نشست اعتدال و افراط، ایران در منطقه

عبدالامیر نبوی: داعش طایفه‌ای و قومی عمل می‌کند

یک کارشناس مسائل منطقه با اشاره به حملات کنونی داعش در عراق، گفت: نیروهای داعش نماد تحولات واقعی اقتصادی و اجتماعی داخل سوریه و عراق هستند.

به گزارش خبرنگار سیاسی خارجی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، "نشست اعتدال و افراط، ایران در منطقه" عصر یک‌شنبه توسط پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه با همکاری انجمن علوم سیاسی ایران برگزار شد.

در این نشست، عبدالامیر نبوی، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به گسترش اسلام‌گرایی رادیکال در منطقه گفت: مهم‌ترین مقصر گسترش این جریان، اسلام‌گرایان میانه‌رو هستند که می‌توان به عملکرد حزب عدالت و توسعه در تحولات ترکیه، عملکرد اخوان‌المسلمین در مصر و ابتدای فعالیت حزب النهضت در تونس اشاره کرد.

او در ادامه اظهاراتش با اشاره به نسل‌های اول و دوم القاعده گفت: در نسل سوم القاعده، جهاد بین‌المللی به جهاد محلی تبدیل شد و با توجه به این که در سال 2011 شاهد خلاء قدرت در کشورهای درگیر بیداری اسلامی در منطقه بودیم، گروه‌هایی مانند جبهه النصره در سوریه و سپس داعش شکل گرفتند. این دو گروه به دنبال نابود کردن دشمن نزدیک هستند و کاری به غرب ندارند. در این میان نقش گروه‌های محلی و رهبران محلی پررنگ شده است و عملکرد طایفه‌ای و قومی دارد و بافت حرکت آن قومی – طایفه‌ای است. به طور مثال این گروه‌ها به دنبال از بین بردن شیعیان هستند و ذهن‌شان اسطوره‌ای است و تحولات جهان اسلام را نه به شکل تاریخی بلکه به شکل اسطوره‌ای می‌نگرند.

این کارشناس مسائل منطقه اضافه کرد: در نسل سوم القاعده به هیچ وجه نشانه‌ای از بحث‌های عمیق فکری وجود ندارد و حتی در خود نیازی در اینگونه بحث‌ها احساس نمی‌کند.

هم‌چنین در ادامه این نشست، داوود فیرهی، استاد دانشگاه تهران با اشاره به جریان‌های سلفی و اخوانی به عنوان دو جریان مهم در میان اهل سنت گفت: براساس تحولات قرن بیستم، جریان سلفی مطرح شد و نسل چهارم این جریان در شمال سوریه و عراق مستقر شده‌اند. این در حالی است که از جریان اخوانی که از دهه 90 قرن بیستم با حذف گرایش‌های رادیکال به معتدل‌ترین تشکیلات در اهل سنت تبدیل شده بود انتظار نمی‌رود که وارد درگیری شوند و حتی این گروه به دموکراسی به عنوان یک استراتژی مهم می‌نگرند.

او با بیان این که آنچه که در جهان عرب رخ می‌دهد، پدیده تله دموکراسی است، تصریح کرد: در جوامع خاورمیانه، جامعه ضرورت دموکراسی را احساس می‌کند و براساس آن قانون اساسی می‌نویسد اما برسر این قانون اجماع وجود ندارد؛ به همین دلیل قانون اساسی به جای این که مرجع دموکراسی باشد به مرجع درگیری تبدیل می‌شود.

این استاد دانشگاه با اشاره به حضور نیروهای داعش در عراق گفت: داعش حدود 17 تا 30 هزار عضو فعال دارد. در سال 2003 از درون القاعده شکل گرفت و تا سال 2006 در داخل القاعده بود، اما پس از این تاریخ از القاعده فاصله گرفت و از این گروه ترد وابستگی کرد زیرا هدف اصلی القاعده غرب بود در حالی که داعش هدف اصلی‌اش تشیع است. اکنون داعش بخشی از ترکیه، بخش شمالی سوریه و بخشی از عراق را که نزدیک به 5 میلیون نفر جمعیت دارد را در تصرف دارد و حتی یک دولت رسمی با قوانین خاص اعلام کرده است.

وی ادامه داد: هم‌چنین علاوه بر نیروهای داعش از دیگر جریان‌های مخالف می‌توان به شوراهای بیداری اشاره کرد. این گروه‌ها در ابتدا گرایش‌های ضد آمریکایی و ضد القاعده‌ای دارند. اگر دولت مرکزی عراق بتواند به گونه‌ای وارد تعامل شود و با این شوراهای بیداری گفت‌وگو کند، با توجه به این که خود این شوراها تفکرات ضدالقاعده‌ای دارند می‌توانند آرامش را در کشور حاکم کنند. سومین جریان مخالف در عراق جریان‌های باقیمانده از ارتش بعث هستند. این سه جریان با یکدیگر گره خورده و بحران کنونی عراق را به وجود آورده‌اند. در واقع فعالیت دو جریان شوراهای بیداری و باقیمانده‌های حزب بعث، سیاسی است اما فعالیت‌های داعش عملی و نظامی است.

انتهای پیام

کد N352736