پیچ حساس سیاست در ترکیه با نامزدی ریاست جمهوری اردوغان

ریاست جمهوری,گزارش تحلیلی

آنکارا – ایرنا – حزب ˈعدالت و توسعهˈ که از سال 2003 میلادی تا به امروز توانسته با قدرت فزاینده ای تنها حزب حاکم ترکیه شود، اکنون با قوت گرفتن احتمال نامزدی اردوغان به ریاست جمهوری این کشور به سر پیچ حساسی در حیات سیاسی رسیده است.

به گزارش ایرنا، ˈرجب طیب اردوغانˈ رهبر حزب عدالت و توسعه و نخست وزیر ترکیه روز گذشته در نشست هفتگی خود با نمایندگان حزب حاکم در مجلس ترکیه اعلام کرد که نامزد این حزب (برای پست ریاست جمهوری) سه شنبه هفته آینده (10 تیر) در آنکارا اعلام خواهد شد.

به دنبال این اظهارات، رسانه های نزدیک به دولت آنکارا روز چهارشنبه سخنرانی مبسوط اردوغان در جمع نمایندگان را به عنوان ˈسخنرانی وداعˈ ارزیابی کرده و تقریبا یکصدا نوشته اند: نامزدی اردوغان هفته آینده در مرکز کنگره اتاق بازرگانی آنکارا با مشارکت گسترده طرفداران حزب آک و نمایندگان مجلس توسط ˈمحمدعلی شاهینˈ معاون حزب و رییس مجلس پیشین ترکیه اعلام خواهد شد.

چنین دیده می شود که حزب آک با انتخاب این مرکز و گردهم آوردن روسای حزب عدالت و توسعه و شهرداران تابعه در سراسر شهرهای ترکیه و هواداران خود، در صدد نمایش قدرتی برای شروع مبارزات انتخاباتی در اولین انتخابات ریاست جمهوری در این کشور است.

به نوشته تارنمای ˈخبر7ˈ به دنبال اعلام نامزدی اردوغان، طرح پیشنهادی وی با امضای 313 نماینده حزب آک در مجلس ترکیه به همراه نامه اردوغان در خصوص قبول این پیشنهاد به ریاست مجلس ترکیه تقدیم خواهد شد تا با ارجاع به شورای عالی انتخابات ترکیه، رسمیت یابد.

این خبرگزاری نوشته است: نامزدی اردوغان به دنبال روشن شدن آخرین نتایج افکارسنجی از جامعه ترکیه و ارزیابی آن در کمیته مرکزی حزب آک قطعیت یافته است.

به ادعای این خبرگزاری، نتایج این نظرسنجی ها نشان می دهد که اردوغان در دور اول انتخابات ریاست جمهوری که قرار است در 10 اوت آینده مصادف با 19 مرداد ماه برگزار شود، با کسب 53 درصد آرا به ریاست جمهوری ترکیه انتخاب خواهد شد.

نتایج آخرین نظرسنجی ها نشان می دهد در صورتیکه در شرایط فعلی در ترکیه یک انتخابات عمومی برگزار شود، حزب آک خواهد توانست بین 48 تا 50 درصد آرا را به خود اختصاص دهد.

رسانه های نزدیک به دولت آنکارا می گویند: به لحاظ حساسیت موضوع در کمیته مرکزی حزب آک تصمیم گرفته شده که تا 10 اوت روز برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، اظهار نظری از سوی مقامات حزبی در خصوص اینکه چه کسی به جای اردوغان بر مسند نخست وزیری ترکیه خواهد نشست، نشود.

خبر7 نوشته می نویسد: اردوغان به مقامات حزبی دستور صریح داده که نه در درون حزب و نه در نزد افکار عمومی در خصوص اینکه چه کسی نخست وزیر و چه کسی رهبر حزب آک خواهد شد، اظهار نظری نکنند.

به رغم این ادعاها در خصوص قطعی شدن نامزدی اردوغان برای ریاست جمهوری، وی با شیوه خاص خود به شدت از نشان دادن رنگ رای اش در این زمینه خودداری کرده و هر از گاهی با گفتن اینکه می تواند با اقدام غیرمترقبه ای همه را شگفت زده کند، سعی دارد کنجاوی جامعه نسبت به موضوع ریاست جمهوری ترکیه را افزایش دهد.

برخی از تحلیل گران این اظهارات را به عنوان احتمال انصراف اردوغان از نامزدی ریاست جمهوری و معرفی دوباره ˈعبدالله گلˈ رئیس جمهوری فعلی سخن می گویند. برخی دیگر نیز می گویند نامزدی اردوغان به ریاست جمهوری قطعی است ولی اینکه چه کسی رهبر حزب و نخست وزیر ترکیه خواهد شد، می تواند جامعه را شگفت زده بکند.

در این میان احزاب مخالف ترکیه بعداز یک دوره طولانی رایزنی به این توافق اصولی دست یافته اند که برای شکشتن قدرت بلامنازع سیاسی حزب آک در جامعه ترکیه، نامزدی را انتخاب کنند که نه تنها از جناح اپوزیسیون، بلکه از درون حزب حاکم نیز طرفدار پیدا کند.

در این راستا پروفسور ˈاکمل الدین احسان اوغلوˈ دبیرکل پیشین سازمان همکاری اسلامی به عنوان نامزد مشترک احزاب جمهوریخواه خلق، حرکت ملی و حزب ملی گرای اتحاد بزرگ انتخاب شده است. قرار است مبارزات انتخاباتی وی بطور مشترک توسط دو تن از معاونان حزب جمهوریخواه خلق و حزب حرکت ملی مدیریت شود.

با ریاست جمهوری اردوغان، دوران بسیار متفاوتی در حزب نوپا و قدرتمند آک شروع خواهد شد.

کارشناسان سیاسی در آنکارا با اشاره به اینکه ساختار احزاب سیاسی در ترکیه عموما ساختاری رهبر محور است و رهبری حزب همواره در احزاب سیاسی ترکیه حرف اول را زده اند، می گویند کنار رفتن اردوغان احتمال رونمایی از نقطه نظرات متفاوت در درون حزب آک وجود دارد و این چالشی است که فرآیند آن می تواند در شکل گیری آتی سیاست در ترکیه نقش تعیین کننده ایفا کند.

با توجه به اینکه درست یک سال دیگر قرار است انتخابات عمومی در ترکیه برگزار شود، باید چنان رهبری سکاندار حزب آک شود تا بتواند این حزب را همانند اردوغان برای انتخابات حساس و سرنوشت ساز 2015 آماده کند تا بتواند حداکثر کرسی های لازم را برای تدوین قانون اساسی جدید ترکیه احراز و زمینه گذار از نظام پارلمانی به نظام ریاستی و یا نیمه ریاستی را فراهم کند.

مردم ترکیه در 10 اوت آینده به پای صندوقهای رای خواهند رفت که برای اولین بار رییس جمهوری خود را بطور مستقیم انتخاب کنند.

تاکنون رییس جمهور توسط نمایندگان مجلس ترکیه انتخاب می شد که وظایف و اختیارات آن براساس ماده 104 قانون اساسی این کشور تعریف شده است.

براساس قانون اساسی جاری ترکیه در صدر قوه مجریه نخست وزیر قرار دارد؛ اما با اصلاح قانون اساسی در سال 2010 میلادی اختیار انتخاب رییس جمهوری از مجلس گرفته شده و به خود مردم واگذار شد. براساس این اصلاحات رییس جمهوری ترکیه برای یک دوره پنج ساله انتخاب و یک نفر حداکتر می تواند برای دو دوره رییس جمهور شود.

خاورم/2011**1275
کد N358154