۰
رییس مرکز مطالعات عربی ایران تشریح کرد؛

آینده سیاسی عراق پس از بازگشت طالبانی

  • ۱۲بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
جلال طالبانی,ریاست جمهوری

تهران -ایرنا- بازگشت رییس جمهوری عراق پس از 19 ماه درمان به کشور آن هم در آستانه معرفی نامزد احزاب کرد برای این جایگاه سیاسی، گرچه می تواند وحدت آفرین باشد اما به دلیل اختلاف جناح های حزب اتحادیه میهنی کردستان، شاید تاثیر چشمگیری در برگزیدن نامزد نهایی ریاست جمهوری نداشته باشد.

انتخاب «سلیم الجبوری» به ریاست مجلس عراق، امیدها برای پایان بن بست کنونی در عراق را تقویت کرده است. با این انتخاب، فضا برای انتخاب رییس جمهوری و نخست وزیر مهیا شده است.

گروه های سیاسی بیش از یک ماه فرصت دارند تا هم رییس جمهوری و هم نخست وزیر را انتخاب کنند.

تا این لحظه چانه زنی های سیاسی میان گروه های گوناگون ادامه دارد و به ویژه «ائتلاف دولت قانون» به رهبری «نوری مالکی» نخست وزیر عراق، تمام تلاش خود را برای به دست آوردن رای لازم برای نامزد مورد نظر خود به کار می برد.

پیش از این، نوری مالکی آمادگی خود برای بر عهده گرفتن دور سوم نخست وزیری را اعلام کرده است.

اما پیش از نخست وزیر، باید تکلیف رییس جمهوری روشن شود که بر پایه یک توافق، از میان کردها انتخاب خواهد شد.

«جلال طالبانی» رییس جمهوری کنونی عراق و رهبر حزب «اتحادیه میهنی کردستان»، 19ماه پیش در پی سکته مغزی به آلمان رفت. وی بیست و هشتم تیرماه پس از طی مراحل درمانی به «سلیمانیه» در اقلیم کردستان بازگشت.

بازگشت طالبانی به کشور در این برهه زمانی می تواند فضای موجود برای انتخاب رییس جمهوری و نخست وزیر را تعدیل کند. شخصیت میانه رو و مقبول او در دوران زندگی سیاسی اش می تواند نقش تاثیرگذاری بر آینده عراق داشته باشد.

در این زمینه با «محمد صالح صدقیان» رییس مرکز عربی مطالعات ایران، به گفت و گو نشسته ایم.

صدقیان معتقد است با انتخاب رییس مجلس عراق نخستین گام برای پایان دادن به بن بست سیاسی موجود در این کشور برداشته شد. نامزد ریاست جمهوری هم طی چند روز آینده مشخص می شود تا این کشور به آرامش و ثبات بیشتری در عرصه داخلی و منطقه ای برسد.

به نظر وی، یکی از چالش های کنونی کردها در انتخاب نامزد مورد نظر خود، اختلاف هایی است که میان جناح های گوناگون کردی با حزب اتحادیه میهنی کردستان وجود دارد.

رییس مرکز مطالعات عربی ایران بر این باور است که بازگشت طالبانی به خواسته «هیرو صالح» همسر او، صورت گرفته است تا خانم صالح با استفاده از برگ جلال طالبانی قدرت خود در منطقه سلیمانیه را تثبیت کند.

در ادامه، مشروح گفت و گوی ایرنا با محمد صالح صدقیان را می خوانید.



***ایرنا: با توجه به انتخاب رییس مجلس، می توان امیدوار بود بن بست سیاسی کنونی در عراق پایان یابد و گروه های سیاسی در مدت باقی مانده برای انتخاب رییس جمهوری و نخست وزیری به توافق برسند؟

**صدقیان: انتخاب رییس مجلس مساله بسیار مهمی بود و نخستین گام به حساب می آمد. پیش بینی ها این است که توافق ها میان گروه های سیاسی آغاز شود. اکنون طی سه یا چهار روز آینده باید نامزد ریاست جمهوری هم بر پایه توافق سیاسی از میان کردها مشخص شود.



***ایرنا: وضعیت گروه های کرد برای انتخاب نامزد ریاست جمهوری به چه شکل است؟

**صدقیان: بر پایه توافق مهم ترین گروه های کردی یعنی اتحادیه میهنی کردستان و دموکرات کردستان، رییس اقلیم از حزب دموکرات و رییس جمهوری از حزب اتحادیه میهنی انتخاب می شود.

مشکل کنونی این است که درون اتحادیه میهنی کردستان بر سر انتخاب نامزد ریاست جمهوری اختلاف های عمیقی وجود دارد. هم اکنون 2 جناح در این حزب وجود دارند؛ «برهم احمد صالح» جانشین طالبانی در حزب، و «نجم الدین کریم» فرماندار شهر کرکوک، یک جناح را تشکیل می دهند و خانم «هیرو صالح» همسر جلال طالبانی، هم رهبری جناح دیگر را بر عهده دارد.

هیرو صالح به ریاست جمهوری چشم دارد اما وضع اجتماعی عراق به گونه ای است که شاید یک زن نتواند رییس جمهوری شود.

در چنین شرایطی، هیرو صالح نامزدی برهم احمد صالح را نپذیرفت و به سوی نجم الدین کریم رفت اما دیگر اعضای دفتر سیاسی اتحادیه میهنی کردستان هوادار «برهم» بودند.

هم اکنون نیز اعضای حزب با کنار گذاشتن نام دو نامزد پیشین، بر سر «عادل المفتی» و «فواد معصوم» توافق کرده اند. از این رو به نظر می رسد یک حالت بلاتکلیفی میان جناح ها وجود دارد.

همچنین به عقیده من، خانم صالح تلاش دارد با برگ جلال طالبانی به سود جناح مورد نظر خود بازی کند. بر همین پایه وی از طالبانی دعوت کرد به سلیمانیه برگردد.

من فکر می کنم هم اکنون «مسعود بارزانی» رییس اقلیم خودمختار، یک وزنه سیاسی مهم است که می تواند به اختلاف های موجود پایان دهد چون مجلس عراق تشکیل شده است و باید نامزد ریاست جمهوری کردها هم مشخص شود.

پیش بینی می کنم طی چند روز آینده این نامزد مشخص شود و به نظر، هنوز آقای برهم احمد صالح برای ریاست جمهوری نسبت به دیگر افراد بخت بیشتری دارد.



***ایرنا: پس می توان گفت بازگشت جلال طالبانی در این برهه زمانی در ادامه تلاش ها برای حل اختلاف های موجود در جناح کردی صورت گرفته است؟

**صدقیان: درست است؛ هیرو صالح بازی بزرگی به راه انداخته است و چون می داند به سبب وضعیت سیاسی-اجتماعی ویژه عراق نمی تواند به عنوان رییس جمهوری انتخاب شود، به دنبال این است که پسر خود یعنی «قباد طالبانی» معاون کنونی نخست وزیر اقلیم کردستان را به عنوان نامزد معرفی کند یا زمینه ای مهیا سازد که چهار سال دیگر قباد بتواند به ریاست جمهوری برسد.



***ایرنا: اما شما باز هم بر این باورید که در چنین وضعیتی، بخت «برهم» برای ریاست جمهوری بیشتر است؟

**صدقیان: برهم از اعضای قدیمی اتحادیه میهنی است و سال ها با طالبانی کار کرده و از اعضای موسس این حزب است. هیرو صالح هم از زمانی که جلال طالبانی رییس جمهوری عراق شده است، نقش مهمی در سیاست منطقه سلیمانیه دارد. اکنون هم خانم صالح به دنبال حفظ قدرت خود در حزب اتحادیه میهنی کردستان است.

بر همین پایه او سعی کرده است جلال طالبانی را به سلیمانیه برگرداند تا با استفاده از وی قدرت خود را تقویت کند اما وضع جسمانی طالبانی به گونه ای است که به نظر نمی رسد بتواند نقش زیادی در ایجاد اتحاد میان جناح های گوناگون حزب ایفا کند و دور از ذهن است خانم صالح در این مرحله بختی برای پیروزی داشته باشد.

من فکر می کنم برهم احمد صالح و فواد معصوم در شرایط کنونی برای رییس جمهوری بخت بیشتری داشته باشند.



***ایرنا: می دانیم که جلال طالبانی رویکردی همه جانبه و فراگیر در دوره ی ریاست جمهوری خود داشته است، به نظر شما بازگشت وی به عراق تاثیری بر روند انتخاب نخست وزیر و پایان بن بست ایجاد شده هم خواهد داشت؟

**صدقیان: مشکلی که در عراق وجود دارد، اختلافاتی است که در ائتلاف میهنی عراق وجود دارد. این ائتلاف متشکل از دولت قانون، مجلس اعلاء، جریان صدر و چند گروه کوچک است.

هم اکنون اختلاف کلیدی میان گروه های تشکیل دهنده ائتلاف میهنی است. شاید کردها از شیعیان درباره نامزدهای رییس جمهوری مشورت بگیرند، اما همانطور که گفتم مهم ترین مساله، اختلاف گروه های شیعی با یکدیگر است که از معرفی نامزد نخست وزیری جلوگیری می کند.

مالکی خود را به عنوان جدی ترین نامزد پست نخست وزیری معرفی کرده است؛ در حالی که دیگر گروه های سیاسی وی را عامل مشکلات کنونی عراق می خوانند و وی را واجد شرایط انتخاب نخست وزیری نمی دانند. من فکر می کنم مرجعیت (آیت الله سیستانی) و دوستان عراق مانند جمهوری اسلامی ایران می توانند در انتخاب نامزد مورد قبول همه گروه های عراقی نقش مهمی داشته باشند.

هم اکنون نخستین مساله عراق در وضعیت کنونی انتخاب یک نامزد ریاست جمهوری است که مورد قبول همه گروه های عراقی شامل سنی ها، کردها و شیعیان باشد و در گام بعدی انتخاب نخست وزیر قرار دارد. باید دید فعلا کردها برای جایگاه ریاست جمهوری چه تصمیمی خواهند گرفت.

گروه تحقیق و تفسیر خبر

پژوهشم**م.ج**1961**1459

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.