۰

تحریم سلاح کشتار جمعی در تاریخ تشیع

  • ۱۷بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
تحریم سلاح کشتار جمعی

تهران- ایرنا- در حالی که این روزها مباحث رسانه ای زیادی در باره احتمال به نتیجه رسیدن دور نهائی مذاکرات هسته ای ایران و 1+5 یک، در یک ماه آینده جریان دارد، و همزمان نظریات غیر سازنده ای از سوی برخی بازیگران رادیکال درباره چگونگی افزایش زمان دستیابی احتمالی ایران به سلاح اتمی یا به اصطلاح ˈفرار هسته ایˈ، مطرح می گردد، بررسی های فقهی نشان می دهد که موضوع مخالفت با ساخت و استفاده از تسلیحات کشتار جمعی یک سابقه تاریخی بسیار گسترده در فقه شیعه دارد.

به گزارش ایرنا، آیت الله علیدوست از جمله فقهایی است که در این زمینه پژوهش هایی را انجام داده و یک نسخه از مقاله خود را در اختیار پرس تی وی قرار داده است. در این مقاله علمی آمده است:

اسناد تاریخی متقنی در فقه شیعه وجود دارد که نشان می دهد رهبران دینی شیعه از حداقل 10 قرن قبل فتوا به حرمت استفاده از سلاح ها و ابزارهایی داده اند که باعث کشتار وسیع انسانها و هلاکت موجودات زنده و تخریب محیط زیست می گردد. (مانند مسموم کردن آبهای دشمن)

در حالی که برخی مراکز تحقیقاتی غربی و برخی مقامات رادیکال در آن کشورها کماکان از لزوم کاهش تعداد سانتریفیوژهای ایران به منظور افزایش زمان فرار هسته ای سخن می گویند نتایج این گزارش نشان می دهد اصولا رهبران دینی اسلام بر اساس ادله محکم فقهی ، مخالف ساخت و به کار گیری اینگونه تسلیحات بوده اند.

نتایج بررسی های فقهای حوزه علمیه قم نشان می دهد هر چند پدیده «سلاح های غیر متعارف و کشتار جمعی» به صورت فعلی در زمان های گذشته مطرح نبوده است و این موضوع جزء مسائل مستحدثه (جدید) محسوب می شود؛ ولی مجموعه ای از اصول کلی فقهی مرتبط با این موضوع در اسلام وجود داردکه از قرنها قبل مبنای فتوای فقها قرار گرفته است.

بر اساس این پژوهش، چند ملاک کلی در اسلام وجود دارد که بر اساس آنها استفاده از تسلیحات کشتار جمعی ممنوع است، از جمله: اصل تفکیک، اصل حفظ محیط زیست و اصل حفظ سلامت کسانی که در جنگ نقشی ندارند. از آنجا که سلاح های کشتار جمعی بدون تفکیک عمل می کنند و میان نظامی و غیر نظامی فرق نمی گذارند، زمین و محیط زیست را به نابودی می کشانند و سلامت همگان حتی نسلهای بعدی را به خطر می اندازند، لذا حکم حرمت این تسلیحات بر اساس اصول کلی مذکور قابل استخراج است.

گزارش مذکور می افزایدˈ ˈدر فتوای فقهای گذشته، مسلمانان از کاربرد سمّ در جنگ و مسموم کردن آب دشمن نهی شده اند؛ چرا که سمّ بدون تفکیک (بین افراد نظامی و غیر نظامی) عمل می کند و آثار مخربی بر محیط زیست و موجودات زنده می گذارد؛ پس واضح است که با وجود چنین نهی صریحی، می توان کاربرد سلاح های شیمیایی، میکروبی و هسته ای را نیز ممنوع دانست چون نتیجه کاربرد هر دو وسیله در جنگ یکسان است.ˈ این گزارش به روایت های صریحی از پیامبر اسلام (ص) اشاره می کند که در آنها از انتشار سم در سرزمین مشرکان نهی فرموده اند. (1)

یافته های این بررسی نشان می دهد فتوای تحریم سلاحهای کشتار جمعی، قدمتی به تاریخ نگارش فقه دارد و از زمانی که نگارش متون فقهی شروع شد، در مبحث جهاد حکم استفاده از انواع سلاح های آن زمان مشخص شده است.

-------------------------------------------------------

1. رک: شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، موسسه آل البیت، قم 1414ق ، ج 15 ، ابواب جهاد العدو، باب 16 ص62



به عنوان نمونه، این گزارش به متن کتاب «النهایة» شیخ طوسی که استاد بزرگ فقهای شیعه است و در قرن پنجم هجری زندگی می کرده استناد می کند که در آن آمده است:

«یَجوزُ قِتال الکُفّارِ بِسائر ِاَنواعِ القَتل، الّا السّم؛ فَانّه لا یَجوز ان یلقی فی بِلادِهم السّم».

(جایز است جنگیدن با کفار با انواع ابزارهای قتل بجز سم .پخش سم در سرزمین آنها جائز نیست ).

این نظر که مربوط به هزار سال قبل است، بعد از ایشان نیز مورد قبول و تایید فقیهان بسیار زیادی واقع شده است که در کتب خود مطابق آن فتوا داده اند.

پژوهشگران مذکور مشخص کرده اند که به عنوان نمونه در کتاب ˈالسرائرˈ از ابن ادریس، غنیة النزوع از ابن زهره، المختصر النافع از علامه حلی، الدروس الشرعیة از شهید اول، جامع المقاصد از محقق ثانی همین نظریه تائید شده و این فقهای بزرگ بر ممنوعیت مطلق یا حتی مشروط به کارگیری سلاحهای کشتار جمعی فتوا داده اند. (حرمت مطلق یعنی حتی اگر پیروزی مسلمانان در جنگ، منوط بر استفاده از این سلاحها باشد.)

بخشی از این پژوهش به بررسی فتوای برخی از بزرگترین فقهای معاصر می پردازد و عنوان می کند که به عنوان مثال فقیه برجسته، مرحوم آیة الله العظمی خویی و اکثر شاگردان مدرسه ایشان به بیان محدودیت هایی در استفاده از ابزارهای جنگی پرداخته اند که از بسیاری از آنها می توان موضوع حرمت به کارگیری سلاح های کشتار جمعی را استفاده کرد. علاوه بر این مراجع دینی شیعه در زمان حاضر نیز درباره این موضوع نظر داده اند و فتوای رهبری انقلاب اسلامی را تائید کرده اند.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی در این باره فتوا داده اند که همان طور که رهبر معظم انقلاب درباره حرام بودن سلاح اتمی فرمودند من نیز به عنوان مرجع تقلید، بحث سلاح هسته ای را حرام می دانم. (خبرگزاری ها 1/10/1392) . آیت الله العظمی جوادی آملی در این باره گفته اند: علما فتوا می دهند که داشتن و ساختن سلاح اتمی و کشتار جمعی جایز نیست.(خبرگزاری ها 19/2/1393) . سلاح کشتار جمعی در دین ممنوع است. (خبرگزاری فارس 30/11/1392).

همچنین آیت الله العظمی سبحانی اعلام نموده اند: با توجه به اصول اسلام درباره انسان و احترامی که دارد، بهره برداری از سلاح اتمی کاملاً ممنوع است و حتی نمی توان به عنوان بازدارندگی از آن بهره برد.(خبرگزاری ها 26/2/1393). آیت الله العظمی نوری همدانی نیز اعلام کرده اند: ما استفاده از سلاح هسته ای را جایز نمی دانیم. (خبرگزاری ها10/7/1392)

گفتنی است آیت الله العظمی سید علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران از سالها قبل بارها نظر فقهی خود را در این خصوص بیان کرده اند. به گفته ایشان: «افزون بر سلاح هسته ای، دیگر انواع سلاح های کشتار جمعی نظیر سلاح شیمیایی و سلاح میکروبی نیز تهدیدی جدی علیه بشریت تلقی می شوند. ما کاربرد این سلاح را حرام و تلاش برای مصونیت بخشیدن ابنای بشر از این بلای بزرگ را وظیفه همگان می دانیم» ؛ ایشان در جای دیگری گفته اند: «ما اعتقاد به بمب اتم و سلاح اتمی نداریم، دنبالش هم نخواهیم رفت. بر طبق مبانی اعتقادی و دینی ما به کار بردن این گونه وسائل کشتار جمعی اصلا ممنوع است، حرام است، این ضایع کردن نسل و حرث است که قرآن آن را ممنوع کرده است».

آیه الله خامنه ای این تسلیحات را حتی مخالف عقل می داند. عقل از منابع اصلی فقه شیعه به شمار می رود. ایشان اعلام کرده اند: «ملت ایران هم از لحاظ مبنای اسلامی و فکری با این جور تسلیحات مخالف است، هم از لحاظ تدبیر و عقلانیت مخالف است ...»

خلاصه ای از مقاله آیت الله ابوالقاسم علیدوست

سیام*9254**1449

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.