه روسیه با وجود علاقه مندی به دفاع از حقوق 15 میلیون روس زبان ساکن اوکراین در قالب اعلام جمهوری های خودخوانده دونتسک و لوهانسک در شرق این کشور به دلیل فشار روزافزون آمریکا و متحدانش با توسل به ابزار تحریم های یکجانبه دیگر قادر به ادامه این روند نبود و تصمیم سازان روس به دنبال خروج از بحران در روابط با شرکای غربی خود از راه سازش بودند.

این دیدگاه در هفته های گذشته جریان مسلط محافل رسانه ای و سیاسی روسیه بود به طوری که انفعال نسبی مسکو در حمایت علنی از شبه نظامیان شرق اوکراین، انتقاد تند احزاب ˈلیبرال دموکراتˈ به رهبری ولادیمیر ژیرینفسکی به عنوان یک چهره ملی گرا و نیز حزب کمونیست روسیه به عنوان طرفدار احیای گستره جغرافیایی شوروی سابق را برانگیخت و آنان حکومت را به خیانت به برادران روس خود متهم کردند.

مصداق دیگر این رویکرد را می توان در اخراج الکساندر دوگین سیاستمدار و ملی گرای طرفدار سرسخت پوتین در تظاهرات خیابانی انتخابات 2012 ریاست جمهوری روسیه از دانشگاه دولتی مسکو به دلیل انتقاد از سیاست های مسکو در موضوع حمایت از شبه نظامیان شرق اوکراین مشاهده کرد.

دوگین که در راس جنبش اوراسیا در روزهای پرالتهاب ماه های نخست سال 2012 میلادی و در جریان تظاهرات مخالفان غربگرای پوتین برای مقابله با انقلاب رنگی مورد حمایت غرب تلاش زیادی کرده بود، اعلام کرد که با اشاره کرملین از دانشگاه دولتی مسکو اخراج شده است.

مجموع این اتفاقات در هفته های اخیر از آمادگی مسکو برای سازش با غرب بر سر بحران اوکراین حکایت داشت هر چند کانال های دولتی تلویزیون روسیه در راستای رضایت افکار عمومی این کشور به محکوم کردن ˈنیروهای سرکوب گر اوکراینیˈ ادامه می دادند.

هر چند از همان ابتدای ناآرامی های شرق اوکراین آشکار بود که شبه نظامیان جدایی طلب مخالف کی یف در نبود حمایت مسکو محکوم به شکست هستند، اما تلاش کرملین برای خروج تدریجی روسیه از مناقشه اوکراینی، غیرعلنی و مسکوت بود.

در واقع روسیه در بحران اوکراین اهمیتی به مواضع مقام های کی یف نمی داد و غرب را طرف گفت و گوی خود می دانست به طوری که در هفت ماه گذشته هیچ گونه سازش رسمی میان مسکو با مقام های اوکراین و حتی غرب شکل نگرفت.

به بیان دیگر مسکو و کی یف در این مدت درباره اوضاع مناطق جنوب شرقی اوکراین زبان مشترکی پیدا نکردند و در شرایطی که کی یف مانند سابق شبه نظامیان را تروریست می دانست، مسکو نیز عملیات ضد تروریستی کی یف را عملیات سرکوب گرانه ای تلقی می کرد.

کارشناسان مسایل سیاسی می گویند که مسکو از آغاز ناآرامی های شرق اوکراین در اعتراض به برافتادن یانکوویچ روس گرا و روی کار آمدن نیروهای سیاسی غربگرا تاکنون به طور علنی و قطعی از شبه نظامیان فاصله نگرفت و تنها در حد کنایه، سکوت و به گونه ای سایه روشن از آنها دوری جست.

مسکو در این مدت همواره تأکید می کرد که نفوذی بر رفتار شبه نظامیان جدایی طلب شرق اوکراین ندارد و نمی تواند آنها را به کاری وادار کند، اما کی یف و غرب این ادعاها را باور نکردند.

اما سرنگونی هواپیمای مسافری مالزی در منطقه مورد مناقشه نیروهای دولتی اوکراین و شبه نظامیان طرفدار روسیه معادله بحران اوکراین را به کلی بهم ریخت و موجب شد که مسکو در ارتباط با اقدامات شبه نظامیان نسبت به قبل آسیب پذیرتر شود. اکنون شبه نظامیان به هر اقدامی که دست بزنند به اسم مسکو تمام خواهد شد و مسوولیت آن به گردن روسیه خواهد بود.

تغییر ناگهانی وضعیت حاکم بر معادله بحران اوکراین میان روسیه و غرب بر سر سانحه سرنگونی پرواز ام اچ 17 مسکو را در وضعیت بدی قرار داد به این معنا که از یک سوی غرب انگشت اتهام این حادثه را متوجه روسیه به عنوان حامی شبه نظامیان کرده است و از سوی دیگر هر گونه عقب نشینی مسکو در این موضوع به شکل خودکار حقانیت غرب را صحه می گذارد.

این مساله به ویژه از این منظر که آمریکا بلافاصله بعد از انتشار خبر سرنگونی هواپیمای مسافری مالزی شعارˈ شبه نظامیان بدون کمک روسیه نمی توانستند هواپیمای مسافربری را سرنگون کنندˈ را به عنوان سرخط سیاست ضدروسی خود برحسته کرده است، حایز اهمیت می باشد.

تحلیلگران مسایل سیاسی با اشاره به بغرنج شدن مناسبات متشنج روسیه و غرب بر سر بحران اوکراین می گویند حال اگر کمیسیون بین المللی تحقیقات به این نتیجه برسد که جدایی طلبان بویینگ را سرنگون کرده اند، روسیه متهم اصلی این معادله خواهد بود و بدون شک کسی شبه نظامیان را طرف گفت و گو نخواهد شناخت.

گفته می شود در این شرایط غرب به کی یف و پترو پوروشنکو اجازه قطعی نابودی شبه نظامیان را خواهد داد و طرح پیشنهادی مسکو مبنی بر مذاکره طرف های مناقشه به عنوان رویکرد اصلی کرملین بر کاستن از هزینه های حمایت از شبه نظامیان در هیچ سطح سیاسی پذیرفته نخواهد شد.

در این شرایط روسیه با خطر تحریم های جدید و انزوای نسبی در معادلات بین المللی مواجه خواهد و تلاش تصمیم سازان روس برای خروج از بحران در روابط با غرب از راه سازش نیز نقش برآب خواهد شد.

در نهایت می توان گفت که سرنگونی هواپیمای مسافری مالزی با 298 کشته اتفاق غیرمنتظره ای در معادله رویارویی روسیه و غرب بر سر بحران اوکراین و دیپلماسی عمل گرای روسی برای خروج بی دردسر و کم هزینه از این وضعیت بود که به نظر می رسد بر ابعاد این معادله خواهد افزود.

اروپام/518** 1337

وبگردی