۰
/شورای نگهبان در نظام حقوقی سیاسی/

دولت‌رفتار: شورای نگهبان نباید فقط دغدغه‌ نظام سیاسی کشور را داشته باشد

  • ۴بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
شوراي نگهبان

یک حقوقدان و استاد دانشگاه گفت: شورای نگهبان به دلیل این که یکی از رکن‌های اساسی جامعه محسوب می‌شود باید خودش را در جامعه تثبیت کند.

محمدرضا دولت‌رفتار در گفت‌وگو با خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: در اکثر کشورهای دموکراتیک غیر از ارکانی که به نوعی با رای مردم انتخاب می‌شوند ارکانی وجود دارد که آن ارکان، علی‌رغم این که با ویژگی‌های دموکراتیک انتخاب نمی‌شوند، اما در حقیقت حافظ جمهوریت هستند و به عبارتی دیگر آنها تنها ارکان غیردموکراتیک هستند، ولی وضع دموکراتیک نظام سیاسی‌شان را حفظ می‌کنند.

وی ادامه داد: علت این است که در آن‌ها اگر ارکان فیصله‌بخشی به صورت دموکراتیک انتخاب شوند به نوعی تابع اکثریت خواهند بود و ممکن است از حفظ حقوق اقلیت غفلت کنند و به حقوق اقلیت خدشه وارد شود؛ بنابراین این ارکان به صورت دموکراتیک انتخاب نمی‌شوند، اما اوصافی دارند که کمک می‌کنند این رکن‌ها، رکن‌هایی باشد که به صورت منطقی، درست و بر اساس اصول حقوق اساسی آن کشورها تحقق پیدا کند.

این حقوقدان خاطرنشان کرد: در جمهوری اسلامی ایران دو رکن وجود دارد که باید این ویژگی‌ها را داشته باشد. نخست قوه قضاییه است که وظیفه‌ فیصله‌بخشی مسائل مردمی را دارد و دیگری شورای نگهبان است که وظیفه‌ فیصله‌بخشی در سایر حوزه‌ها مانند حوزه‌ نظارت بر انتخابات بر عهده آن است.

این وکیل دادگستری گفت: البته این رکن‌ها به خودی خود تنها به دلیل این که در قانون گفته شده که آنها فیصله بخش هستند نمی‌توانند در جامعه این قصد را ایجاد کنند و جامعه با این دید به آنها نگاه کند. علاوه بر این که آنها باید در قانون به عنوان یک رکن نهایی قلمداد شوند باید عملکرد و ساختار آنها در بحث نظارت در جامعه پررنگ‌تر شود.

وی بیان کرد:‌ در واقع مهمتر از وجود آنها در قانون مبنی بر این که قوه قضاییه و شورای نگهبان رکن‌های نهایی هستند، قدرت اغناکنندگی آنهاست که دارای اهمیت است.

این حقوقدان اظهار کرد: در خیلی از جوامع ممکن است این رکن نهایی در قانون ذکر نشده باشد اما ممکن است در اساس و روال طبیعی آن جامعه شکل گرفته باشد. بدین معنی که همه مردم به آن معتقد باشند. مانند نلسون ماندلا که حتی گروههای رقیب نیز به آن اعتقاد داشتند زیرا خودش را در آن جامعه تثبیت کرده بود.

این وکیل دادگستری با بیان اینکه شورای نگهبان نیز باید خود را در جامعه تثبیت کند گفت: شورای نگهبان باید چنین وصفی را در جامعه داشته باشد و برای این که این گونه باشد علاوه بر عملکرد شورای نگهبان به لحاظ کلی و عمومی یکسری قواعد رفتاری نیز باید برای شورای نگهبان وجود داشته باشد.

دولت‌رفتار ادامه داد: این قواعد می‌تواند شامل این باشد که اعضای شورای نگهبان نباید به هیچ حزب یا گروه سیاسی وابسته باشند، از هیچ حزب یا گروهی حمایت نکنند، دارای استقلال مالی باشند و در چند قوه به صورت همزمان مشغول به کار نباشند، این ها ویژگی‌هایی است که جامعه را اغنا می‌کند که این رکن مهم اساسی در نظام میتواند در حقیقت فیصله‌بخش باشد.

وی افزود: این رکن‌ها (شورای نگهبان و قوه قضاییه) نباید فقط دغدغه‌ی نظام سیاسی در کشور را داشته باشد بدین معنی که نباید تنها مورد اعتماد نظام سیاسی کشور باشد بلکه مخالفین نظام سیاسی نیز باید به آنها اعتماد کنند.

دولت رفتار افزود:‌ کسانی که مخالف نظام سیاسی هستند نیز طبق فصل سوم قانون اساسی باید حقوق‌شان مورد توجه شورای نگهبان قرار گیرد. اگر مصوبه‌ای وجود دارد که ممکن است حقی از مخالفین نظام سیاسی سلب شود به دلیل این که مغایر با فصل سوم قانون اساسی است شورای نگهبان باید صریحا مخالفت خود را اعلام کند و در اینجاست که مخالفین نظام سیاسی می‌توانند به این رکن اعتماد کنند.

وی با بیان این که جایگاه شورای نگهبان بسیار حیاتی و مهم است تصریح کرد:‌ این رکن لازمه‌ی هر نظام سیاسی است؛ زیرا در هر کشوری باید یک رکنی وجود داشته باشد که بر انتخابات نظارت کند تا انتخابات صحیح و مطابق با قانون برگزار شود.

این حقوقدان ادامه داد: برگزار کنندگان انتخابات در همه‌ کشورها، خودشان فی‌مدخل در انتخابات یا به نوعی در یک طرف رقابت سیاسی قرار می‌گیرند. لذا ممکن است آنها برای بقای خودشان اقداماتی را انجام داده و خدای ناکرده تقلبی انجام دهند و یا پیش از انتخابات اقداماتی را انجام دهندکه در آراء مردم تاثیرگذار باشد.

وی اظهار کرد: باید رکنی وجود داشته باشد که بر این موارد نظارت کند؛ بنابراین در قانون اساسی ما برای شورای نگهبان این حق قائل شده که نظاره‌گر این موارد باشد. البته این نظارت باید قانونی و موثر باشد و نظارت تنها به معنای نظاره‌گر بودن نیست.

وی تصریح کرد: این نوع نظارت برای این که وصف جمهوریت نظام را حفظ کند نباید به گونه‌ای باشد که قشر زیادی از جامعه را از حق انتخاب شدن و یا انتخاب کردن محروم کند. در حقیقت نظارت کار بسیار ظریف و حساسی است.

این وکیل دادگستری بیان کرد: معتقدم نظارت شورای نگهبان در کشور ما یک نظارت موثر محسوب می‌شود و این گونه نیست که بر اساس صلاحدید خود رفتار کند.

انتهای پیام

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.