۱

برنده بازی بزرگ کیست؛ تهران یا آنکارا

  • ۱۲بازدید
  • ۱ رای
  • ۰ دیدگاه
ایران و ترکیه,حسن روحانی

همزمان با سفر حسن روحانی به ترکیه، نگاهها به نتایج و دستاوردهای این سفر که رئیس جمهور ایران پس از حدود بیست سال به انکارا سفر کرده مورد توجه همگان در سطح منطقه و ماورای آن قرار گرفته است.

این سفر که در پاسخ به سفرهای اخیر مقامات بلند پایه ترکیه صورت می گیرد از این جهت قابل بررسی و دقت بالاست که دو طرف پس از چالش های سه چهار سال گذشته در تلاشند شرایط را بگونه ای مدیریت نمایند تا چشم انداز جدیدی از مناسبات شکل گیرد.

در این شرایط طرح تهران برای ایجاد روابط راهبردی حرکتی مدبرانه درعرصه دیپلماتیک با نگاه به آینده است که در صورت وقوع چنین پیوندی می توان عرصه جدید از تحولات را در خاورمیانه مشاهده نمود.

پیش دستی تهران برای ارائه مدل جدیدی از همکاری پس ازآن مطرح شد که سران آک پارتی در بیش از یک دهه حاکمیت خود حرکات زیکزاکی را طی نموده و با توجه به ملاحظات خاص اطراف خود، طیف های رنگارنگی از روابط همسایگان را تاکنون به نمایش گذاشتند.

از سوی دیگر می توان گفت که معماران ترکیه نوین پس از2000 نیز درفکر ایجاد زمینه ای برای روابط بنیادین با تهران بودند که هربار با ملاحطاتی اصل موضوع به کناری رفته ولی درشرایط کنونی نشانه های بسیاری موجود است که دو طرف برای ایجاد چنین مبنایی تمایل فراوان دارند.

تغییر شرایط سیاسی در نحوه مدیریت دیپلماتیک و نگرش خاص به تعاملات جدید بین المللی در تهران به همراه طرح مباحث مهم سیاسی و جهانی براساس تعاملات صفحه جدیدی از نگاه تهران به دنیا را نشان داد درعین دولت یازدهم تلاش نمود با طرح تحرکات تازه در روابط همسایگان از طرح نویی سخن بگوید که هم استحکام بیشتری دارد وهم از اعتماد جهانی برخوردار است.

از سوی دیگر مردان سیاست در ترکیه نیز پس از بیش از یک دهه تمرین وممارست در عرصه حکومت داری و تجربه سیاستهای گوناگون همانند طرح "عمق استراتژیک" و یا "صفرکردن مشکلات با همسایگان" و سایر طرحها امروزه به کرات دریافتند که از مجموع بازیگران در منطقه برخی دارای پهنای فکری و عملیاتی غنی تر نسبت به دیگران بوده ودر عمل نیز توانایی بسیاری دارا هستند که قابل قیاس با دیگران نیست.

از سوی دیگر عرصه سیاست در ترکیه بدلیل اتخاد برخی سیاستهای منطقه ای همانند آنچه در سوریه دنبال شد آنکارانشینان را به این واقعیت رسانید که باید براساس اصولی حرکت کنند که خاستگاه درونی داشته و در بسیاری موارد تکیه بر ملاحظات و منافع بیرونی راهگشای مسائل آنها نیست.

در عین حال رقابت نفس گیر انتخابات 2014 در ترکیه که با دست وپنچه نرم کردن همه جانبه رقبا همراه و مخالف قرین گردید بار دیگر مردان مسلمان و عملگرای سیاست در ترکیه را به این واقعیت رسانید که ترک تازی پشتوانه بسیار قوی می خواهد که داشتن شرکای استراتزیک یکی از آنهاست.

در هر صورت امروز تهران و آنکارا بدنبال نگاهی کلان و آینده نگرانه به روابط خود در منطقه هستند که این مهم می تواند تاثیراتی اساسی در خاورمیانه ایجاد کند چرا که اتحاد استراتژیک دو عنصر غیرعربی بصورت خودکار با مخالفتها و موافقت هایی از جنس داخل و خارج منطقه با منطق دوستی و دشمنی ببار خواهد آورد.

ولی آنچه مهم است اینکه پیوند بازیگران توانای منطقه دربرابر اتحاد شکننده و لرزان برخی دیگر این امید را می آفریند که نیروی جدید انگیزه و قدرت بیشتری برای مدیریت بحرانهای نوین خواهد داشت و مهمتر از این نکته آنست که در قالب تغییرات جدید مناسبات قدرت، نیروی جدیدی در خاورمیانه در حال شکل گیری است که سایه سنتی قدرتهای موروثی و رانتی حکومتهای بسته را بهم خواهد زد.

سخن اخر اینکه تهران را می توان طلایه دار تحولات جدید در منطقه دانست که می خواهد صفحه موثر و آینده نگرانه ای را به همسایگان ارائه دهد که در سایه آن ضمن تثبیت پایه های قدرت جدید در منطقه نگرش تازه ای بر مبنای تعاملات معطوف به اعتماد و تامین منافع بلند مدت با تفکر و برنامه را پایه ریزی نمایند.

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.