۰

بوکوحرام در خدمت راهبرد اسلام هراسی غرب

  • ۱۳بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
بوکوحرام,تروریسم

تهران- ایرنا- بلوایی که شورشیان «بوکوحرام» از عمق جنگل های «سامبیزا» در شرق نیجریه بر پا کرده اند، پای نیروهای نظامی غربی و صهیونیستی را با بهانه «مبارزه با تروریسم» به پرجمعیت ترین کشور و بزرگ ترین تولید کننده نفت قاره آفریقا باز کرده است؛ جایی که نیمی از مردم آن مسلمانند.

نام «بوکوحرام» این روزها ترجیع بند اخبار نیجریه است؛ از بیست و پنجم فروردین ماه که 276 دختر دانش آموز را از خوابگاه مدرسه شهر «چیبوک» در ایالت شمالی «بورنو» دزدید تا اکنون که برای یورش به مدارس پسرانه شهر «ماکوردی» در ایالت «بنوئه» هشدار داده و بیش از 118 نفر را در بمبگذاری 2 خودرو در شهر مرکزی «جاس» کشته است.

با وجود فرار شماری از دختران و آزادسازی برخی دیگر، هنوز 223 دانش آموز گروگان هستند(1). البته این آمار باز هم افزایش یافته است زیرا خبرگزاری انگلیسی «رویترز» شانزدهم اردیبهشت ماه از دزدیده شدن هشت دختر دیگر در منطقه «گاوزا» در ایالت بورنو خبر داد.

یکه تازی های جسورانه گروه تندرو «بوکوحرام» به آنجا رسیده است که بیست و هشتم اردیبهشت ماه هم مسوولان مدرسه دولتی پسرانه «ماکوردی» مرکز ایالت بنوئه، گفتند از این گروه چندین نامه تهدیدآمیز دریافت کرده اند.

** سکوت مصلحت آمیز دولت و واکنش دیرهنگام غرب

به نظر می رسد این گروه که نام آن در زبان هوسایی به معنای «تحصیل به شیوه غربی ممنوع» است، این بار توجه همه را به خود جلب کرده است؛ چرا که پیش از این نیز بارها به مدارس یورش هایی داشت و دانش آموزانی را کشته و ربوده بود اما تاکنون با واکنش چندانی از سوی مقام های غربی مانند آمریکا، فرانسه و انگلیس و حتی سازمان ملل متحد روبرو نشده بود.

با این همه، نخستین واکنش کشورهای غربی نه همزمان با ربایش این دختران بلکه 17 روز بعد و پس از آن دیده شد که تظاهرات خانواده های قربانیان و مردم نیجریه و نیز اقدام هایی در فضای سایبری مانند راه اندازی کارزار (کمپین) شبکه ای «دختران ما را برگردانید» وزیر امورخارجه آمریکا را بر آن داشت آمادگی واشنگتن برای ورود به میدان را اعلام کند(2).

حتی خود نیجریه هم که در زمان گروگانگیری، ریاست دوره ای شورای امنیت سازمان ملل متحد را در دست داشت برای ارجاع موضوع به این شورا اقدامی نکرد؛ در حالی که بر پایه ماده هفتم اساسنامه دیوان بین المللی کیفری و با توجه به پیام های ویدئویی دهم و پانزدهم اردیبهشت ماه «ابوبکر شکائو» رهبر بوکوحرام، درباره انتقال دختران به کامرون و چاد برای فروش به عنوان برده یا وادار کردن آنان به ازدواج، «جنایت علیه بشریت» رخ داده است.

«گودلاک جاناتان» رییس جمهوری نیجریه که چندی پیش برای نخستین بار در تاریخ این کشور به فلسطین اشغالی رفت و اعتراض هایی را حتی در جامعه مسیحیان نیجریه برانگیخت، تا هفدهم اردیبهشت ماه بیشتر به فکر برگزاری آرام بیست و چهارمین مجمع جهانی اقتصاد در آفریقا بود که طی آن ایجاد «صندوق ابتکار مدارس امن سازمان ملل متحد» با بودجه 20 میلیارد دلاری تصویب شد.

شاید برای همین بود که ربوده شدن دختران دانش آموز و بمبگذاری سی ام فروردین و یازدهم اردیبهشت در «ابوجا» پایتخت، که به ترتیب 75 و 19 کشته بر جای گذاشت، فقط با اخباری درباره درخواست کمک پرجمعیت ترین کشور آفریقا از آمریکا، انگلیس، فرانسه و چین همراه شد.

تاکنون آمریکا، انگلیس، فرانسه و حتی اسپانیا و رژیم صهیونیستی(2) هر کدام گروه هایی شامل شماری از نیروهای امنیتی و اطلاعاتی خود را برای جست و جوی مکان دختران دربند فرستاده اند. در نشست بیست و هفتم اردیبهشت ماه در پاریس هم رهبران نیجریه، بنین، کامرون، چاد و نیجر پیشنهاد «فرانسوا اولاند» رییس جمهوری فرانسه، برای تدوین برنامه ای جامع به منظور رویارویی با بوکوحرام را پذیرفتند.

همانجا بود که اولاند، این گروه تندرو را با «القاعده مغرب عربی» مرتبط دانست و جاناتان نیز پس از اعلام موافقت خود با فرستادن پرونده بوکوحرام به شورای امنیت، در تلاشی برای گسترش دامنه ناآرامی های برآمده از کشور خود به منطقه، بوکوحرام را «القاعده غرب آفریقا» نامید «که خارج از تعاریف یک گروه شورشی محلی است».

در این میان، فرانسه با تاکید بر اینکه نیجریه ارتشی کارآمد و آماده دارد، اعلام کرد در این کشور مداخله نظامی نمی کند؛ برخلاف آنچه طی سال های گذشته در ساحل عاج، جمهوری دموکراتیک کنگو و آفریقای مرکزی شاهد بودیم(3). در برابر، کاخ سفید پهپادهای شناسایی خود را به این کشور فرستاد(4) زیرا به ادعای مقام های آمریکایی، نیجریه در اقدام موثر علیه بوکوحرام ناکام بوده است(5).

حتی سازمان عفو بین الملل پس از بررسی هایی اعلام کرد نیروهای امنیتی نیجریه چهار ساعت پیش از یورش شبه نظامیان به مدرسه دخترانه هشدارهایی را دریافت کرده بودند اما برای جلوگیری از حادثه اقدام کافی انجام ندادند؛ امری که البته از سوی ستاد دفاع نیجریه رد شد(6).

به هر روی، ارتش دومین اقتصاد قوی قاره آفریقا با در دست داشتن اطلاعات و تصاویر ماهواره ای گروه های امنیتی غربی به ویژه آمریکا و با هدایت آنها به سوی جنگل های مین گذاری شده «سامبیزا» در شمال شرق کشور- منطقه ای مشترک میان نیجر، چاد و کامرون- رفت.

پس از آن بود که رخدادهایی مانند انفجار پل ارتباطی نیجریه- چاد و ربوده شدن سه هلندی در «دلتای نیجر» کانون بزرگ ترین منطقه نفتی قاره آفریقا (پانزدهم اردیبهشت)، کشتار دو روز بعد 125 نفر در یورش به شهرکی در ایالت بورنو آن هم در پر رفت و آمدترین ساعت روز، انفجار پل راهبردی ایالت های شرقی «آداماوا»- بورنو و دزدیدن همسر و 2 فرزند یک افسر بازنشسته ارتش (بیست و یکم اردیبهشت) رخ داد.

بیست و هفتم اردیبهشت هم 10 کارگر چینی یک شرکت راهسازی کامرون در 20 کیلومتری مرز نیجریه و نزدیک جنگل سامبیزا دزدیده شدند و یک روز بعد همزمان با انتشار خبر دریافت نامه های تهدیدآمیز درباره یورش به مدرسه پسرانه ماکوردی، بمبگذاری انتحاری در مرکز ایالت «کانو» پنج کشته بر جای گذاشت.

در آخرین اقدام تروریستی نیز سی و یکم اردیبهشت ماه، خبرگزاری فرانسه به نقل از آژانس کمک رسانی نیجریه از کشته شدن بیش از 118 نفر در انفجار 2 خودرو بمبگذاری شده در بازار شلوغی در شهر جاس خبر داد و پس از آن بود که پرونده این گروه به شورای امنیت فرستاده شد.

** بوکوحرام و تغییر راهبردها

به نظر می رسد بوکوحرام که فعالیت های خود را از سال 1382 در شمال نیجریه آغاز کرد، همچنان راه تغییر راهبردها را می پیماید چرا که شکائو پس از کشته شدن «محمد یوسف» در تیر 1389 و بر عهده گرفتن رهبری گروه، در همان آغاز افزون بر یورش به ساختمان های دولتی و مساجد و کلیساها، دستور حمله به شهروندان خارجی و سازمان های منطقه ای و بین المللی را صادر کرد که بمبگذاری انتحاری مقر سازمان ملل متحد در چهارم شهریورماه 1390 نمونه ای از آن بود.

اینک نیز روند بمبگذاری ها و گروگانگیری ها همراه با ربودن شهروندان خارجی ادامه یافته، با این تفاوت که حجم و ابعاد ربایش ها بیشتر و تکان دهنده تر شده و گستره ای فراتر از نیجریه را در برگرفته است. این در حالی است که به گزارش آژانس ملی مدیریت اوضاع اضطراری نیجریه، در سه ماه نخست سال جاری میلادی اقدام های این گروه به سه میلیون نفر آسیب رسانده است. آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد هم اعلام کرد از چهار سال پیش تاکنون 470 هزار نفر درون نیجریه آواره و بیش از 30 هزار نفر به کشورهای دیگر پناهنده شده اند (7).

به نظر می رسد طی این سال ها جدا از پیشرفت های عرصه اطلاع رسانی و فناوری اطلاعات، شمار نفرات، قدرت نظامی و نفوذ سیاسی بوکوحرام نیز افزایش یافته است. تارنمای خبری «پانچ» نیجریه هم بیست و چهارم اردیبهشت ماه نوشت: برخی گروه های سیاسی، اقتصادی و فرقه ای کشور به همکاری با گروه بوکوحرام می پردازند و همین مساله گستاخی و جسارت این گروه تروریستی در ادامه دادن به اقدام های خود را در پی داشته است.

به هر روی، به نظر می رسد تا اینجای کار جاناتان توانسته است بوکوحرام را به عنوان گروه تروریستی برون کشوری و منطقه ای جا بیندازد که از زمان «اسامه بن لادن» رهبر کشته شده القاعده، به این گروه گرایش داشته و اکنون نیز شاخه ای از آن در غرب آفریقا پدید آمده است.

به این ترتیب، او به نوعی وظیفه مبارزه با بوکوحرام را میان غرب و کشورهای منطقه تقسیم کرده است تا از زیر بار انتقادها درباره شکست های احتمالی و نیز هر گونه انتقام کشی این گروه فرار کند.

شاید برای این بود که دولت نیجریه یک روز پس از رد پیشنهاد شکائو درباره تبادل اعضای زندانی بوکوحرام با دختران دانش آموز و به دنبال اظهار نظر فرمانده نیروهای آمریکایی مستقر در آمریکا درباره لزوم آغاز این روند، از آمادگی خود برای گفت و گو با نماینده این گروه خبر داد(8).

این امر با توجه به حساسیت آمریکا و دیگر کشورهای غربی درباره تحولات نیجریه که با داشتن ذخایر نفتی 6 میلیارد بشکه ای، به سبب تولید 2 میلیون و 500 هزار بشکه نفت در روز دهمین تولیدکننده جهانی نفت است، اهمیت می یابد.(9)

نهمین کشور دارنده گاز طبیعی جهان، ذخایری معادل ١٣٠٠ تن اورانیوم نیز دارد که آن را به سومین صادرکننده این ماده در جهان تبدیل کرده است. همچنین معادن زغال سنگ، طلا و روی نیز در این کشور سود زیادی را نصیب شرکت ها و بهره برداران خارجی می کند.

بر پایه راهبرد ملی انرژی آمریکا معروف به «گزارش چنی» درباره تامین امنیت منابع نفتی مورد نیاز واشنگتن، طی سال های گذشته، افزایش کمک های اقتصادی، فنی و نظامی آمریکا به این کشور ساحلی خلیج گینه از 10 میلیون دلار به 40 میلیون دلار و نیز پیگیری برنامه سال 1384 وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) با عنوان «ابتکار پان ساحل» به بهانه «آموزش ملت های آفریقای غربی در مبارزه با خطرهایی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سرقت نفت خام» را شاهد بودیم.

دوم فروردین ماه 1390 هم نشریه کانادایی «گلوبال ریسرچ» در گزارشی نوشت: از مهمترین اهداف غرب در حمله به لیبی تسلط بر کشورهای واقع در مرزهای جنوبی این کشور از جمله نیجریه، چاد و سودان است.

این امر هنگامی اهمیت می یابد که بدانیم مردم نیجریه انتخابات ریاست جمهوری را تا کمتر از یک سال دیگر پیش رو دارند و جاناتان برای حضور دوباره در قدرت باید به هر شکل، به پیروزی هایی در مبارزه با تروریسم دست یابد و مدعی شود می کوشد لکه ننگی را از هویت نیجریه پاک کند؛ هر چند این دستاوردهای احتمالی را در سایه کمک ها و پشتیبانی های غرب در کیسه خود بریزد.

در این میان، مبارزه با گروهی مشابه القاعده بار دیگر کارکرد واقعی اینگونه گروه های تکفیری را به منظور فراهم کردن خوراک تبلیغاتی برای اسلام هراسی تکرار می کند و پای غرب را به کشوری می کشاند که نیمی از جمعیت آن مسلمان هستند و مانند افغانستان و عراق در بستری از منابع طبیعی- از معادن گوناگون گرفته تا نفت و گاز- آرمیده است.

-----------------------

(1) خبرگزاری فرانسه به نقل از پلیس نیجریه، 13/2/1393

(2) همان

(3) خبرگزاری فرانسه، 31/2/1393

(4) گفت و گوی رییس جمهوری فرانسه با شبکه تلویزیونی فرانس 24، 27/2/1393

(5) اسکای نیوز، 23/2/1393

(6) رویترز، 25/2/1393

(7) رویترز، 19/2/1393

(8) آسوشیتدپرس، 7/1/1393

(9) خبرگزاری فرانسه، 23/2/1393

از مریم مسعود- گروه تحقیق و تفسیر خبر

پژوهشم**1961**1358

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.